ارت منازل مسکونی

WWW.PEG-CO.COM

۲۸ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

سیستم ارت در ساختمان های مسکونی قسمت های مختلفی به شرح زیر تشکیل شده است :

1.  معیارهای طراحی و محاسبه سیستم ارت
2.  مشخصات فنی تجهیزات سیستم ارت
3.  روش های اجرا و اندازه گیری مقاومت زمین

در این تحقیق این زمین کردن حفاظتی در ساختمان ها ، انواع سیستم های زمین ، نقش زمین در کاهش خطر برق گرفتگی و روش های زمین کردن در رابطه با سیم کشی ساختمان ارائه می شود .

تعاریف و شناخت سیستم ارت

۱-۱ هدف

هدف از سیستم ارت در ساختمان های مسکونی و تجاری بررسی روش های عملی ایجاد زمین حفاظتی برا ی ساختمان های موجود و ساختمان های در دست اجرا برای جلوگیری از حوادث ناشی از برق گرفتگی و آتش سوزیهای ناشی از جریان های نشتی و خطرات ناشی از صاعقه می باشد .

همانطور که می توانید دامنه کاربرد سیستم ارت در ساختمان های تجاری و مسکونی برای سطح ولتاژهای ۲۳۰ ولت تکفاز و ۴۰۰ ولت سه فاز می باشد .

۲-۱ تجهیزات الکتریکی

تجهیزات که برای تولید ، تبدیل یا مصرف انرژی الکتریکی بکار می روند مانند مولدها ، موتورهای برقی ، ترانسفورماتورها ، دستگاه های برقی ، دستگاه های اندازه گیری و غیره را تجهیزات الکتریکی می گویند .

۳-۱ تأسیسات الکتریکی

هر نوع ترکیبی از وسایل و سیم کشی برق ساختمان تجهیزات به هم پیوسته الکتریکی که در یک محل یا فضای معین نصب شده اند را می گویند .

۴-۱ هادی حفاظتی

هادی هایی که در اقدامات حفاظتی در برابر برق گرفتگی ، هنگام بروز اتصالی از آنها استفاده می شود و بدنه هادی را به قسمت های زیر وصل می کنند :

•   بدنه های دیگر
•   قسمت های هادی خارجی
•   الکترود زمین ، هادی زمین شده یا قسمت برقرار زمین شده

۵-۱ الکترود زمین

یک یا چند قطعه هادی که به منظور و برقراری ارتباط الکتریکی با جرم کلی زمین در خاک مدفون شده باشد .

الکترود زمین مستقل از نظر الکتریکی ، الکترودهایی هستند که فواصل آنها از یکدیگر بقدری است که در صورت عبور حداکثر جریان ممکن از یکی از آنها ولتاژ الکترودهای دیگر به مقدار قابل ملاحظه تحت تاثیر قرار نگیرند .

نکته : جرم کلی زمین را می توان مشابه ثلینه ای با سطح مقطع بزرگ فرض کرد که مقاومت بین هر دو نقطه آن عملاً نزدیک صفر است .

۶-۱ مقاومت اتصال زمین یا مقاومت زمین

مقاومت الکتریکی بین سر آزاد الکترود زمین و جرم کلی زمین است .

۷-۱ حفاظت در برابر تماس غیرمستقیم یا حفاظت تکمیلی

جلوگیری از تماس خطرناک اشخاص و حیوانات اهلی است با :

–        بدنه هادی

–        قسمت های هادی خارجی که ممکن است در اثر بروز اتصالی برقرار شوند .

۸-۱ جریان مجاز یا ظرفیت حرارتی یک هادی

مقدار ثابتی از جریان است که در شرایط تعیین شده بدون این که دمای وضعیت عادی هادی از میزان معینی تجاوز کند بتوان از آن عبور کند .

۹-۱ اضافه جریان

هر جریانی که از جریان اسمی بیشتر باشد را می گویند .

۱۰-۱ جریان اتصال کوتاه

اضافه جریانی است که در اثر متصل شدن دو نقطه با ولتاژهای مختلف در موقع کار عادی از طریق مقاومت ظاهری بسیار کم بوجود می آید .

۱۱-۱ جریان اتصالی

جریانی است که در اثر خرابی عایق یا در اثر اتصالی بوجود می آید .

۱۲-۱ جریان اتصال به زمین

جریانی است که از طریق اتصال به زمین جاری می شود .

جریان برق گرفتگی و جریان خطرناک از نظر پاتوقیزیولوژی

جریانی است که از بدن انسان یا حیوانات عبور کند و مقدار آن ( با در نظر گرفتن فرکانس ، هارمونیک و زمان تاثیر ) بقدری باشد که احتمال آسیب وجود داشته باشد .

جریات نشتی به زمین

جریانی است که بین مداری که از نظر الکتریکی آسیب ندیده است و زمین یا بدنه های هادی بیگانه برقرار شود .

جریان نشتی

مقدار موثر جمع مقادیر لحظه ای جریان هایی است که از همه هادی های برقدار یک مدار معین در نقطه ای از تاسیسات الکتریکی عبور می کنند .

جریان نشتی عملکرد:مقداری از جریان نشتی است که سبب عمل یک وسیله حفاظتی شود .

ولتاژ تماس: ولتاژ بین قطعات در دسترس موجود در یک سیستم با بدن انسان را گویند .

قطعات در دسترس:هادی ها یا بدنه هادی سیستمی که توسط شخص قابل لمس باشند .

دسترس:منطقه ای که در محل فعالیت عادی افراد ، قابل لمس باشد .

جعبه تقسیم:محل توزیع انرژی الکتریکی در ساختمان را جعبه تقسیم یا جعبه برداشت می نامند .

اتصال به زمین اصلی [۱]

اتصال یک نقطه از یک سیستم ، تجهیزات یا یک وسیله الکتریکی به زمین را که برای هدفی بجز حفاظت در مقابل شوک های الکتریکی لازم است گویند .

هادی اتصال به زمین اصلی [۲]

هادی بکار رفته در اتصال زمین اصلی را گویند .

هادی محافظ و اتصال به زمین اصلی

هادی که مرکب از هادی محافظ اتصال به زمین و هادی اتصال به زمین اصلی است .

هادی شین زمین [۳]

یک هادی ( یا شین ) که به پایانه اصلی زمین متصل شده است را گویند .

پایانه اصلی زمین در ساختمان می تواند با اتصال هادی های شین زمین گسترش یابد . در این صورت تجهیزات الکتریکی در کوتاهترین مسافت ممکنه می توانند به زمین متصل گردند . هادی شین زمین برای ایجاد اتصال به زمین باید به سهولت در دسترس باشد و ترجیحاً بصورت یک حلقه ، محیط ساختمان را محصور کند .

پتانسیل بین دو نقطه از هادی شین زمین به امپدانس هادی ها بستگی دارد . امپدانس هادی نیز وابسته به جنس سطح مقطع ، ابعاد و طول هادی است . در فرکانس های ۵۰ هرتز یا ۶۰ هرتز که مورد توجه هستند ، بکارگیری هادی مسی با سطح مقطع ۵۰ میلیمتر مربع از نظر امپدانس و قیمت مناسب است .

براساس استاندارد ۰۱۴۱ VDE و ۰۱۰۰ VDE از کمیت های تعریف شده در زیر جهت طراحی سیستم ارت استفاده می شود :

ولتاژ الکترود زمین

ولتاژ سطح زمین

اختلاف پتانسیل مابین یک نقطه از سطح زمین و زمین مبنا را گویند .

ولتاژ تماس

در واقع این پتانسیل بخشی از پتانسیل الکترود زمین است که بر روی بدن انسان قرار می گیرد ، مسیر جریان در این شرایط از بدن انسان بین سر تا پا ( فاصله عمودی حدود یک متر ) برقرار می گردد .

ولتاژ گام

قسمتی از پتانسیل الکترود زمین است که بین دو گام بدن انسان ( حدود یک متر ) قرار می گیرد . مسیر عبور جریان در این حالت بین دو پای انسان است .

سطح پتانسیل

میزان پتانسیل انحراف از پتانسیل الکترود زمین است . در شکل ۱ تسطیح پتانسیل توسط الکترودهای زمین S3 , S2 , S1 نشان داده است .

خطای زمین

اتصال هادی ها بر اثر خطای اتفاق افتاده ، که بین یک هادی از مدار و زمین رخ می دهد . در برخی موارد این اتصالی با قوس الکتریکی یا جرقه همراه است .

یک خطای زمین در سیستمی که دارای امپدانس زمین پائین است را اتصال کوتاه می گویند .

زمین حفاظتی

زمین حفاظتی بصورت زمین کردن قسمت های هادی از مدار برای حفاظت جان انسان از خطر ولتاژهای تماسی تعریف می شود .

زمین اصلی یا کارآمد

زمین کردن نقطه ای از مدار که برای عملکرد صحیح وسیله یا سیستم لازم است را گویند و به دو صورت انجام می گیرد :

۱-    مستقیم ، از هیچگونه امپدانسی برای زمین کردن استفاده نمی شود .

۲-    غیرمستقیم ، از مقاومت ، سلف یا خازن برای زمین کردن استفاده می شود .

الکترود اصلی زمین

هادی زمینی که تعدادی از هادی های زمین دیگر به آن متصل هستند را الکترود اصلی زمین گویند .

مثالی برای تغییرات پتانسیل سطح زمین و ولتاژ بر روی الکترودهای زمین

E : الکترود زمین S1 و S2 و S3 : الکترودهای سطح پتانسیل متصل شده به الکترود زمین

 X: فاصله از الکترود زمین E . UE : پتانسیل الکترود زمین . UB : ولتاژ تماس . US: ولتاژ گام . : پتانسیل سطح زمین

شکل ۱ – مثالی برای تغییرات پتانسیل سطح زمین و ولتاژ بر روی الکترودهای زمین [۱۰]

انواع زمین کردن

بسته به هدف زمین کردن تجهیزات ، انواع زمین کردن بصورت زیر خواهد بود :

•  زمین کردن حفاظتی
•  زمین کردن الکتریکی

زمین کردن حفاظتی

در زمین کردن حفاظتی ، قسمت هایی از دستگاه ها و تجهیزات الکتریکی که نسبت به مدار الکتریکی عایق بوده و اصولاً مربوط به عبور جریان الکتریکی نمی شوند ، باید به زمین متصل گردند تا در موقع اتصال ناگهانی آنها به مدار الکتریکی از برق گرفتگی جلوگیری شود . در زمین کردن حفاظتی باید دقت کرد که قسمت متصل شده به انسان ( دست / پا / دو دست ) ، ولتاژ الکتریکی کمی داشته باشد . بعبارت دیگر دارای اختلاف پتانسیل کمتری می  باشد (حدود ۵۰  ولت  ) . هر چه مقاومت اتصال زمین کمتر باشد ، اختلاف ولتاژ کمتر می شود .  ولی اگر محل اتصال مقره با یک سیم قوی و ضخیم زمین شود ، جریان اتصال زمین از این سیم عبور می کند و تماس با دیوار بی خطر می شود و حتی اتصال با سیم زمین نیز خطری نمی تواند برای تجهیزات داشته باشد برای اینکه به سیستم ارت متصل می باشد.

 

جوش کدولد

WWW.PEG-CO.COM

۲۸ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

جوش کدولد

یا همان Exothermic Welding جوش احتراقی نوعی جوش می‌باشد که برای جوشکاری سیم، لوله، صفحه و میله‌های مسی به یکدیگر می‌باشد که تجهیزات آن به سادگی قابل حمل می‌باشد. نحوه اجرای جوش کدولد بر اساس استاندارد IPS-C-TP-820 انجام می‌شود.

مزایای جوش کدولد

 

بهترین و مناسبترین روش برای اتصال هادی های زیر زمینی در سیستم ارتینگ، اتصال به روش جوش احتراقی یا همان جوش کدولد

Cad Weld می باشد. اتصال با این روش علاوه بر ایجاد تماس و اتصال بیشتر هادی ها موجب افزایش مقاومت نقطه

اتصال در برابر خوردگی می شود. بدین ترتیب ضمن کاهش هزینه تمام شده سیستم، طول عمر و قابلیت اطمینان

آن بالا می رود.

در این زمینه استاندارد IEEE Std 837 می تواند به عنوان مرجع اصلی مورد استفاده قرار بگیرد.

اتصال با استفاده از قالب جوش مخصوص، پودر جوش و مواد محترقه انفجاری انجام می گیرد. قالبهای جوش طبق

استاندارد از جنس گرافیت بوده و برای حداقل ۵۰ جوش مناسب می باشد. قالب جوش برای هر نوع اتصالی بسته

به نوع، شکل و سایز هادی مورد اتصال موجود بوده و برای اتصالات خاص می تواند ساخته شود.

پودر جوش در بسته بندی های استاندارد متناسب با هر نوع اتصال موجود است.

عملیات اتصال با بستن قالب مناسب بر روی اتصال ، ریختن پودر جوش کدولد در محفظه قالب و پس از ایجاد جرقه ، یک

احتراق انفجاری خفیف انجام می شود. حرارت ایجاد شده موجب ذوب شدن پودر جوش کدولد و ریختن آن بر روی هادی ها

می شود که حرارت ماده مذاب باعث ترکیب دو قطعه هادی با یکدیگر خواهد شد.

سایر متعلقات جوشکاری شامل دستگیره قالب، لوازم تمیز کننده قالب و فندک می باشد که جزو ملزومات جوشکاری بوده و عرضه می گردد.

در ادامه روند اجرای جوش احتراقی توضیح داده شده است:

همانطور که پیش تر نیز گفته شد بهترین نوع اتصال برای اتصالات زیر زمینی در سیستم های ارت، استفاده از جوش احتراقیاست.ایجاد اتصال مناسب، مقاومت در برابر خوردگی، طول عمر بالا و سهولت در اجرا از مزایای جوش کدولد می باشد. جوش احتراقی بر روی انواع هادیهای ارت با استفاده از قالب های جوش مخصوص و پودر جوش انجام می پذیرد.

عملیات جوش کدولد طی مراحل زیر انجام می شود:

الف – ابتدا قالب مناسب را بر روی هادیهای مورد نظر ببندید

ب – دیسک ( پولکی ) آلومینیومی را در محل مناسب و بر روی حفره انتهایی قالب قرار دهید

ج – پودر جوش مورد نیاز برای اتصال را درون مخزن قالب بریزید

د – استارتر ( چاشنی ) احتراقی را بر روی پودر جوش بریزید

ه – برای ایجاد احتراق فندک یا پریموس را نزدیک دهانه قالب گرفته و روشن کنید تا استارتر محترق شود

ی – پس از احتراق ، پودر جوش گرم شده و به دمای احتراق می رسد و در نتیجه آن ذوب شده و از طریق مجرای قالب به محل اتصال  می رسد . مواد مذاب موجب اتصال هادیهای ارت می شوند

پس از انجام هر بار جوشکاری ، قالب جوش کدولد بایستی توسط اسکریپر و فرچه مویی(کیت تمیز کننده) به دقت تمیز شود تا برای عملیات بعدی آماده شود.

قالب‌های یک‌بار مصرف جوش کدولد

 

قالب‌های  فوق از جنس سرامیک یک‌بار مصرف میباشند. این محصولات برای انجام تنها یک جوش احتراقی طراحی شده‌اند. این روش، راه حل به صرفه‌ای برای شرایطی است که تنها به تعداد اندکی اتصالات نیاز است. قالب‌های یک‌بار مصرف همراه با پودر و دیسک نگهدارنده به فروش میرسند. همانطوری که توضیح داده شد هر قالب فقط یک جوش کدولد میزند و بایستی پس از اجرای جوش کدولد قالب سرامیکی را شکست و کیفیت جوش را مشاهده کرد.

قالب‌های بدون دود جوش کدولد

 

در این نوع قالب جوش کدولد از یک سیستم فیلتر یکپارچه بر روی قالب و اشتعال فتیله جوش برای تولید یک اتصال با حداقل انتشار دود استفاده می‌شود.

 

• فتیله‌ها یک‌بار مصرف می‌باشند و فیلتر باید هر ۴ تا ۶ مرتبه یک‌بار تعویض شود تا بهترین عملکرد تضمین شود.
• در هر قالب ۱۵ فیلتر وجود دارد. کیفیت فتیله‌ها به کیفیت پودر بستگی دارد.

 

 

تجهیزات جوش کدولد شامل اجزای زیر می‌باشند:

 

• پودر جوش کدولد مخلوطی از پودر آلومینیوم و اکسید مس است . وزن پودر با توجه به سایز و نوع سازه انتخاب می‌گردد.

 

• قالب گرافیتی کدولد (®KADWELD) که با توجه به نوع اتصال و سایز کابل انتخاب می‌شود. با یک قالب به طور معمول می‌توان ۷۰ تا ۱۰۰ جوش انجام داد.

 

 

• چاشنی انفجار که شامل مقداری گوگرد بوده و برای ایجاد دمای لازم برای ایجاد گرمای لازم برای احتراق به کار رفته و روی پودر کدولد ریخته می‌شود.

• تفنگ احتراقی به منظور محترق کردن چاشنی انفجار

• کیت تمیز کننده که برای تمیز کردن قالب گرافیتی  پس از

  جوش کدولد از مواد ناشی از ذوب استفاده می‌شود.

 

 

 

جوش کدولد یا جوش احتراقی یکی از بهترین روشها جهت اتصالات سیستم ارت میباشد این اتصال با حداقل مقاومت اهمی ممکن سیستم ارت را یکپارچه میکند

صاعقه چیست

WWW.PEG-CO.COM

۲۸ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

تعریف صاعقه:

صاعقه نور حاصل از تخلیه الکتریکی با ولتاژ بسیار بالا در زمان بسیار کوتاه و به طول تا چندین کیلومتر است. همراه با صاعقه(برق)، رعد وجود دارد که صدای ناشی از اتساع ناگهانی هوای اطراف برق است.
آمار : آمار دقیقی در ایران نداریم ولی در امریکا سالانه حدود ۱۰۰۰ نفر اصابت و ۱۰۰ نفر مرگ گزارش می شود. یعنی میزان مرگ آن ۱۰% است.

مکانیسم و نحوه تولید رعد و برق :

دو مکانیسم کلی برای تولید ابرهای تولید کننده صاعقه وجود دارد:

۱- انتقال هوا : OROGRAPHIC هوا در سطح زمین در اثر تابش خورشید گرم شده و در دامنه کوه صعود کرده به تدریج سرد شده و ابر توفان زا تولید می شود. معمولا در بعد از ظهر بهار و تابستان دیده شده ناحیه کوچکی را پوشانده و ظرف چند ساعت از بین می رود و هوا آرام میشود.

۲- تصادم توده های هوا : COLLIDING AIR MASS توده های عظیم هوا با هم برخورد کرده و ابرهای توفان زا تولید می کنند. روز و شب ندارد و منطقه وسیعی را می پوشاند . سبب تغییرات عمده آب و هوا می شود.

هنگامی که ابرهای توفان زا تشکیل شد، به خاطر حرکت ابر و اصطکاک و همچنین حرکت مداوم قطرات آب و کریستال های یخ، در داخل ابر بار الکتریکی تولید میشود. بار مثبت در بالای ابر و بار منفی در پایین ابر قرار می گیرد. زمین مجاور هم بار مثبت می گیرد. در این وضعیت شرایط برای تخلیه الکتریکی فراهم است.
هر صاعقه از تعدادی جرقه تشکیل شده که هر کدام چند صد متر طول داشته و در حد میلیونیم ثانیه طول می کشند و در جهات مختلفی حرکت می کنند. سرعت آن حدود ۲۰۰۰۰۰۰ متر بر ثانیه است و با چشم ما به صورت یک جریان پیوسته به نظر می آید. وقتی این جرقه به نزدیکی سطح زمین رسید، یک جرقه برگشتی از یک ناهمواری در سطح زمین تولید می شود که با جرقه اصلی متصل شده و مسیر تخلیه الکتریکی کامل میشود. در نهایت با تخلیه الکترون ها نور تولید می شود.
چون این جریان از کانال باریکی عبور می کند هوای اطراف را تا حد ۳۰۰۰۰ درجه گرم می کند که سبب اتساع انفجاری هوا شده و رعد را تولید می کند.

برخورد با صاعقه و خطرات آن:

انسان به سه روش توسط صاعقه تحت تاثیر قرار می گیرد:

۱- برخورد مستقیم : جرقه مستقیما به فرد برخورد می کند.
۲- جریان زمینی : جرقه در فاصله ای دورتر به زمین برخورد کرده و از طریق زمین به بدن فرد می رسد.
۳- جریان القایی : هوای اطراف باردار است و شرایط برای تخلیه الکتریکی بسیار آماده است.

 

آسیب های ناشی از صاعقه :

با توجه به اینکه صاعقه یک جریان مستقیم و کوتاه مدت است، آسیب های ناشی از اصابت آن با آسیب های ناشی از برق گرفتگی خانگی کاملا متفاوت است.

۱- سوختگی خیلی کم است.
۲- آسیب احشای شکمی نادر است.
۳- وقفه دستگاه تنفسی و سپس قلبی علت اصلی مرگ است.
۴- آسیب های روانی شایع است (تغییرات شخصیتی،، کم خوابی، اختلالات حافظه، افسردگی و …)
۵- اختلالات سیستم عصبی مرکزی (تشنج، فلج گذرا یا دایم، سردرد و …)
۶- افزایش فشار خون
۷- آب مروارید
۸- پارگی پرده گوش ناشی از رعد

پیشگیری و احتیاطات لازم :

اصل اول این است که از حضور در محل صاعقه دور و اجتناب کنیم. سایر روش ها چنان که به طور ناخواسته در شرایط رعد و برق قرار گرفتیم می توانند کمک کننده باشند.
در صورتی که گریز از توفان امکان پذیر نیست می بایست به دنبال مکان های نسبتا امن باشیم و از نقاط خطرناک دوری کنیم:

مکان های خطرناک :

۱- نوک قله ها
۲- گرده ها و یال های بلند و خط الراس ها
۳- درختان بلند و منفرد
۴- زمین ای خیس، علفزار و پوشیده از برف خطرناک
۵- غارهای کوچک فرو رفتگی های سطح زمین
۶- در پناه و کنار صخره های بلند
۷- مکان های خیلی باز و مسطح
۸- فنس ها و نرده های فلزی

 

مکان های نسبتا امن:

۱- دره های کم عمق و پایین تر از اطراف
۲- خاک و سنگ خشک
۳- کوتاه ترین درختان در بین انبوه درختان
۴- غارهای عمیق
۵- ماشین های رو بسته

هنگامی که در معرض توفان و برخورد احتمالی صاعقه قرار داریم و رسیدن به محل امن امکان پذیر نیست می بایست سریعا اشیای فلزی را از خود دور کرده کوله پشتی و یا زیرانداز و یا هر چیز عایق دیگری را در زیر پاهای خود قرار داده و به وضعیت چمباتمه قرار می گیریم و سعی می کنیم حداقل تماس را با زمین داشته باشیم.

اگر در پای درخت یا شی مرتفع قرار داریم امن ترین فاصله از آن جایی در حدود ارتفاع آن شی در روی زمین است به طوری که فاصله ما تا آن شی حداکثر کمی کمتر از ارتفاع آن باشد.
زمانی که در معرض جریان القایی قرار می گیریم، در حقیقت شرایط برای بروز صاعقه بسیار محیا است و احتمال آن زیاد است. در این حالت اشیا فلزی وز وز کرده و شبیه زنگ صدا می کنند. همچنین هاله ای آبی رنگ دور آنها پدیدار می شود. موی افراد حالت سیخ سیخ پیدا می کند و دستگاه های صوتی پارازیت دار می شوند. در این حالت می بایست هر چه سریع تر به دنبال محل امن رفت.
در پایان بر این نکته تاکید می شود که می بایست هر چه سریع تر اقدامات احیا فرد مصدوم به خصوص تنفس مصنوعی را شروع نمود زیرا عامل اصلی مرگ این افراد وقفه تنفسی است. همچنین لازم به ذکر است که فرد مصدوم هیچ گونه بار الکتریکی نداشته و لمس او بی خطر است

 

قیمت انواع یو پی اس

WWW.PEG-CO.COM

۲۸ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

قیمت یو پی اس در بازار ups ایران : قیمت ups با توجه به نوع ups متفاوت می باشد و  شرکت های فروشنده یو پی اس با تو جه به وضعیت بازار و وضعیت موجودی انبار قیمتها را متفاوت ارائه می دهند.

البته قیمت یو پی اس بستگی به خود یوپی اس دارد، UPS های با برند معتبر و با کیفیت بالا قیمت بالایی دارند.  همچنین با توجه به کارایی یو پی اس ها قیمت UPS هم متفاوت می باشد. برای آگاهی از قیمت یو پی اس می توانید از شرکت های معتبر استعلام بگیرید  آنلاین قیمت ups را مشاهده کنید و یا با تماس تلفنی با این شرکت از قیمت انواع یو پی اس آگاه شوید. با دانستن قیمت UPS خرید معتبری داشته باشید.

چنانچه خواستار خریدی مطمئن هستید این شرکت برند های معروفی را بشرح زیر پیشنهاد میکند که از قیمت نسبتا بالاتری برخوردارند

 

برند های معروف یو پی اس

 

۱-یو پی اس APC|ups apc

شرکتیو پی اس APC یکی از مشهورترین تولید کنندگان دستگاه های برق اضطراری (یو پی اس) و باتری ، رک های هوشمند برای مراکز داده و همچنین  تجهیزات کولینگ برای دیتاسنتر است. این شرکت در ماه سوم سال ۱۹۸۱، توسط سه کارشناس برق و الکترونیک که از دانشگاه ماساچوست فارق التحصیل شده بودند، تاسیس شد . در آن زمان ، کوشش های این سه نفر بر روی تحقیق و توسعه در برق خورشیدی متحد شد. در طی سال های فعالیت این گروه، بودجه دولت و انگیزه ها در عرصه های خورشیدی کم رنگ تر شد. در جواب، APC تمرکز خود را بر روی محافظت از انرژی معطوف کرد و اولین  یو پی اس را در سال ۱۹۸۴ به بازار عرضه کرد.

این کمپانی با رعایت کردن معیار های روز دنیا در زمینه تولید تجهیرات مراکز داده، و همچنین با بهره مندی از ۵۰۰۰ کارمند در سراسر دنیا، توانسته در این عرصه گامی موفق تر و بلندتر ، نسبت به رقبای خود بر دارد.

از بیشترین محصولات این شرکت میتوان به یو پیاس اشاره کرد که در توان های مختلف برای تمام مصارف صنعتی و خانگی عرضه میشود. از این یو پی اس ها می توان در محیط های صنعتی، دانشگاهی، اداری ، فرودگاه ها و کشتیرانی و…. بهره برد.

این محصولات به انواع Small/Medium Business (کسب و کارهای کوچک) و Home/Home Office (خانگی یا خانگی اداری) و Large Cooperation (شرکت های بزرگ ) تقسیم می شود.

۲-یو پی اس ABLEREX

شرکت یو پی اس Ablerex شرکتی است که در زمینه طراحی ،  ساخت  و فروش محصولات جامع منبع تغذیه بدون وقفه Uninterrupted Power Supplies )UPS) و دستگاه های کیفیت قدرت Power Quality Devices)PQD) شامل کارهای صنعتی ، زیرساخت های مخابراتی ، مراکز داده، شرکت فناوری برای مدیران مرکز و کاربران خانگی و اداری فعالیت دارد.

شرکت یو پی اس Ablerex بسیار متفاوت است . تولیداتی با عملکرد بالا از جمله صنعتی، سازمانی ، حمل و نقل ، آموزش و پرورش و دفتر یافت می شود . طراحی و محصولات و همچنین برتری ساخت و مهندسی قابل اطمینان شرکت یو پی اس Ablerex موجب تداوم و قوام قدرت آن می شود . ساختار کار این  شرکت یو پی اس Ablerex عرضه منابع تغذیه بدون وقفه و دستگاه های کیفیت قدرت است که این شامل یو پی اسUPS ، مبدل فتوولتائیک ، فیلتر توان اکتیو و سیستم نظارت باتری می شود.  ABlerex در” تایپه تایوان” قرار دارد و در سراسر جهان ۱۰۰۰ نفر را در استخدام خود دارد .این شرکت بزرگ  دارای قابلیت تولید در سوژو ، چین و حضور در بازارهای فروش آسیا، اروپا و آمریکا است. Ablerex در سال ۱۹۹۴ تاسیس شد، و در حال حاضر یک پیشرو با چندین برند قوی در صنعت یو پی اس و PQD است .

۳-یو پی اس NEWAVE یو پی اس نیوآو

شرکت یو پی اس NEWAVE

کارخانه تولیدیو پی اسNEWAVE  در زمینه تولید یو پی اس های آنلاین از ۷٫۵ کیلو ولت آمپر تا ۵۰۰ کیلو ولت آمپر برا مصارف دیتا سنتر,شبکه های کامپیوتری,مصارف مخابراتی,بیمارستانها,بانکها و سازنده ها و کارخانه های معتبر دنیا فعالیت میکند ودر این زمینه به یک پیشرفت قابل توجهی دست پیدا کرده است.که این امر مهم دست یابی به ساخت یو پی اس ماژولار توسط کارخانه NEWAVE میباشد.این شرکت سوئیسی یکی از توزیع کنندگان و تولید کنندگان موفق یو پی اس در سرتاسر دنیا میباشد که بخاطر کیفیت مطلوب و قیمت مناسبی که به بازار ارائه میدهد تبدیل به یکی از معتبر ترین تولید کنندگان می شود.

۴-یو پی اس BORRI یو پی اس بوری

شرکت یو پی اس borri  

شرکت یو پی اس borri  در سال ۱۹۳۲ توسط آقای ارنستو بوری تاسیس شود و چندی نگذشت که شرکت با مشکلاتی روبرو شد تااینکه خانواده اش در سال ۱۹۹۰  این شرکت را به یکی از رقبای فعال در همین زمینه واگذار کرد.واین شرکت با امکانات فوق العاده جلو رفت تا اینکه در سال ۲۰۰۵ میلادی بازهم به دست افرادی باقیمانده از بوری اصلی افتاد تا اینکه این افراد با درایت و هوش بالای خود کارخانهیو پی اس borri  را جلو ببرند.از آن به بعد بود که نام شرکت borri  پیشرفت اقتصادی قابل توجه به خود گرفت و از سایر رقبای خود پیشه گرفته و نامی جاودانه و ماندگار در صنعت یو پی استبدیل گردد.

۵-یو پی اس آسترید|ups astrid

شرکت یو پی اس آستریدE.E. S.p.A در Octber 1996درمحدوده ای از پارک ملی  Casentinesi در دامنه کوههای  Falterona و Campigna تاسیس شد.این شرکت توسط چهار نفر از کارآفرینان برتر ایتالیایی در زمینه تولید و تبدیل انرژی در حال رشد و رونق می باشد.بدلیل بالا بودن تخصص و مهارت کارکنان شرکت آسترید و همچنین بدلیل ارائه بهترین راه حل های برق یکی از مهمترین و معتبر ترین کمپانی های اروپایی در زمینه طراحی و تولیدیو پی اس, یکسو کننده, شارژر باتری, اینورتر,یو پی اس صنعتی میباشد.یو پی اس های ارائه شده توسط شرکت آسترید E.E. S.p.A از ۱۰ تا ۸۰۰ کیلو ولت آمپر می باشد.

سیستم ارتینگ در نیروگاه های خورشیدی

WWW.PEG-CO.COM

۲۸ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

ضرورت استفاده از سیستم ارت در برق خورشیدی

همانطور که می دانیم  امروزه وجود قوانین ومقررات وهمچنین تجهیزات لازم جهت رعایت موارد ایمنی و حفاظت از ملزومات هر واحد صنعتی و شبکه برقی ویا واحد مسکونی محسوب می شود.دو نمونه از این موارد ایمنی استفاده از برقگیر واتصال زمین می باشد. بسته به این که زمین کردن از نوع حفاظتی یا الکتریکی باشد می توان از روش های مختلف زمین کردن استفاده کرد . یکی از این روش ها استفاده از جاههای زمین و روش دیگر قرار دادن الکترود ها ی زمین در خاک است. هدف ما از زمین کردن کاهش مقاومت اتصال به زمین جهت انتقال اضافه ولتازهای نا مطلوب است. ازعوامل موثر در مقاومت خاک مواردی مانند نوع خاک،آب وهوا و شرایط فصلی را می توان نام برد .سیستم برقگیر که جهت حفاظت بناها در برابر صاعقه استفاده می شود  وبرای ارتباط آنها با سیستم حفاظت زمین باید نکاتی را مد نظر قرار داد.

 

لزوم استفاده از سیستم ارت :
به منظور حفاظت افراد و دستگاهها ، اضافه ولتاژهای تولید شده در بدنه که باعث صدمه دیدن دستگاهها و افراد می‌شود ، همچنین ولتاژهای بسیار زیاد و خطرناک ناشی از برخورد صاعقه با دکلهای کامپیوتری را باید در جایی خنثی نمائیم . به همین منظور استفاده از سیستم ارت و حفاظت از تجهیزات بسیارلازم و ضروری است بعلاوه با افزایش استفاده از سیستمهای دیجیتالی و حساس ، لزوم بازنگری در طراحی ، نصب و نگهداری سیستمهای حفاظتی گراندینگ وجود دارد . به طور خلاصه اهداف بکارگیری سیستم ارتینگ یا گراندینگ عبارتند از :
الف ـ حفاظت و ایمنی جان انسان
ب ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی
ج ـ فراهم آوردن شرایط ایده‌ال جهت کار
د ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی
ه ـ حذف ولتاژ اضافی
و ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه
ز ـ اطمینان از قابلیت کار الکتریکی

هدف و منظور از ایجاد سیستم ارتینگ

• میسر کردن امنیت برای حفظ جان افراد در شرایط نرمال و Faultبا محدود کردن پتانسیل قدم و تماس

• حصول اطمینان از عملکرد صحیح دستگاه های الکتریکی و الکترونیکی

• جلوگیری از تخریب تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی

• حفاظت در مقابل برخورد صاعقه و میدان مغناطیسی

• یکنواخت کردن ولتاژ در هنگام رخداد ولتاژهای ضربه ،اضافی ،القایی و سپس به حداقل رساندن احتمال تخلیه ناگهانی ولتاژ

• منحرف کردن انرژی های سرگردان RF از تجهیزات حساس رادیویی تلویزیونی ،مخابراتی وکامپیوتری

مجهز بودن تاسیسات و ساختمان ها به سیستم ارتینگ مطمئن و پایدارکمک بسیار زیادی به عملکرد صحیح دستگاه های الکترونیکی و الکتریکی می نماید و از خرابی های ناشی از اضافه ولتاژهای الکترواستاتیک جریان های اضافی ،ولتاژهای ضربه ناشی از صاعقه ،میدان مغناطیسی سوییچینگ پستهای برق تا حد بسیار زیادی جلوگیری می نماید.در سال های اخیر بحث ارتینگ و گراندینگ درمجامع مهندسی ایران بسیار مطرح شده و روش های مختلفی را بسته به شرایط اقلیمی و جوی منطقه مورد نظر برای سیستم های ارتینگ طراحی و اجرا می نمایند که همگی متفاوت بوده،اشکال،نوع و اجرای آنها با یکدیگر فرق دارند. بطور کلی مقاومت الکتریکی صفر و نزدیک به آن برای یک سیستم یا شبکه گراند،ایده آل می باشد.در زیر مقاومت های مورد نیاز برخی از سیستم های مختلف که در استانداردهای گوناگون به آن اشاره شده است را ملاحظه می فرمایید:

• پست های برق ،کمتر از ۵ اهم

• دکل های مخابراتی ،کمتر از ۳ اهم

• سایت های کامپیوتری،کمتر از۲ اهم

• تجهیزات ابزار دقیق،کمتر از ۱ اهم

• تابلوهای برق فشارضعیف،کمتر از۵ اهم

• سیستم حفاظت در مقابل صاعقه ،کمتر از۱۰اهم

در مناطقی که جنس خاک و زمین آن مناسب نبوده و سنگی ،آهکی ،شنی ،خشک و… باشد مقاومت الکتریکی زمین بسیار بالا می باشد و با روش های عادی و معمولی نمی توان سیستم ارت مناسب را مهیا نمود و به مقاومت التریکی مطلوب دسترسی پیدا کرد. لذا در شرایط فوق از موادی استفاده می کنند که با خصوصیات مختلف کمک به ارتقای سیستم زمین می نماید .اینگونه مواد با داشتن ترکیباتی خاص این توانایی را دارا می باشند که با روش های شیمیایی و فیزیکی شرایط سخت اقلیمی را بهبود بخشند و به دستیابی به مقاومت الکتریکی مطلوب مورد نیاز سیستم ارتینگ کمک نمایند.AZP از مرغوبترین اینگونه مواد می باشد که در تمام شرایط خاص زمین قابل استفاده است. AZP  حاصل تلاش مهندسان در رشته های مختلف معدن ،شیمی ،برق والکترونیک می باشد که در نوع خود با محصولات خارجی مشابه رقابت تنگاتنگ دارد. AZP  ترکیبی از مواد معدنی و شیمیایی با ضریب هدایت الکتریکی بسیار بالا و در عین حال خنثی می باشد که برای پر کردن اطراف هادی های ارت استفاده می شود. AZP به دلیل داشتن ترکیبات خاص ،مقاومت الکتریکی زمین را به مقدار بسیار زیادی کاهش داده و موجب ارتقای کارایی و ارتقای سیستم های ارتینگ می شود .

بیشترین موارد استفاده مواد فوق در مناطقی می باشد که مقاومت الکتریکی مخصوص خاک زمین در آن مناطق بسیار بالا بوده و احتمال شسته شدن سایر مواد کاهنده مقاومت الکتریکی زمین(بنتونیت و…) توسط آب های سطحی زیاد است و اتصال الکتریکی بین هادی ارت و خاک زمین بسیار کم می باشد.

در زیر نمونه هایی از نوع خاک و زمین هایی را ملاحظه می نمایید که AZP بیشترین استفاده و کارایی را در آن مناطق دارد

• زمین های صخره ای

• خاک های سنگلاخی

• مناطق کوهستانی

• خاک های شنی

• خاک های ماسه ای مرطوب (ساحل دریا،…)

• خاک های ماسه ای خشک (صحرا،…)

مناطقی که تغییرات رطوبت و درجه حرارت خاک در آنها بسیار زیاد می باشد (تغییرات جوی در فصول مختلف سال)

Plate or Mesh Installation روش اجرائی صفحه (چاه ارت) یا مش

ضوابط اجرای سیستم ارت و چاه ارت

-نحوه اجرای سیستم ارت جهت رعایت سیستم TN-C-S در داخل ساختمان و T-T در شبکه عمومی و ایجاد تناسب بین این دو به نحویکه مشکلی از جهت ایمنی ساکنین و شبکه پیش نیاید بشرح بندهای زیر عمل می شود.

-لازم است اتصال زمین و لحاظ نمودن آخرین پیشرفتهای روز در زمینه احداث چاه ارت (استفاده از بنتونیت و سایر مواد کاهش دهنده مقاومت) با مقاومت حداکثر ۲ اهم اجرا شود. IEC-60100) و (VDE-0140 در اینصورت می‌توان با همبندی شمش‌های نول و ارت در محل تابلوی کنتور مشترکین، هم برای ارت کردن سیستم داخلی و هم برای زمین کردن بدنه تابلو، از اتصال زمین واحدی استفاده نمود.

-لازم است مقدار مقاومت اتصال زمین توسط مهندس ناظر و نماینده شرکت برق اندازه‌گیری شود و از پذیرفتن ارتهای با مقاومت بالاتر از ۲ اهم جداً خودداری گردد. (به دلیل آنکه بی‌خطر بودن روش فوق بستگی بسیار زیادی به این مطلب دارد.)

-در داخل ساختمان لازم است همبندی بنحو مؤثری رعایت شود و المانهای فلزی موجود در سازه با روش مناسب، اتصال الکتریکی مورد نیاز را داشته باشند تا در صورت بروز هرگونه اشکال احتمالی روی شبکه عمومی برق، امکان بروز حادثه برای ساکنین وجود نداشته باشد.

-لازم است موارد فوق برای تمامی منازل، مغازه‌ها، واحدهای صنعتی و بطور کلی هرگونه متقاضی (بدون درنظر گرفتن متراژ و تعداد طبقات) انجام شود.

-لازم است اندازه‌گیری مستمر ارتهای نصب شده در ساختمانها حداقل سالی یکبار انجام گردیده و در صورت بالاتر بودن از استاندارد نسبت به اصلاح ارت اقدام گردد. مسئولیت انجام این کار با مالک با مالکین است و وی می‌تواند بدین منظور از دفاتر مورد تأیید سازمان نظام مهندسی ساختمان استفاده نماید

 

روشهای اجرای ارت یا زمین حفاظتی :

بطور کلی جهت اجرای ارت و سیستم حفاظتی دو روش کلی وجود دارد که ذیلاً ضمن 
بیان آنها ، موارد استفاده و تجهیزات مورد نیاز هر روش و نحوه اجرای هر یک 
بیان می‌گردد .

۱ـ زمین عمقی :
در این روش که یک روش معمول می باشد از چاه برای اجرای ارت استفاده می شود.

۲- زمین سطحی:
در این روش سیستم ارت در سطح زمین (برای مناطقی که امکان حفاری عمیق در 
آنها وجود ندارد) و یا در عمق حدود ۸۰ سانتیمتر اجرا می گردد. 
در چه شرایطی از روش سطحی برای اجرای ارت استفاده نمائیم ؟
 در مکانهایی که :
ـ فضای لازم و امکان حفاری در اطراف سایت وجود داشته باشد .
ـ ارتفاع از سطح دریا پائین باشد مانند شهرهای شمالی و جنوبی کشور .
ـ پستی و بلندی محوطه سایت کم باشد .
ـ فاصله بین دکل و سایت زیاد باشد .
با توجه به مزایای روش سطحی اجرای ارت به این روش ارجحیت دارد .

 

برای درک بهتر…

ژنراتوری را در نظر بگیرید که در حال تولید برق است، این ژنراتور دارای خروجی سه فاز می باشد و محل اتصال ستاره سیم پیچی استاتور آن مستقیما به زمین متصل شده است، سه فاز خروجی وارد یک ترانسفورماتور افزاینده می شود و ولتاژ آن به ۲۳۰ کیلوولت افزایش میابد البته نقطه ی نوترال این ترانسفورماتور نیز به زمین متصل است و سرانجام قدرت وارد شبکه ی انتقال می شود و پس از طی مسافت طولانی، سپس در پست کاهنده ی قدرت به ولتاژ ۶۳ کیلوولت می رسد و نقطه ی نوترال این ترانسفورماتور نیز به زمین متصل می شود و سرانجام وارد پست توزیع می شود و ولتاژ آن به بیست کیلوولت کاهش میابد و نقطه ی نوترال این ترانسفورماتور نیز به زمین متصل می شود و بالاخره سیم های شبکه ی ۲۰ کیلوولت مثلا بصورت یک شبکه ی تارعنکبوتی وارد بخشی از شهر می شود تا ترانسفورماتور سر کوچه ی ما آن را تبدیل به ۳۸۰ ولت نماید که البته نقطه ی نوترال این ترانسفورماتور نیز به زمین متصل شده است …

با یک مرور اجمالی متوجه می شوید که ۵ بار در مقاصد مختلف ما از سیستم ارتینگ استفاده کردیم و بدین طریق مسیری برای بازگشت جریان در هر مقطع از فرایند را تامین نمودیم …

منظور از مقطع بعنوان مثال از ژنراتور تا پست افزاینده یک مقطع کاری است و از پست افزاینده تا پست کاهنده ی قدرت مقطعی دیگر است.

حال سوال این است اصولا کاربرد علمی و اصلی سیستم ارتینگ چیست ؟

بطور کلی هدف ما از استفاده ی سیستم ارتینگ حفاظت اشخاص و حفاظت تجهیزات می باشد.

در بخش حفاظت تجهیزات، عملکرد رله ها و سیستم های حفاظتی، سی تی ها ، پی تی ها و رله های نشتی یاب همه و همه بستگی بسیار شدید به عملکرد صحیح و بدون نقص سیستم ارتینگ دارد و چنانچه نقصی در آن بوجود آید به مجرد برور خطا یا فالت در یکی از سیستم های حیاتی شبکه قدرت یا نیروگاه و یا پست های انتقال قدرت، فاجعه ای بوجود می آید که هم طبعات جانی در بر دارد و هم خسارات مالی سنگینی به بار خواهد آورد….

برای درک بهتر این موضوع رله ی ارت فالت را در نظر بگیرید؛ اگر یکی از سیم های شبکه ی ۲۰ کیلوولت داخل شهر به دلیل گالوپینگ یا هر چیز دیگری پاره شود و روی زمین بیفتد علاوه بر اینکه می تواد باعث انفجار و حتی آتش سوزی شود، بدلیل جاری شدن جریان های خطرناک بر روی زمین باعث ایجاد ولتاژ گام خواهد شد. بنابراین هم خطرات جانی در بردارد و هم خسارت های مالی.

اینجاست که رله ی ارت فالت وارد عمل می شود و از خطر جلوگیری می کند. بدین صورت که جریان از زمین به سمت نقطه ی نوترال ترانسفورماتور تغذیه کننده اش در پست جاری می شود و از آنجا که رله ی ارت فالت بتوسط یک سی تی در مسیر بازگشت این جریان قرار دارد بلافاصله عکس العمل نشان خواهد داد م قسمت معیوب را از شبکه ایزوله می کند و از بروز خسارت و خطر جلوگیری می کند.

البته این رله به گونه ای تنظیم می شود که با جریان های عادی و بی خطر حساس نشود و بی دلیل شبکه را ایزوله ننماید …

با همه ی این توضیحات فعلا دانستیم که یکی از کاربردهای استفاده از سیستم ارتینگ جداسازی قسمت معیوب بتوسط دستگاههای حفاظتی از سایر قسمت ها است بطوریکه با این عمل تجهیزات را در مقابل خسارت دیدن حفاظت می کند و در پاره ای از مواقع علاوه بر حفاظت تجهیزات، اشخاص را نیز محافظت می کند.

توجه داشته باشید در تاسیسات نیروگاهی و شبکه های انتقال و توزیع ولتاژها و جریانهای خطرناکی وجود دارد که به محض اینکه شخصی با آن تماس داشته باشد بدون شک کشته خواهد شد و بسیار کم اتفاق می افتد که شخص زنده بماند که اگر هم زنده بماند تا آخر عمر باید نقص عضو ناشی از آن برق گرفتگی را تحمل کند و برای همیشه از کار افتاده خواهد شد …

 علاوه بر همه ی توضیحات فوق ما به این دلیل نقطه ی نوترال ترانسفورماتورها و ژنراتورها را به زمین متصل می کنیم که در زمان اتصالی محدودیتی در افزایش ولتاژ فازها ایجاد شود و در نتیجه سیستم در مقابل ازدیاد ولتاژ محافظت شود.

حال بهتر می توانید درک کنید که ما دو نوع زمین کردن داریم: یکی زمین کردن حفاظتی که صرفاً به منظور تامین ایمنی و حفاظت های تاسیسات و اشخاص بکار می رود و قسمت هایی از تجهیزات را که در ارتباط مستقیم با نقاط برقدار سیستم نیستند بزمین متصل می شود و دیگری زمین کردن الکتریکی که نقاطی را که در ارتباط مستقیم با قسمت های برقدار تجهیزات هستند زمین می شوند.

 

بنابراین یک بار دیگر هدف از بکار بردن اتصال ارتینگ را بصورت گزینه ای یادآوری می کنم:

۱-     باعث می شود که دستگاههای برقگیر به درستی عمل نمایند

۲-     باعث کشف اتصالی ها و اشکالات بتوسط رله ها می شود و عیب سیستم به فوریت تشخیص داده میشود و احتمالا رفع می شود.

۳-     مانع از افزایش ولتاژ سیستم در اثر بروز اتصالی، و افت ولتاژ بر اثر عدم تعادل بار می گردد.

۴-     جان کارکنان اعم از اپراتور، تعمیرکار و غیره در مقابل برق گرفتگی محافظت می شود.

۵-     حفاظت الکتریکی تجهیزات را فراهم می نماید.

 

اجرای سیستم ارتینگ در مراکز مسکونی

گودالی حفر می کنیم با عمق حداقل یک و نیم متر و یا بیشتر ….

البته عمق این گودال بهتر است از دو متر کمتر نباشد و رطوبت کافی در کف آن وجود داشته باشد. بعبارت دیگر عمق چاه ارت را تا حدی افزایش می دهیم که در کف آن به رطوبت کافی برسیم اما عمق آن از دو متر کمتر نباشد.

مقدار رطوبت باید به حدی باشد که دست براحتی نمناک شود و اگر دو تا سه روز چاه را به حال خود رها کنیم همچنان رطوبت خود را حفظ کرده باشد و خشک نشده باشد، اگر خشک شده بود باید باز هم مقداری عمق را افزایش دهیم.

سپس کف چاه را با مقداری خاک ذغال و نمک نمناک پر می کنیم و لایه ای خاک بر روی آن می ریزیم، سپس الکترود را داخل چاه می گذاریم  بطوریکه با خاک ذغال و نمک مرطوب شده تماس نداشته باشد،آنگاه چاه را پر می کنیم؛ البته بهتر است اطراف الکترود را نیز خاک ذغال و نمک بریزیم تا مقاومت چاه ارت به حداقل مقدار ممکن برسد البته به شرطی که الکترود با این مواد تماس پیدا نکند و فقط با خاک تماس داشته باشد زیرا تماس الکترود با نمک باعث خوردگی و از بین رفتن آن در طول زمان می شود و ممکن است که چاه ارت حتی شش ماه هم دوام نیاورد و بر اثر پوسیدگی الکترود سیستم ارتینگ معیوب شود و شرایط خطر سازی را فراهم آورد.

البته به جای نمک و پودر ذغال از مواد شیمیایی نظیر سولفات منگنز و سولفات مس نیز استفاده می شود اما بهترین آنها همان نمک و پودر ذغال است زیرا این مواد شیمیایی به مرور زمان و بر اثر باران و تخلیه طبیعی در خاک از بین می رود.

نکته ی بسیار مهم دیگر اینکه زاویه ای که الکترود در زمین قرار می گیرد نباید از ۶۰ درجه تجاوز کند و باید حتماً الکترود بصورت عمودی در خاک قرار گیرد و فرقی نمی کند که الکترود میله ای باشد یا صفحه ای یا نعلی یا تسمه ای و یا غیره …

البته در الکترود های نعلی یا الکترودهایی که شبیه چرخ گاری ساخته می شوند اگر به مرکز آنها میله وصل بود بایستی میله بطور عمود در زمین قرار گیرد و نعل یا چرخ متصل شده به آن بصورت افقی در ته چاه خوابانیده شود، اما اگر فقط از یک نعل فلزی بزرگ استفاده می کنید بایستی آنرا بطور عمودی و در عمق مناسب در زمین قرار دهید. و در نهایت الکترود را بگونه ای در زمین قرار دهید که با سطح زمین حداقل ۵۰ سانتی متر فاصله داشته باشد و اگر چاه ارت برای تخلیه ی جریانهایی با ولتاژ بزرگ منظور شده است بایستی حداقل یک الی یک و نیم متر با سطح زمین فاصله داشته باشد تا ولتاژ گام ایجاد نشود.

یادتان باشد شما فقط زمانی مجاز خواهید بود که میله را در زمین بکوبید(فرو کنید) و یا با زاویه بیشتر از ۶۰ درجه و بدون مواد شیمیایی در زمین قرار دهید که منطقه کوهستانی باشد و به خاطر وجود صخره های قطور رعایت استانداردها مقدور نباشد که البته آن هم تابع تمهیداتی است …

همانطور که متوجه شدید یکی از راههای کاهش مقاومت زمین استفاده از مواد شیمیایی و پودر ذغال و نمک بود. راه دیگر استفاده از چاههای ارت بیشتر و متصل کردن آنها به یکدیگر است. بطوریکه فاصله ی هر کدام از این چاهها از دو و نیم برابر طول الکترود کمتر نباشد. این عمل دو مزیت دارد :

یکی اینکه مقاومت زمین را بشدت کاهش می دهد و دوم اینکه قدرت چاه ارت را افزایش می دهد وسیستم ارتینگ قادر خواهد بود جریان های بالاتری را بدون صدمه دیدن و ایجاد خطر به زمین تخلیه کند.

زیرا اگر سیستم ارتینگ معیوب باشد و الکترود به سطح زمین بسیار نزدیک باشد و یا مقاومت زمین زیاد باشد سبب ایجاد ولتاژهای گام خواهد شد ضمن اینکه عمل حفاظت و زمین کردن را نیز بخوبی نمی تواند انجام دهد.

با توجه به توضیحات فوق اگر ما جریان بالایی را برای تخلیه به زمین تحت نظر داشته باشیم بایدسیستم ارتینگ قوی و کارآمدی را برای اینکار انتخاب کنیم بطوریکه بتواند این جریان بالا را که تحت ولتاژ بالایی نیز می باشد، بزمین تخلیه کند.

نقاطی که معمولا در شبکه ها و تاسیسات صنعتی و مسکونی بایستی به ارت متصل شوند به شرح زیر می باشد …

۱-     یکی از دو سیم ثانویه ترانسفورماتور تکفاز دو سیمه

۲-     سیم نول یک سیستم سه فازه چهار سیمه فشار ضعیف

۳-     سیم نول یک سیستم سه فازه چهار سیمه فشار ضعیف ( در فواصل معین مثلاً سه تیر در میان)

۴–     مرکز ستاره ترانسفورماتور سه فاز

۵-     ترمینال زمین برقگیرها

۶-     بدنه یا محفظه ی کلیه ی دستگاههای برقی و ترانسفورماتورهای هوایی و زمینی

۷-     تاورها و دکلهای فلزی  و هر میله ی فلزی با ارتفاع بیش از ۳۰ متر

۸-     بدنه ی سوله ها و اسکلت فلزی ساختمان ها بخصوص اگر در دسترس باشند

۹-     یک سیم ثانویه هر کدام از ترانسفورماتورهای جریان و ولتاژ

۱۰- سیم نول کلیه مشترکین در محل ورود برق به مکان آنها ( در محل کنتور )

۱۱- بدنه ی فلزی کلیه ی وسایل برقی که در داخل حمام، دستشویی و یا آشپزخانه استفاده می شوند

 

در هنگام راه اندازی سیستم ارتینگ که مقاومت آن از ده اهم و در صورت امکان از ۵ اهم تجاوز نکند. البته در جاهای حساس مانند نیروگاه و پست های انتقال و فوق توزیع این مقاومت حتی به دو اهم هم می رسد.

در نهایت چاه ارت باید در مکانی منظور شود که خاکش همواره مرطوب باشد و در صورت امکان آب های سطحی را به توسط کانالها و گودالهایی بر روی مکانی که چاه ارت در آنجا قرار دارد هدایت می کنند تا همیشه خاک آن ناحیه مرطوب باشد.

 

جدول مقاومت ویژه انواع معمول زمین

نوع زمین	مقاومت ویژه
باغچه	۵-۵۰
زمین معمولی	۱۰-۱۰۰
ماسه نرم و مرطوب	۱۰۰-۲۰۰
زمین سنگلاخی	۲۵۰-۵۰۰۰
زمین صخره ای	۱۰۰۰-۱۰۰۰۰

 

سه ترمینال یا پیچ فلزی بر روی این دستگاه وجود دارد که پیچ وسطی قطورتر می باشد و دو پیچ دیگر کم قطر و کوچک می باشند و معمولا پیچ قطور در میان دو پیچ کوچک می باشد.

الکترود چاه ارت را قبل از اتصال به تابلو اصلی یا قبل از اتصال به دستگاه مورد نظر، ابتدا به پیچ بزرگ دستگاه مگر وصل می کنند و هر کدام از پیچ ها (ترمینال ها) ی کوچکتر بوسیله ی سیم مناسب با فاصله مثلا ۱۵ متر از چاه ارت و مخالف جهت هم با میخ به زمین کوبیده می شوند و اطراف محل کوبیده شدن میخ آب نمک می ریزند.

منظور از مخالف جهت هم اینست که مثلا یک میخ در فاصله ی ۱۵  الی ۲۰ متری و در جهت شمالچاه ارت بوسیله ی سیم مثلا دو و نیم میلیمتر مربعی وصل می کنند و ترمینال دیگر را در سمت جنوبی چاه ارت با همان مشخصات فاصله ای با میخ به زمین وصل می کنند و در پایان برای تماس الکتریکی بهتر میخ با زمین اطراف آنرا مقداری آب یا آب نمک می ریزند و چند دقیقه می گذارند تا خاک آن خوب خیس بخورد. سپس محرک دستگاه مگر را که ممکن است بصورت هندلی(چرخشی) و یا بوسیله ی یک کلید عمل کننده می باشد فعال کرده تا ولتاژ بالایی به زمین منتقل گردد و مقدار مقاومت زمین بر روی صفحه ی مدرج یا دیجیتالی آن نمایش داده شود.

معمولا تست چاه ارت بهتر است هر دو ماه یکبار انجام شود و در مکان هایی که چاه ارت اهمیت بالایی دارد این زمان کمتر نیز می باشد.

 

در خاتمه بد نیست متذکرشویم که بعضی از حیوانات بخصوص اسب ها در مقابل جریان های زمین حساس تر و مستعدتر از انسان ها می باشند که شاید این مستعد بودن به علت بزرگتر بودن فاصله قدم آنها و اختلاف سطح قدمی که آنها از زمین برداشت می کنند ، باشد.

 

تست و راه اندازی چاه ارت

بحث ارتینگ و سیستم های زمین مقوله ای می باشد که امروزه جزو یکی از مهمترین مباحث در صنایع نفت و گاز ،پتروشیمی ،صنعت ،ساختمان سازی ،مخابرات،کامپیوتر و … به شمار می آید .در حال حاضر نیاز به سیستم زمین در کلیه شبکه های کامپیوتری ،پست های برق ،تابلوهای برق صنعتی وساختمانی ،دکل های مخابراتی و رادیویی و کلیه دستگاه های ابزار دقیق و ماشین آلات صنعتی و حتی دستگاه های صوتی و تصویری موجود در منازل مبرم می باشد و بسیاری از فروشندگان و پیمانکاران تاسیسات فوق سیستم های خود را بدون داشتن سیستم ارت مطمئن راه اندازی وحتی گارانتی نمی نمایند .

 

زمین کردن الکتریکی سه نوع است :

 

الف – زمین کردن مستقیم

مثل وصل کردن مستقیم نقطه صفر ترانسفورماتور و یا نقطه ای از سیم رابط بین دو ژنراتور جریان دایم به زمین .

ب- زمین کردن غیرمستقیم

مانند اتصال نقطه صفر ژنراتور توسط یک مقاومت بزرگ به زمین یا اتصال نقطه صفر ستاره ترانسفورماتور توسط سلف بزرگ به زمین ( سلف پترزن یا پیچک محدود کننده جریان زمین (

پ- زمین کردن بار

در این نوع زمین کردن نقطه صفر یا هر نقطه از شبکه که دارای پتانسیل نسبت به زمین است توسط یک فیوز فشارقوی (الکترود جرقه) به زمین وصل می شود تا موقعی که مدار فیوز باز است یعنی در حالت کار عادی شبکه ، ارتباط شبکه با زمین باز است ولی در موقعی که ولتاژ زیادی شبکه را تهدید می کند ، مدار فیوزها بسته می باشند و بدین جهت زمین کردن باز در حقیقت نوعی از زمین کردن الکتریکی درحالت کار عادی شبکه محسوب نمی شود، از زمین الکتریکی اغلب درموقعی که دستگاه ها و شبکه برق رسانی بدون عیب نیز می باشند جریان عبور می کند که از زمین حفاظتی فقط ارتباط فازها با زمین جریان عبور می کند . در صورتیکه از زمین حفاظتی فقط در موقع ارتباط فازها با زمین جریان عبور می کند.

اصطلاحاتی که درزمین کردن به کاربرده می شود :

۱- زمین : زمین در این مبحث به معنی نوع و جنس زمین است، مثل خاک رس ، ماسه ، شن ، سنگ لاخ ، باتلاق ، مرداب وغیره .

۲- میل زمین (زمین کننده) : میل زمین عبارتست از هادی یا فلزی به هرشکل (صفحه ای ، لوله ای ، طنابی، پروفیل) که در زمین چال میشود و با زمین ارتباط برقرار میکند و ما به آن در این مبحث به اختصار میل می گوئیم .

۳- زمین هم سطح : عبارتست از سطح زمین که بین نقاط مختلف آن در اثر عبور جریان از زمین اختلاف پتانسیل محسوسی ایجاد نمی شود. زمین هم سطح تقریبا ۲۰ متر از میل فاصله دارد .

۴- میل فرمان : عبارتست از سیم یا مفتول یا صفحه فلزی که مربوط به زمین کننده است و برای تنظیم افت پتانسیل و کوچک کردن ولتاژ تماسی خطرناک بکاربرده میشود .

۵- سیم زمین : عبارتست از سیم رابط بین زمین کننده (میل) و زمین شونده. آن قسمت از این سیم که در زمین قرار گرفته است جزئی از میل محسوب میشود .

 

دستگاه مگر 

وسیله ای است برای اندازه گیری مقاومتهای بسیار بزرگ ( از نظر مقدار مقاومت الکتریکی ) معمولاً ۵۰۰۰ مگا اهم . مانند مقاومت عایقی کابلهای قدرت و کنترل عایقی کابل در موارد اتصال زمین و غیره .  مقاومتهای تا این حد زیاد در حقیقت ، مقاومت عایقی کابلها و نظایر اینها هستند .برای اندازه گیری چنین مقاومتهایی معمولاً به ولتاژ زیاد نیاز است . د ر بعضی از این نوع دستگاهها ، ولتاژ اندازه گیری به ۱۰KV نیز می رسد ولتاژ معمول این نوع دستگاههای اندازه گیری ، بین ۱۰۰ ولت تا ۱۰ کیلو ولت است . دستگاه مگر از یک دستگاه نسبت سنج تشکیل شده است .

 منبع ولتاژ مورد نیاز دستگاه معمولاً متناوب است و آن را به دو صورت ایجاد می کنند . در روش اول با استفاده از یک منبع تغذیه DC ولتاژ DC را به کمک اسیلاتور ( نوسان ساز ) تبدیل به AC می کنند و آنگاه به کمک ترانسفورماتور ولتاژ متناوب خروجی اسیلاتور را به هر مقدار دلخواه افزایش داده می شود .

 در روش دوم به کمک یک ژنراتور ساده که محرک آن دست است ، ولتاژ AC تولید می شود .

طرز کار با مگر :

 دقیقا ً‌همانند اندازه گیری معمولی مقاومت با این تفاوت که در نوع دستی ، توسط دسته ای که در بغل مگر است آنرا چرخانده ، که بدین ترتیب ژنراتوری به گردش در می آید ، در نتیجه ولتاژ تولید می شود که آن ولتاژ توسط ترانسفورماتورهای افزاینده ، افزایش یافته و سپس توسط یکسو کننده ها به ولتاژ مستقیم (DC) تبدیل می شود و مورد استفاده قرار می گیرد .

 طرز تشخیص سالم بودن مگر :

روی اهم قرار می دهیم عقربه باید منحرف شود که در این صورت سالم است .در مورد ولتمتر و آمپر متر باید با اندازه گیری ولتاژ و آمپرهای مشخص صحت آنرا تشخیص داد .

طریقه مگر زدن روی ماشین ها :

 ابتدا لازم است اطمینان کامل از قطع برق حاصل کنیم و پس از آزمایش عدم وجود ولتاژ با رعایت کامل ایمنی توسط دو نفر مقاومت عایقی دستگاهها اندازه گیری می شود .

انواع تلفات انرژی برق در شبکه

 

 

 انواع تلفات انرژی برق در شبکه

مقدمه :

تلفات سیستم قدرت به سه گروه تلفات فنی تلفات غیر فنی و تلفات تجاری قابل دسته بندی می باشند. اگر کل تلفات را معادل تفاضل انرژی تولید شده و انرژی فروخته شده بگیریم باید تلفات تجاری را نیز به شرح زیر به آن بیافزائیم.

تلفات تجاری + انرژی فروخته شده - انرژی تولید شده = تلفات کل

در واقع در رابطه فوق داریم :

تلفات غیر فنی + تلفات فنی = انرژی فروخته شده - انرژی تولید شده

که تلفات فنی اصطلاحاً به آن دسته از تلفات انرژی اطلاق می شود که به حرارت تبدیل می گردند و عمدتاً به دلیل بهینه نبودن سیستم و اجزاء آن صورت می گیرد در حالی که تلفات غیر فنی به تلفاتی گفته می شود که بیشتر جنبه اندازه گیری و محاسباتی دارند {۷و۸}. اما تلفات تجاری دارای ماهیتی متفاوت از دو نوع تلفات فنی و غیر فنی است و در واقع یک نوع هدر رفتن مستقیم انرژی نمی باشد بلکه به آن دسته از زیان های اقتصادی اطلاق می شود که در اثر قطع برق و یا مشکلات کیفیت توان دامنگیر تولیدکنندگان و مصرف کنندگان انرژی الکتریکی می گردد.
در این قسمت هر یک از تلفات فوق با جزئیات بیشتری مورد تحلیل و تشریح قرار خواهد گرفت.

تلفات فنی 
همانطور که اشاره شد تلفات فنی به دسته ای از تلفات سیستم قدرت گفته می شود که به نوعی منجر به تبدیل انرژی الکتریکی به حرارت، از آغاز تولید تا مرحله تحویل به مشترک می گردد.
تلفات فنی که در بسیاری از موارد به جای کل تلفات سیستم قدرت اشتباه گرفته می شود مشتمل بر طیف وسیعی از انواع تلفات می باشد که در ای بخش تحت دو عنوان تلفات انتقال و تلفات توزیع تشریح گردیده اند. معمولا تلفات سیستم تولید (نیروگاه ها) در زمره تلفات سیستم قدرت محاسبه نمی شوند و نیروگاه ها به عنوان واحدهای صنعتی تلقی می گردند که فروش برق به شبکه را بر عهده دارند و کلیه انرژی های مصرف شده در نیروگاه به عنوان مصرف داخلی آن لحاظ می گردد که بعضا قابل کاهش است. لذا بررسی انواع تلفات و طرق کاهش آن ها در نیروگاه ها، به طور مختصر در ضمیمه انتهای گزارش درج گردیده است.

تلفات در شبکه انتقال: 
تلفات فنی در شبکه انتقال دارای ابعاد بسیار گسترده ای می باشد  که در این بخش مورد اشاره قرار خواهند گرفت.

تلفات ناشی از مقاومت خطوط
این نوع تلفات که در اثر مقاومت الکتریکی هادی در مقابل عبور جریان ایجاد می شود در واقع مهم ترین تلفات سیستم انتقال است و همانگونه که بعدا ملاحظه خواهد شد، سایر انواع تلفات انتقال به نحوی در افزایش این نوع تلفات سهیم می باشند.
این تلفات در یک سیستم سه فاز متقارن، تابعی از مقاومت AC خطوط و مجذور جریان موثر عبوری است. قطعا افزایش سطح مقطع هادی ها که منجر به کاهش مقاومت خطوط می شود با قیود اقتصادی محدود می گردد لذا پذیرفتن سطح استاندارد برای آن ها و بالطبع تلفات معین در این مورد اجتناب ناپذیر است. فرسودگی و عمر زیاد هادی ها (مس یا آلومینیوم)، رسانایی آنها را کاهش می دهد و منجر به افزایش تلفات می گردد. همچنین طول زیاد خطوط انتقال اگر چه در اکثر موارد ناگزیر می باشد علاوه بر افزایش سایر مشکلات انتقال، تلفات خطوط را بالا می برد.
باید متذکر شد که اتصال نامناسب هادی ها می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای در افزایش مقاومت خطوط و بالطبع تلفات آنها داشته باشد.

تلفات ناشی از فرسودگی تجهیزات
گذشت زمان خاصیت رسانایی هادی های مسی را کاهش داده و منجر به افزایش مقاومت وصل کلیدهای قدرت می گردد. تلفات آهنی هسته ترانسفورماتورها، CTها و PTها با افزایش عمر، فزونی می گیرند و همچنین تلفات عایقی تمامی تجهیزات به دلیل ضعف عایقی ناشی از طول عمر، به شدت بالا می رود.

تلفات کرونا

یکی از تلفات قابل توجه در سیستم های قدرت الکتریکی ولتاژ بالا (سیستم انتقال) تلفات کرونا است. پدیده کرونا که نتیجه یونیزاسیون هوای اطراف هادی دارای ولتاژ بالا است، به همراه هاله ای از نور بنفش رنگ و نویز آکوستیک و الکترومغناطیسی بوده و کاربرد زیادی در بسیاری از صنایع (به ویژه فیلترینگ) دارد در خطوط انتقال ولتاژ بالا می تواند سهم عمده ای از توان را در خود تلف نماید . قطعا استفاده از هادی های گروهی (باندل ها) تا حد زیادی در کاهش اینگونه تلفات موثر است. اما باید به خاطر داشت که گذشت زمان، در اثر خوردگی و رسوب آلاینده ها بر سطوح ولتاژ بالا از جمله خطوط انتقال، ناهمواریها و نقاط تیزی بر روی آنها ایجاد می کند که میدان الکتریکی اطراف خود و بالطبع پدیده کرونا را بشدت تقویت می نماید.

تلفات عایقی 
عایقهای مورد استفاده در سیستم های ولتاژ بالا ی جریان متناوب عمدتا دو نوع تلفات جدی را متحمل می گردند:

جریان نشتی
جریان عبوری از سطح ولتاژ بالا به سطح ولتاژ پایین عایق که تابعی از مقاومت عایقی و اختلاف پتانسیل دو سر آن است را جریان نشتی می گویند. البته تلفات ناشی از این جریان که معمولا مقدار ناچیزی است تنها پس از افزایش عمر عایق و کاهش مقاومت الکتریکی آن قابل توجه می گردد. نقاط عایقی تخریب شده و یا نقاطی که به صورت صحیح ترمیم نشده اند می توانند در این خصوص بسیار صدمه پذیر باشند.تلفات هیسترزیس واضح است که عایق های مجاور با هادی های عبور دهنده جریان متناوب، متحمل شدت میدان مغناطیسی متناوبی، متناسب با آن جریان خواهند بود که طبیعتا در آنها تلفات هسیترزیس قابل توجهی ایجاد می کند. این تلفات به صورت قابل توجه در کابلهای جریان بالا مشاهده می شود.

تلفات ناشی از عدم تقارن فازها 
در صورت وجود عدم تقارن فازها (که البته در سیستم انتقال بسیار ناچیز است) تلفات برآیند سه فاز بیش از حالت متقارن در سه فاز خواهد بود. به عبارت دیگر شباهت یکسان در مشخصات و پارامترهای الکتریکی فازهای یک خط که اغلب امری قطعی فرض می شود در عمل متفاوت خواهد بود. مهمترین عامل وقوع چنین مشکلی در شبکه انتقال، عدم جابجایی فازها به دلیل مشکلات فنی و اقتصادی می باشد.
تلفات ناشی از اضافه بار کابل ها، و ترانسفورماتور و سایر تجهیزات سیستم انتقال که به معنی عبور جریان بیش از مقدار نامی از آنها است تلفات توان اهمی در آنها را به صورت صعودی افزایش می دهد. البته باید متذکر شد که این افزایش تلفات اهمی، افزایش دمای تجهیزات نسبت به سطح نرمال و بالطبع افزایش تلفات عایقی و احیانا آهنی را نیز به دنبال خواهد داشت.
همچنین، اضافه بار شدن تجهیزات دارای هسته مغناطیسی غیر خطی از قبیل ترانسفورماتورها و CTهای اندازه گیری می تواند منجر به ورود نقطه کار آنها به ناحیه اشباع منحنی BH گردد که در نتیجه هارمونیک های رتبه پایین بویژه هارمونیک های مضارب ۳ بر روی ولتاژ ایجاد می کنند که خود، همانگونه که بعدا ذکر خواهد شد منشاء تلفات بیشتری است.

تلفات ناشی از پخش بار نامناسب 
پخش بار در سیستم انتفال متداول، متاثر از توپولوژی شبکه و برنامه ریزی تولیدهای واحدهای مختلف نیروگاهی است. ولی ساختار موجود شبکه و همچنین برنامه ریزی تولید مورد استفاده در بسیاری از مواقع بهترین حالت نیست و طبیعتا کمترین تلفات را شامل نمی شود.
در واقع می توان با ایجاد تغییر در ساختار شبکه به طرق مختلف و همچنین برنامه ریزی بهینه تولید، پخش بار سیستم را به شکلی تغییر داد که تلفاتی کمتر از مقادیر قبلی داشته باشد، که به آن پخش بار بهینه می گویند.

تلفات ناشی از عبور توان راکتیو 
توان راکتیو مورد نیاز بار و عناصر ذخیره کننده انرژی سلف و خازن شبکه ( از جمله خود خطوط ، ترانسفورمرها و ... ) برحسب نوع بار در شبکه جاری می باشد . عبور توان راکتیو از شبکه علاوه بر بروز مشکلات جدی از قبیل اشغال ظرفیت شبکه و افت ولتاژ ، منجر به تلفات جدی انرژی نیز می گردد. نظر به اینکه تولید یا مصرف این نوع توان بر خلاف توان اکتیو نیازمند تامین انرژی از نیروگاه نمی باشد ، با تامین و مصرف آن در محل ، توسط بانک های خازنی با راکتورها ، می توان میزان عبور توان راکتیو از شبکه را کاهش داد که قطعا منجر به کاهش تلفات راکتیو شبکه می گردد .

تلفات ناشی از انتشار امواج الکترومغناطیسی 
در اشیاء فلزی نظر به اینکه انرژی الکتریکی در شبکه انتقال از نوع امواج الکترومغناطیس می باشد و با توجه به سطح بالای ولتاژ و جریان در آنها ، علی رغم فرکانس پایین سیستم قدرت ، همواره مقداری انرژی در ساختارها و پایه های فلزی مجاور هادی از طریق میادین قوی الکترومغناطیس القا شده و تلف می گردد

البته بطور معمول بدلیل ناچیز بودن این درصد تلفات و مشکلات محاسباتی آن ، از این گونه تلفات صرفنظر می شود .

تلفات سیستم توزیع 
معمولا در کل سیستم های قدرت بالاترین سهم تلفات به سیستم توزیع اختصاص دارد که البته دلیل این امر را باید در گستردگی سطح و کثرت ادوات موجود در این سیستم ، به همراه ویژگیهای دیگری از جمله بارهای تکفاز و سطح ولتاژ پایین آن جستجو نمود.
در ادامه مهمترین موارد تلفات انرژی الکتریکی در سیستم های توزیع مورد مطالعه قرار گرفته اند.

تلفات ناشی از مقاومت خطوط 
مقاومت هادی ها همانند آنچه که در بحث تلفات انتقال مطرح گردید برجسته ترین عامل تلفات سیستم های توزیع می باشند . البته باید بخاطر داشت که در سیستم های توزیع مقاومت نسبی خطوط بالاتر است و بدلیل گستردگی و اتصالات متعدد، در صورت عدم رعایت صحت اتصالات ، این مقاومت و در نتیجه تلفات افزایش بیشتری خواهد داشت .

تلفات ناشی از عدم تقارن خطوط 
عدم تقارن خطوط در سیستم توزیع (که البته نه به دلیل متفاوت بودن مشخصات هادی های فازها بلکه به دلیل عدم جابجایی فازها بوجود می آید) منجر به ایجاد عدم تعادل شبکه از دیدگاه بار می شود که به نوبه خود عدم تعادل جریان فازها و تلفات ناشی از آن را به دنبال خواهد داشت.

تلفات ناشی از عدم تعادل فازها 
بارهای تک فاز سیستم توزیع به همراه عدم تقارن فازها باعث می شود که بعضا عدم تعادل شدید در پی داشته باشد .
از طرف دیگر عدم تعادل فازها منجر به جریان سیم نول می شود که در نتیجه تلفات انرژی در این سیم نیز به تلفات افزوده می گردد.

تلفات ناشی از اتصال زمین نامناسب
سیستم زمین نامناسب و یا فرسوده، مقاومت الکتریکی زیادی پیدا می کند و این مساله در سیستم های نامتعادل منجر به عدم تعادل ولتاژ و تلفات انرژی ناشی از آن خواهد شد.

تلفات ذاتی ترانسفورماتورها ، تجهیزات اندازه گیری و ...
همانند سیستم انتقال، در شبکه های توزیع نیز توان عبوری در سر راه خود از تجهیزات متعددی عبور می نماید که هر یک بر حسب نوع، تکنولوژی ساخت و عمر خود درصدی از انرژی را تلف می نمایند .
بیشترین تلفات این بخش متعلق به ترانسفورماتورهای توزیع است که بطور گسترده در سیستم بکار گرفته می شوند .

تلفات عایقی تجهیزات 

اگرچه سطح ولتاژ پایین در سیستم توزیع ، تلفات عایقی تجهیزات را نسبت به سایر انواع تلفات کمرنگ می سازد لیکن با توجه به گستردگی و کثرت تجهیزات دارای این تلفات، در مجموع، این نوع تلفات قابل ملاحظه خواهد بود .

تلفات ناشی از اضافه بار تجهیزات
اضافه بار تجهیزات توزیع نیز همانند تجهیزات سیستم انتقال، منجر به افزایش صعودی تلفات در آنها می گردد.
همچنین ایجاد هارمونیک ها (بویژه هارمونیک های مضارب ۳) بدلیل وارد شدن به ناحیه اشباع ترانسفورماتورها و تلفات مرتبط به آنها از تبعات این افزایش بار از مقادیر نامی خواهد بود .

تلفات ناشی از ضریب بار پایین 
طبیعتا وجود پیک در منحنی بار روزانه مناطق مختلف توزیع ، علاوه بر تحمیل هزینه های هنگفت ، برنامه ریزی شبکه جهت تامین بار ساعات پیک را مشکل می نماید و تلفات تحمیل شده به شبکه را افزایش خواهد داد .

تلفات ناشی از هارمونیک ها 

همانطور که می دانیم ، سیستم توزیع بعنوان جبهه سیستم قدرت بطور جدی از بارهای خود تاثیر می پذیرد .

بسیاری از بارهای جدید سیستم قدرت دارای ماهیت غیر خطی می باشند . این بارها که بدلیل پیشرفت صنعتی و مزایای خود هر روزه در حال افزایش می باشند ، عمدتا از تجهیزات الکترونیک قدرت استفاده می کنند که جریان غیر سینوسی از شبکه اخذ می نمایند . موارد عمده این تجهیزات عبارتند از لامپهای کم مصرف ، UPS ها ، کامپیوتر ها ، ASDها و ...
از طرف دیگر همانگونه که قبلا نیز اشاره شد بارهای الکتریکی دارای هسته آهن اشباع پذیر ، نظیر ترانسفورماتورها و موتورهای الکتریکی، در صورت اضافه بار شدن، با ورود به ناحیه غیر خطی منحنی مغناطیسی خود جریان مغناطیس کنندگی غیر خطی از شبکه اخذ می کنند که ایجاد هارمونیک (بویژه هارمونیک های مضارب ۳) از مضرات آن است.

اثر پوستی

اثر پوستی مبین افزایش مقاومت اهمی هادی ها در مقابل عبور جریان متناسب نسبت به جریان DC بدلیل شار مغناطیسی متغیر با زمان ایجاد شده در اثر جریان است . در واقع مطابق این اثر ، مقاومت اهمی هادی و بالتبع تلفات الکتریکی آن با افزایش فرکانس جریان عبوری افزایش می یابد. بنا بر این بدیهی است که افزایش سطح THD جریان که به معنی افزایش میزان مولفه های جریان با فرکانس های بالاتر است مستقیما تلفات اهمی را ازطریق اثر پوستی افزایش می دهد. واضح است که این تلفات در تمامی هادی های حامل جریان، حتی سیم پیچ های ترانسفورماتورها نیز وجود دارد .

تلفات آهنی

تلفات آهنی در هسته ترانسفورماتورهای قدرت و اندازه گیری و همچنین ماشین ها، تابعی از فرکانس ولتاژ اعمال شده به آنها است . بنابراین وجود هارمونیک های ولتاژ در سیستم ، این تلفات را بشدت افزایش می دهد .تلفات عایقی

تلفات عایقی تجهیزات نیز عمدتا ناشی از تلفات هیسترزیس در آنها است، که خود تابعی از فرکانس ولتاژ کار است . لذا این نوع تلفات نیز در اثر وجود هارمونیک ها ، رشد خواهد داشت .

    صاعقه گیرالکترونیکی AIDITEC (اسپانیا)

WWW.PEG-CO.COM

۲۶ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

صاعقه گیر الکترونیکی آیدی تک AIDITEC ساخت

کشور اسپانیا

یکی از اجزای سیستم های حفاطت در برابر صاعقه، صاعقه گیرهای الکترونیکی یا یونیزه کننده یا برقگیرهای الکترونیکی emission system) Early streamer) مطابق با استاندارد NFC 17-102 می باشند. صاعقه گیرهایی یونیزه کننده در واقع نوعی واحد جذب محسوب می گردند که وظیفه دریافت ضربه مستقیم صاعقه و هدایتت جریان اصلی صاعقه به سمت سیستم زمین را بر عهده دارند.

در این بخش صاعقه گیر های فعال (E.S.E. Air Terminal) با نام مدل های زیر عرضه می شوند.
۱- صاعقه گیر الکترونیکی AIDITEC ساخت کشور اسپانیا با مدل های الکترون ، سیگما ، و ADVANCE
۲- شمارنده و کانتر صاعقه گیر AIDITEC
۳- انواع ارستر ساخت شرکت AIDITEC اسپانیا

    برقگیر خورشیدی

WWW.PEG-CO.COM

۲۶ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

این نوع  برقگیر یا صاعقه گیر مجهز به باتری و تعدادی سلول خورشیدی دریافت کننده انرژی است که در تابش نور آفتاب سبب شارژ شدن باتری و ذخیره الکتریسیته ساکن در آنهاست. این انرژی بایستی در لحظه مناسب باعث تخلیه و یونیزاسیون هوا شود. صرف نظر از مکانیسم عمل آن، این نوع صاعقه گیر‌ها هم بعلت وابستگی شدید به باتری، فتوسل (طول عمر باتری و زمان محدود ذخیره انرژی) عملاً مکانیسم مناسبی برای تضمین ایمنی نیست چراکه هیچ اطمینانی وجود ندارد که هوای ابری و غیر آفتابی کمتر از ساعات شارژ ماندن باتری طول خواهد کشید و اگر بیشتر باشد، قطعاً از صاعقه گیر فوق کاری ساخته نیست.

    انواع صاعقه گیر های اکتیو

WWW.PEG-CO.COM

۲۶ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

صاعقه گیر‌های فعال (Active) یا خودکفا:صاعقه گیر هایی که به واسطه انرژی دریافت شده از منبع خارجی و یا تولید شده بصورت خودکفا، اثر پدیده هایی مثل Point Effect یا Corona Effect را تشدید می‌نماید، تنوع وسیعی دارند. از انواع آن‌ها می‌توان اتمی – بادی – خورشیدی – برقی – خازنی و … را نام برد.

 

 

۱- صاعقه گیر‌های اتمی

این گروه از صاعقه گیر‌ها که سابقاً ساخته می‌شد، به هیچ وجه انرژی مصرفی را از منبع خارجی تامین نمی‌کرد و لذا ضمن قدرت یونیزاسیون بالا، شعاع حفاظتی وسیعی را فراهم می‌آورد.

دلیل حذف این نوع صاعقه گیر از مدار تولید و مصرف به قرار زیر هستند:

الف. – یونیزاسیون هوای اطراف این نوع صاعقه گیر در تمام فصول و مواقع سال رخ می‌دهد. هیچ وابستگی به شرایط جوی و محیطی ندارد. نیمه عمر طولانی چشمه سزیم تداوم طول عمر دستگاه را سبب می‌شد، اما محیط را در مواقع غیر ضروری با یونیزاسیون مداوم دچار آلودگی می‌نمود (تشعشع رادیواکتیو برای موجودات زنده مضر است، اگرچه هنوز وسعت این مضرات کاملاً مشخص نشده، اما اجتناب از آن توصیه شده است).

ب. -، چون پدیده یونیزاسیون در این ابزار ارتباط با پیوند صحیح صاعقه گیر با زمین ندارد و عملاً به دلیل منشأ خاص (عنصر رادیواکتیو) انرژی آن از پدیده Point Effect نشأت نمی‌گیرد (اگرصاعقه گیری با تشدید پدیده Point Effect فعال شود در صورت قطع مسیر هادی میانی و چاه ارت عملاً از کار می‌افتد و یونیزاسیون صورت نمی‌گیرد) در صورت قطع مسیر چاه ارت یونیزاسیون ادامه دشته و صاعقه گیر بدون داشتن اتصال مناسب با زمین نقطه برتر دریافت صاعقه باقی می‌ماند و در صورت دریافت صاعقه، بعلت نقص در مسیر تخلیه صاعقه گیر متلاشی شده و یا به اطراف جرقه جانبی پرتاب می‌نماید و موجب آتش سوزی می‌شود که این هر دو با هدف اولیه نصب صاعقه گیر منافات دارد و لدا همین عوامل سبب حذف آن از چرخه تولید و مصرف شد.

۲ – صاعقه گیر‌های بادی یا پیزوالکتریک

این نوع صاعقه گیر از یک محفظه خالی با مسیر ورود و خروج دوکی شکل آیرو دینامیک ساخته شده که ورود و خروج هوا از آن طی یک سیکل و مسیر مشخص صورت می‌پذیرد و سبب ارتعاش یک الکترود عمودی می‌شود. الکترود موصوف به یک سلول پیزوالکتریک متصل است. نوسانات الکترود سبب ایجاد الکتریسیته ساکن در سلول می‌شود و این انرژی ذخیره شده بین الکترود و جداره خارجی صاعقه گیر تخلیه شده و سبب یونیزاسیون هوای اطراف خواهد شد. تکنیک فوق خودکفا، اما بسیار حساس و آسیب پذیر است. چراکه ورود یک جسم خارجی و عدم خروج آن به سبب مسیر دوکی شکل خروجی ممکن است باعث انسداد مسیر و از کار افتادن دستگاه شود. ضمن اینکه وزش هر نوع باد (که لزوماً صاعقه‌ای به دنبال ندارد) باعث شارژ شدن بی مورد دستگاه و کاهش طول عمر سلول پیزوالکتریک و عملکرد ارتعاشی آن می‌شود.

۳ – صاعقه گیر‌های خورشیدی

این نوع صاعقه گیر مجهز به باتری و تعدادی سلول خورشیدی دریافت کننده انرژی است که در تابش نور آفتاب سبب شارژ شدن باتری و ذخیره الکتریسیته ساکن در آنهاست. این انرژی بایستی در لحظه مناسب باعث تخلیه و یونیزاسیون هوا شود. صرف نظر از مکانیسم عمل آن، این نوع صاعقه گیر‌ها هم بعلت وابستگی شدید به باتری، فتوسل (طول عمر باتری و زمان محدود ذخیره انرژی) عملاً مکانیسم مناسبی برای تضمین ایمنی نیست چراکه هیچ اطمینانی وجود ندارد که هوای ابری و غیر آفتابی کمتر از ساعات شارژ ماندن باتری طول خواهد کشید و اگر بیشتر باشد، قطعاً از صاعقه گیر فوق کاری ساخته نیست.

۴ – صاعقه گیرهای الکترونیک خازنی – اتمسفریک

مکانیسم عملکرد این صاعقه گیر بر اساس وجود پتانسیل الکتریکی اتمسفر طراحی شده و در صورتی که شرایط جوی فاقد پتانسیل الکتریکی باشد این صاعقه گیر همانند یک برقگیر ساده است و فعالیتی ندارد. واحد حس کننده این صاعقه گیر وقتی انرژی الکتریکی اتمسفر فراتر از حد معینی (مثلاً ۵ کیلو ولت بر متر) می‌رود، واحد شارژ را برای جمع آوری انرژی بکار می‌اندازد. این واحد تا پر شدن خازنهای یک مدار الکترونیکی بکار ادامه می‌دهد. همین واحد وقتی میزان پتانسیل اتمسفر از حد معینی (نزدیک به وقوع صاعقه مثلاً در حدود ۱۰۰ کیلو ولت بر متر) گذر نماید، واحد شارژ دستور تخلیه خازن‌ها را به الکترود میانی متصل به زمین می‌دهد. اینکار باعث یونیزاسیون هوای اطراف صاعقه گیر خواهد شد. اینکار بصورت متوالی تکرار شده و با افزایش پتانسیل اتمسفر شدت می‌یابد. روش عملکرد این نوع صاعقه گیر بعلت وابستگی مطلق به شرایط جوی صاعقه خیز بهترین کارآیی را داراست.

 

نام اصلی اینگونه صاعقه گیر‌ها ESE (Early Streamer Emission می‌باشد. اساس کار اینگونه صاعقه گیر‌ها بدینصورت است که با ایجاد گوی یونیزه شده در اطراف صاعقه گیر، جریانات صاعقه امکان اصابت به محدوده داخلی را نداشته و به جلد خارجی این گوی اصابت می‌کنند.

زمان فعال سازی یا Advanced Time که با DT شناخته می‌شود عبارتست از زمانی که صاعقه گیر سریعتر از یک برقگیر معمولی عمل می‌کند. با توجه به اینکه سرعت جریان بالارونده درحدود یک میکروثانیه در متر می‌باشد لذا پارامتر دیگری به نام DL مطرح می‌گردد که عبارتست از شعاع گوی یونیزه شونده. بر اساس مطالب فوق صاعقه گیری با زمان فعال سازی ۳۰ میکروثانیه، دارای شعاع گوی یونیزه شونده ۳۰ متری می‌باشد.

    انواع کارت شبکه

WWW.PEG-CO.COM

۲۶ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

کارت شبکه یا NIK :رابط فیزیکی بین رایانه ها و کابل شبکه می باشد و یک Active Device (وسیله فعال)محسوب می شود پس باید تمام رایانه ها در شبکه اعم از سرویس دهنده و سرویس گیرنده مجهز به کارت شبکه باشند.کارت شبکه دارای اسامی دیگری چون LAN Card و Network Adapter نیز می باشد.
کارت شبکه باید متناسب با کابل شبکه انتخاب شود،یعنی کارت شبکه باید هم از لحاظ نوع کابل(کواکسیال یا زوج به هم تابیده)و هم از لحاظ سرعت باید متناسب با یکدیگر باشند مثلا اگر نوع کابل از نوع Cat6 انتخاب شده باشد و قرار است رایانه با سرعت ۱۰۰۰ مگابیت بر ثانیه با یکدیگر در ارتباط باشند باید از کارت شبکه Gigabit استفاده شود.یا اگر جایی قرار است به جای کابل مسی از فیبر نوری استفاده شود باید کارت شبکه دارای درگاه فیبر نوری باشد.
معمولا کارت شبکه رایانه سرویس دهنده دارای پردازنده مجزا از پردازنده سیستم بوده و در شکاف توسعه PCI-Express در برد اصلی جایگذاری می شوند.اما سایر کارت های شبکه در شکاف توسعه PCI در برد اصلی جایگذاری می گردند.
۱-انواع کارت شبکه با کابل سیمی:کارت شبکه داخلی که در شکاف توسعه روی برد اصلی جایگذاری می شود و امروزه غالبا در دو نوع زیر وجود دارد.
الف)PCI :برای سرعت حداکثر ۱۰۰۰ مگابیت بر ثانیه که غالبا برای رایانه های سرویس گیرنده مورد استفاده قرار می گیرد.
ب) PCI-Express:برای سرعت بالا تر از ۱۰۰۰ مگابیت بر ثانیه و برای سرویس دهنده استفاده می شود.
ج)کارت شبمه مخصوص لپ تاپ ها PCMCIA یا PC card لازم به ذکر است اکثر لپتاپ ها از کارت شبکه بی سیم استفاده می کنند.
د)کارت شبکه USB
امروزه اکثر برد های اصلی رایانه های شخصی مجهز به کارت شبکه Onboard می باشند که با درگاه RJ-45 و با سرعت ۱ Gbps یا ۱۰۰Mbps می توانند در مدار قرار بگیرند.در تصویر پایین نمونه کارت های شبکه نام برده نشان داده شده است.به کارت شبکه ای که دارای دو درگاه(پورت)مختلف هستند کارت شبکه ترکیبی(Combo)می گویند.

 

انواع کارت شبکه فیبر نوری
در شبکه فیبر نوری دو نوع کارت شبکه وجود دارد:
PC1-I یا PCI-Express که بر روی شکاف توسعه بر روی برد اصلی جایگذاری می شوند.
۲-کارت شبکه فیبر نوری

 

وظایف کارت شبکه
١ آماده سازی داده از رایانه برای انتقال به کابل شبکه.
٢ ارسال داده به رایانه های دیگر در شبکه.
٣ کنترل جاری شدن داده ها بین رایانه و سیستم کابل کشی.
۴ دریافت داده از کابل شبکه و تبدیل آنها به داده های قابل پردازش برای پردازنده مرکزی رایانه.

صفحه ارت اتمایز شده

WWW.PEG-CO.COM

۲۳ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

مقدمه

در اجرای سیستم ارتینگ یکی از مشکلات، قیمت بالای مس مورد نیاز می باشد که معمولا مجریان و پیمانکاران با کوچک تر کردن ابعاد صفحه ارت و زیر پا گذاشتن استانداردهای لازم و ضروری، به طور غیر اصولی اقدام به کاستن هزینه ها می نمایند لذا شایسته است در صورت امکان بدون کاهش کیفیت و پایین آوردن عملکرد سیستم ارت در مصرف مس صرفه جویی گردد یکی از راهکارهای موجود، استفاده از صفحه ارت با مغزی فولاد و روکش مس است که هم اینک این روش در میله های ارت البته به روش دوزه کشی متداول می باشد اما به علت نبود تکنولوژی مورد نیاز این امر تا کنون به هیچ طریقی در مورد صفحات ارت امکانپذیر نبوده است مگر به روش اتمایز که برای اولین بار توسط شرکت آکان در ایران انجام شد.

فرایند ساخت صفحه ارت اتمایز

1. در مرحله اول به طریق احیا غیر فعال، سطح صفحات فولادی حتی منافذ بسیار ریز آن کاملا اکسید زدایی می گردد
2. سپس با کمک شیوه الکترو مغناطیسی و جوش مولکولی آلیاژی از مس و آهن به روی صفحه فولادی تشکیل می گردد
3. آنگاه لایه ای از مس به ضخامت ۶۰ تا ۱۵۰ میکرون به صورت بمباران اتم به اتم تمامی سطح صفحه را پوشش می دهد
4. در مرحله بعد به روش اتمایز پایدار پوشش مس به ۲۰۰ تا ۲۵۰ میکرون افزایش می یابد که در این فرایند نهایی، مرکز صفحه هدف قرار می گیرد تا محل اتصال سیم انتقال جریان به صفحه ارت از بالاترین ضخامت مس بهره مند باشد
5. در آخرین مرحله و برای جلوگیری از سولفاته شدن سریع مس در اثر رطوبت و نمک موجود در خاک صفحات پرداخت و روی آنها لایه ای از مواد آلی می نشیند

مزایای صفحه ارت اتمایز

1. قیمت بسیار مناسب در مقابل صفحات تمام مس
2. لایه مس به مغزی فولاد کاملا جوش می خورد به علت استفاده از سیستم اتمایز این دولایه به هیچ وجه از هم جدا نخواهند شد
3. با توجه به اینکه تمام صفحه حتی کوچکترین منافذ آن از لایه ای از مس پوشیده شده است امکان نفوذ رطوبت و در نتیجه خوردگی فولاد اتفاق نمی افتد
4. خوردگی مس در بدترین شرایط آب و هوایی حداکثر ۵ میکرون در سال می باشد در نتیجه این صفحات اتمایز از عمر مفید ۴۰ الی ۵۰ سال برخوردار می شوند زیرا روکش مس در آنها با ضخامت ۲۰۰ تا ۲۵۰ میکرون است
5. در سیستم اتمایز چون مس کمتری به کار می رود و به لحاظ قیمت مقرون به صرفه است این مس با خلوص ۹۹/۵ درصد می باشد اما در سایر صفحات ارت برای کاهش هزینه ها مس را با آهن و برنج و … ترکیب می کنند و ترکیب ناخالصی به دست می آید و از آنجا که در سیستم اتمایز خلوص مس تا حد زیادی بیشتر است ضریب انتقال جریان بهتری دارد

 

صاعقه گیر پیورته فرانسه

WWW.PEG-CO.COM

۲۳ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

شرکت PIORTEH فرانسه

کمپانی PIORTEH فرانسه تولید کننده صاعقه گیرهای الکترونیکی ، فعالیت خودرا از سال ۱۹۹۵ میلادی در زمینه حفاظت عمومی و اموال دربرگیرنده سیستم های لایتنینگ آغاز نمود و در حال حاضر به عنوان بزرگترین شرکت تولیدی و تامین کننده این تجهیزات در اروپا  به طور اخص در فرانسه مشغول به تولید می باشد .

 کمپانی PIORTEH  در زمینه عرضه ی محصولات خود در تولید صاعقه گیرهای الکترونیک خازنی با مدل ها ، اشکال و شعاع پوششی متنوع اقدام نموده که از جمله PIX3-PIX4-PIX16 , OMEGA  و تحت برندهای متنوعی همچون  PROTEL  که یکی از برندهای مطرح  درمیان صاعقه گیرهای خازنی نسل جدید میباشد را می توان بر شمرد.

این شرکت پس از موفقیت در بخش تولید انبوه ، به منظور سلطه بیشتر بر بازار جهانی در حال حاظر محصول تولیدی خود را تحت نام تجاری PIORTEH به طور مستقیم عرضه می نماید.

mof یا ترانسفورماتور اندازه گیری هوایی انرژی فشار متوسط

mof یا ترانسفورماتور اندازه گیری هوایی انرژی

فشار متوسط

WWW.PEG-CO.COM

۲۲ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

مقدمه:

قبلاً واگذاری انشعابات به متقاضیان برق با دیماندهای قراردادی مصارف سنگین ، از جمله مهمترین و زمانبرترین فرایندها و عملیات های انجام یافته در شرکت های توزیع نیروی برق بود. واگذاری انشعاب برق فقط از طریق احداث و تجهیز پست پاساژ انجام می گرفت ، هزینه بالا و زمان زیاد اجرا و هزینه بالای بهره برداری و دیگر مشکلات روش فوق ، شرکت های توزیع نیروی برق را بر آن داشت تا با بهره برداری از تجهیزات جدید و تکنولوژی روز ، روش حاضر را برای واگذاری سریع انشعابات مشترکین سنگین که به صورت هوایی ( MOF یا METERING OUT FIT) راارائه نمایند.
در این طرح از دو تکنولوژی جدید ترانسفورماتور اندازه گیری هوایی انرژی MOF ( ترانسفورمر مرکب اندازه گیری ولتاژ و جریان به صورت سه فاز هوایی ) و کلید هوایی اتوماتیک جداکننده که قابلیت نصب آنها بر روی پایه های فشار متوسط ، کاهش حجم و ابعاد ساختمان پست به منظور اندازه گیری انرژی به طریق هوایی را امکان پذیر می سازد ، استفاده شده است. با توجه به آمار بالای پست های هوایی توزیع ، هزینه پایین و سرعت اجرای بیشتر این طرح در مقابل اجرای پست پاساژ از ویژگیهای عمده این طرح می باشد.

 

از جمله مهمترین مزایای این طرح می توان به موارد زیر اشاره کرد :

الف ) قیمت تمام شده کمتر ساختمان پست :
برای هر متر مربع فضای سرپوشیده پست زمینی ( بدون تجهیزات ) در حال حاضر هزینه گزافی در بر خواهد داشت که با در نظر گرفتن ابعاد مورد نیاز جهت ساخت پست زمینی ( ۸*۶ ) متر با زیر زمین ، احداث ساختمان پست پاساژ با مساحت ۹۶ متر مربع جهت تحویل برق به صورت ولتاژ اولیه نیازمند صرف هزینه های سنگین تری خواهد بود. در حالیکه احداث پست هوایی اندازه گیری انرژی ، هزینه ساختمانی در پی نخواهد داشت .
ب ) قیمت پایین تجهیزات مورد استفاده :
هزینه تجهیزات اندازه گیری و دیگر تجهیزات مورد استفاده در طرح واگذاری انشعاب فشار متوسط به طریق هوایی بسیار پایین تر از هزینه تجهیزات مورد استفاده در طرح پست پاساژ می باشد.
ج ) فضای کمتر مورد نیاز :
برای احداث ساختمان پست های زمینی علاوه بر مشکلات اجرایی ، مسائل و مشکلات حقوقی و نیز معضلات مربوط به تعیین محل ، ابعاد پست و نحوه واگذاری و … در بر داشت. معمولاً انجام تشریفات تحویل زمین پست یکی از معضلات واگذاری انشعاب به متقاضیان دیماندی بود که در حال حاضر طرح واگذاری انشعاب به طریق هوایی ، فضایی جهت احداث پست نیاز ندارد.
د ) نزدیکی به مرکز ثقل بار :
به جهت کاهش تلفات انرژی دریافتی ، بسیاری از متقاضیان علاقمند هستند که ترانسفورماتور مبدل در مرکز ثقل بار نصب گردد ، از طرفی چون به لحاظ امکان دسترسی سریع به تأسیسات برق ، شرکتهای توزیع علاقمند هستند پست های ساختمانی در کنار معابر عمومی قرار گیرند ، لذا جداسازی نقطه تحویل برق از مرکز ثقل بار قبلاً میسر نبود ولی واگذاری انشعابات دیماندی با ولتاژ اولیه به صورت هوایی این امکان را به ما خواهد داد که نقطه تبدیل برق را به نزدیکترین محل مرکز ثقل بار انتقال دهیم.
ه ) تعمیر و نگهداری ساختمان پست زمینی :
همه ساله هزینه های نگهداری و سرویس پست های توزیع بودجه مشخصی را به خود اختصاص می دهد . این در حالی است که هزینه سرویس و تعمیرات پست های هوایی به مراتب کمتر از هزینه سرویس و نگهداری پست های زمینی می باشد.

 

ترانسفورمر اندازه گیری قابل نصب بر روی پایه های فشار متوسط ( MOF ) :
این تجهیز عبارت از مجموعه ترانسفورمرهای ولتاژ و جریان در داخل یک تانک فلزی و غوطه ور در روغن می باشد و به منظور سنجش انرژی سه فاز در سطح ولتاژ فشار متوسط مورد استفاده قرار می گیرد . کشورهای آمریکای شمالی ، شرق آسیا و اروپا در گذشته بسته به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی و نوع نیاز مشترکین برق از انواع مختلف آن به منظور اندازه گیری انرژی در سطح فشار متوسط به صورت هوایی استفاده کرده اند.
با توجه به عوامل مختلف در این روش ، نوع روغنی و دارای بوشینگ مشترک دو جداره برای ورود و خروج جریان ، انتخاب و مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به تطبیق نسبی پتانسیل هادی های ورود و خروج جریان ، از یک بوشینگ دو جداره مشترک برای هر فاز استفاده شده است .
مزیت نوع روغنی نسبت به نوع رزینی ، راحتی تعمیرات و رفع اشکال آن می باشد ، در حالیکه نوع رزینی عملاً غیرقابل تعمیر می باشد .از آنجا که معمولاً بعد از گذشت مدتی از برقراری انشعاب تعدادی از مشترکین درخواست افزایش دیماند انشعاب خود را می نمایند ، ترانسفورمر اندازه گیری انتخاب شده دارای دو رنج جریان می باشد که معمولاً در ابتدای نصب با توجه به مقدار توان درخواستی ، رنج پایین جریان اولیه انتخاب می گردد و رنج بالای جریان به صورت رزرو برای افزایش دیماند مشترک ( تا دو برابر دیماند اولیه ) در نظر گرفته می شود.
با استفاده از ترانسفورمر مجتمع ولتاژ و جریان MOF ، از آنجا که قسمت اعظم سیم بندی و اتصالات در داخل تانک ترانسفورمر قرار می گیرند امکان دسترسی ، دستکاری و بروز خطا در سیم بندی به نحو قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و با توجه کلاس بالای دستگاه دقت اندازه گیری افزایش می یابد .

تفاوتهای باتریهای سرب اسید و نیکل کادمیوم

WWW.PEG-CO.COM

۲۲ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

باتریهای سرب اسید و نیکل کادمیوم از پرکاربرد ترین انواع باتریها در صنعت یوپی اس می‌باشند. اغلب این سوال پیش می‌آید که این دو باتری چه تفاوتی با هم دارند؟ در چه مواردی بهتر است باتری سرب اسیدی پیشنهاد شود و بالعکس؟ نقاط ضعف و قدرت هر نوع باتری چیست؟ در ادامه سعی شده‌است حتی الامکان بطور خلاصه این دو نوع باتری با یکدیگر از زوایای گوناگون مقایسه شوند.

۱- تاریخچه

• باتری سرب اسید (Lead Acid): در سال ۱۸۵۹ برای اولین بار توسط یک فیزیکدان فرانسوی به نام Gaston Planté به عنوان اولین باتری با قابلیت شارژ مجدد بصورت تجاری به بازار عرضه شد.
• باتری نیکل کادمیوم (Nickel Cadmium): در سال ۱۸۹۹ توسط یک مخترع سوئدی به نام Waldemar Jungner ابداع گردید. تمایل چندانی به استفاده از این باتریها در صنایع تا اوایل دهه ۱۹۶۰ وجود نداشت ولی پس از آن و با افزایش چشمگیر مصارف الکتریکی بویژه در آمریکا و ژاپن طرفدار پیدا کرد.

۲- مواد سازنده باتری

• باتری سرب اسید (Lead Acid): آند یا قطب مثبت از اکسید سرب (PbO2) وقطب منفی یا کاتد از سرب (Pb) تشکیل شده و الکترولیت آن محلول اسید سولفوریک (H2SO4) و آب (H2O) می‌باشد. اسید سولفوریک خالص عموما بین ۲۵ تا ۴۰ درصد از کل محلول را تشکیل می‌دهد.
• باتری نیکل کادمیوم (Nickel Cadmium): هیدرات نیکل (NiOOH) بخش عمده قطب مثبت را تشکیل می‌دهد در حالیکه کادمیوم اسفنجی (Cd) عنصر غالب در مواد تشکیل دهنده قطب منفی است. محلول هیدروکسید پتاسیم (KOH) در آب نیز نقش الکترولیت باتری را دارد. غلظت هیدروکسید پتاسیم عموما بین ۲۰ تا ۳۵ درصد از کل محلول الکترولیت است.

۳- قیمت 
باتریهای نیکل کادمیوم حدودا بین ۲ تا ۴ بار گرانتر از نمونه مشابه خود از نوع سرب اسید هستند. البته بسته به کیفیت و نوع آلیاژ و تکنیک ساخت باتری این امکان وجود دارد که این اختلاف بیشتر از ۵ برابر نیز بشود. به همین دلیل سرمایه اولیه مورد نیاز برای تامین نیروی بکاپ از باتریهای نیکل-کادمیومی بسیار بالاتر تمام خواهد شد. پس چرا همچنان طیفی از مصرف کنندگان سراغ باتریهای نیکل میروند؟ بخشهای بعدی پاسخ این سوال را خواهد داد.

۴- طول عمر
یک قانون کلی در ارتباط با طول عمر اکثر انواع باتریها وجود دارد، و آن اینکه با افزایش تعداد دشارژ باتری طول عمر آن کم خواهد شد. اما هر دو باتری نیکل و سربی به عمق دشارژ نیز حساس هستند. به این معنی که اگر فرضا باتری بطور متوسط ۳۰ درصد دشارژ شود طول عمر آن بسیار بیشتر از حالتیست که بطور متوسط تا ۸۰ درصد دشارژ می‌گردد. گرچه باتریهای نیکل کادمیوم بسیار گرانتر از باتریهای سرب اسیدی هستند اما تعداد سیکلهایی که می‌توان آنها را دشارژ کرد بسیار بیشتر از باتری‌های سربی است.

شکل ۱: نمودار کاهش تعداد سیکلهای قابل استفاده از باتری نیکل کادمیم با افزایش عمق دشارژ باتری

 

شکل ۲: کاهش تعداد سیکلهای قابل استفاده از باتری سیلد اسید با افزایش عمق دشارژ باتری

همانطور که دیده می‌شود با افزایش عمق دشارژ به بیش از ۵۰ درصد، تفاوت عملکرد دو باتری به خوبی مشهود می‌گردد.

۵- حساسیت به دما
باتریهای سرب اسیدی بیشتر برای عملکرد در محیط ۱۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد پیشنهاد می‌شوند، زیرا نسبت به تغییرات دما حساسیت زیادی از خود نشان می‌دهند. ظرفیت ظاهری باتریهای سرب اسیدی نسبت به کاهش دما سریعا افت می‌کند و از طرفی دیگر نیز با افزایش دما عمر متوسط آنها به شدت کاهش می‌یابد (با افزایش هر ۱۰ درجه طول عمر مفید باتریهای سرب اسیدی نصف می‌شود!). اما باتریهای نیکل کادمیوم نسبت به تغییر دما حساسیت کمتری از خود نشان می‌دهند. بویژه در مواردی که باتری می‌بایست در دماهای پایین مورد استفاده قرار گیرد بهترین گزینه استفاده از باتریهای نیکل است. بازه دمایی مناسب برای عملکرد باتری نیکل کادمیم چیزی بین ۶۰ تا ۲۰- درجه سانتیگراد است. البته طول عمر متوسط آن نیز با افزایش دما کاهش می‌یابد. شکل زیر مقایسه ایست بین تغییرات ظرفیت دو باتری در یک بازه دمایی نسبتا زیاد.

شکل ۳: نمودار مقایسه‌ای تغییر ظرفیت باتریهای نیکل-کادمیوم و سرب-اسیدی نسبت به تغییرات دما

۶- پدیده خود دشارژی (Self Discharge)
حتی درصورتیکه هر کدام از این دو نوع باتری به مدار متصل نباشند نیز، بعد از گذشت مدتی دشارژ می‌شوند. به این پدیده خود دشارژی می‌گویند . سرعت این پدیده در باتریهای نیکل کادمیوم چندین برابر باتریهای سرب اسیدی است. باتریهای نیکل بسته به آلیاژ مورد استفاده در ساختشان و همچنین دمای محیط، حتی امکان دارد که روزانه ۱ درصد از ظرفیتشان را در هنگام انبارش از دست بدهند. این مساله نیاز به شارژ مجدد باتری در هنگام استفاده و همچنین اتلاف انرژی را سبب می‌شود.

شکل ۴: مقایسه میزان افت شارژ باتریهای نیکل کادمیم و سرب اسیدی هنگام انبارش

اشاره به این تفاوت نیز ضروریست که گرچه خود دشارژی در باتریهای نیکل چندین برابر باتریهای سربی است، اما باتریهای نیکل را می‌توان حتی بطور دشارژ کامل نیز انبارش نمود، اما همانطور که در مقاله آشنایی بیشتر با باتریهای سرب اسیدی توضیح داده شد، باتریهای سرب اسیدی را نمی‌بایست با سطح شارژ پایین نگهداری کرد. زیرا در این صورت باتری سولفاته شده و طول عمر مفید آن بشدت کاهش می‌یابد.

۷- نحوه افت ولتاژ در هنگام دشارژ
ولتاژ باتریهای نیکل کادمیوم تقریبا تا لحظات آخر افت چندانی ندارد و می‌توان با تقریب، آن را ثابت فرض کرد. اما ولتاژ پایانه‌ی باتریهای سرب اسیدی در هنگام دشارژ، به تدریج کاهش می‌یابد.

شکل ۵: افت ولتاژ باتری نیکل کادمیم طی یک سیکل دشارژ کامل

 

شکل ۶: افت ولتاژ باتری سرب اسید طی یک سیکل دشارژ کامل

۸- آلایندگی محیط زیست
در ساختار هر دو نوع باتری از فلزات سنگین (سرب و کادمیوم) استفاده شده است، که این به معنی دیر ترکیبی این فلزات است. در صورتیکه پروسه بازیافت لاشه‌ی باتریها بدرستی انجام نشود هردو بشدت محیط زیست را آلوده می‌نمایند. اما پروسه بازیافت کادمیوم پیچیده‌تر از سرب بوده و در عین حال این فلز شدیدا سرطان زا می‌باشد.

۹- سایز و وزن و پروسه ساخت
باتریهای سرب اسیدی روند ساخت ساده‌تری از باتریهای نیکل کادمیومی دارند. اما در عین حال نسبت انرژی ذخیره شده در باتری نسبت به وزن آن، یکی از کمترین مقادیر بین انواع باتریهاست (Wh/kg 30-50). درصورتیکه چگالی انرژی به وزن در باتریهای نیکل کادمیوم چیزی بین Wh/kg 45-80 می‌باشد. این بدان معنی است که باتریهای نیکل-کادمیوم ۳۰ درصد انرژی بیشتری نسبت به باتریهای سرب اسیدی در یک وزن برابر، در خود ذخیره می‌کنند. پس در مواردی که وزن مجموعه باتریها مهم است استفاده از باتریهای نیکل کادمیوم توصیه می‌شود.

۱۰- سرعت شارژ
باتریهای نیکل کادمیوم را می‌توان در زمانهای کوتاهی همچون ۱ ساعت نیز شارژ نمود درصورتیکه شارژ سریع باتریهای سرب اسیدی در زمانی کمتر از ۴ ساعت توصیه نمی‌شود و عموما چیزی در حدود ۸ تا ۱۰ ساعت را برای شارژ آنها مناسب می‌دانند.
۱۱- جریان پیک دشارژ
دشارژ باتریهای سرب اسیدی با جریانی بیشتر از ۵ برابر جریان نامی آن توصیه نمی‌شود (فرضا باتری ۹ آمپر ساعت را نباید با جریانی بیش از ۴۵ آمپر دشارژ کرد) اما می‌توان باتریهای نیکل کادمیوم را حتی با جریان‌های ۱۰ تا ۱۵ برابر جریان نامی خود نیز دشارژ نمود.

۱۲- پدیده‌ی حافظه‌ای (Memory Effect) در باتریهای نیکل
یکی از مهمترین نقاط ضعف باتریهای نیکل نسبت به سربی، وجود “پدیده حافظه” در باتری است. اگر باتری را چندین بار فرضا تا ۶۰ درصد ظرفیتش دشارژ کرده و مجددا شارژ نماییم. باتری حدود ۶۰ درصد را به “حافظه” سپرده و اگر بار دیگر باتری را بخواهیم بیشتر از ۶۰ درصد دشارژ نماییم این بار ناگهان ولتاژ خروجی باتری افت شدیدی می‌نماید. این پدیده باعث می‌شود که نتوان از ظرفیت باتری به طور مناسب استفاده نمود. بویژه در کاربردهای یوپی اسی که باتریها به حالت آماده به کار بوده و مرتبا شارژ و دشارژ نمی‌شوند این پدیده باعث می‌شود که نتوان از کل ظرفیت نصب شده‌ی باتریها استفاده بهینه نمود.

۱۳- تفاوت ولتاژ نامی سلولهای باتری
بدلیل ساختار متفاوت شیمیایی دو باتری، ولتاژ نامی سلولهایشان نیز متفاوت است. ولتاژ هر سلول در باتریهای نیکل کادمیم ۱٫۲ ولت و در باتریهای سرب اسیدی ۲ ولت می‌باشد. به همین دلیل برای ساخت یک باتری ۱۲ ولت نیکل کادمیوم، می‌بایست ۱۰ سلول را با هم سری کرد؛ در حالیکه سری کردن ۶ سلول باتری سرب اسیدی، همین ولتاژ را تولید خواهد نمود.

منبع: http://upspedia.com

 

 

انواع استابلایزر موجود در بازار

WWW.PEG-CO.COM

۲۳ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

استابلایزر یا تثبیت کننده ی ولتاژ چیست؟

این دستگاه جهت جلوگیری از نوسان و پرش های ناگهانی برق شهری (V220 ) و برق سه فاز برای محافظت از کلیه ی لوازم برقی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد این استابلایزر با داشتن سیستم میکروپروسسوری ولتاز ورودی را اندازه گیری کرده و با توجه به کاهش یا افزایش ولتاژ در ورودی را تشخیص داده و در خروجی ولتاژ V220 یا ۳۸۰Vثابت با دقت %۱ و به صورت خطی و پیوسته د رخروجی ارائه می دهد و همچنین با داشتن هسته ی حلقوی از جنس مس و جاروبک ذغال با چرخش بر روی سطح هسته ی حلقوی خروجی ثابت ارائه می دهد.

انواع استابلایزر:

استابلایزر یا همان ترانس محافظ برق به دو دسته تقسیم می گردد : 
دسته اول استابلایزرهای رله ای(استابلایزرهای پله ای) بوده که طریقه ی کارکرد این نوع استابلایزرها تنظیم ولتاژ با دقت ۱۰V می باشد. که با سری AVR شروع می گردد و شامل آمپرهای ۲ الی ۳۲ آمپر خانگی و در مدلهای صنعتی از ۹ تا ۲۰ آمپر می باشد. 
دسته دوم استابلایزرهای SERVOE این نوع استابلایزرها با داشتن سیستم حلقوی و برد میکروپروسسوری بوده و تنظیم ولتاژ با دقت ۱V می باشد که با سری STB-11 در مدل های تک فاز و مدل های سه فاز با سری STB-33 ارائه می گردد. این نوع استابلایزرها در رنج وسیع از ۶A تا ۸۰A در مدلهای تک فاز و سه فاز از ۹A تا ۶۰۰A ارائه می گردد.

دلایل استفاده از استابلایزر ها:

تحقیقات انجام شده نشان می دهد عمده ترین عوامل خرابی لوازم برقی، نویزها ، نوسانات و قطع و وصل ناگهانی ، کم و زیاد شدن ولتاژ و مشکلات دیگر برق شهر بوده که آسیب های بوجود آمده توسط عوامل ذکر شده عمدتا ً در قسمت های حساس و گران قیمت دستگاه همچون موتور ، کمپرسور، لباسشوئی، کولر گازی، دستگاههایCNC، دستگاههایPLC ، دستگاههای چاپ و برش، دستگاههای پزشکی، دستگاههای بافندگی و غیره مورد استفاده قرار می گیرد . 
به همین منظور برای حفاظت از لوازم برقی خانگی و اداری بخصوص کولر گازی ، یخچال ، لباسشوئی ، سیستم صوتی و تصویری و کامپیوتر و غیره حتما ً باید از دستگاههای استابلایزر استفاده نمود همچنین لازم به ذکر است ، فروشندگان و تولید کنندگان این گونه لوازم در قبال اشکالات به وجود آمده به دلیل نوسانات برق در دستگاه های فاقد استابلایزر هیچ گونه گارانتی و ضمانتی ارائه نمی نمایند.

  معرفی استابلایزر دلتا:

استابلایزرهای فوق حرفه ای دلتا DELTA جزو بهترین کنترل کننده های ولتاژ برق در سراسر دنیا میباشد و دارای بهترین کیفیت میباشد وقادر است نوسانات را به نحوی بسیار عالی و فراتر از دیگر دستگاه های موجود در بازار ، حتی نوساناتی که با چشم دیده نمی شود را بر طرف کند و ولتاژی بسیاردقیق و مطابق با برق ایران (۲۲۰ولت ثابت برای هر فاز) را به کاربران خود ارائه دهد ، این نوع استابلایزر ها مجهز به سروو موتور از نوع استوانه ای میباشد که دقت عملکرد بسیار بسیار دقیقی دارند.
استابلایزرهای دلتا DELTA طراحی شده برایتصحیح ولتاژ برق(فیلتر جهت افزایش و کاهش ولتاژ ) میباشد که میتواند از دستگاه های برقی شما ومناطق صنعتی به خوبی محافظت کند

منبع:peymanelc.com

cathodic protection

WWW.PEG-CO.COM

۲۱ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

حفاظت کاتدیک:

با توجه به نوع آند بکار رفته و نحوه عملکرد، سیستم به دو روش عمده تقسیم بندی می­شود:

– روش آند فداشونده (Sacrificial Anodes)

– روش اعمال جریان (Impressed Current)

روش آند فدا شونده

آندهای فدا شونده شامل آلیاژهایی از منیزیم، روی و آلومینیوم می­باشند. این آندها در خاک یا در آب به صورت ساده و یا همراه با یک پشت بند (Back Fill) مخصوص نصب می­­شوند. این نوع آندها در سیستم­های حفاظت کاتدی مربوط به خطوط لوله بصورت انفرادی و یا گروهی به خط لوله تحت حفاظت کاتدی نصب می­گردند. محدودیتهایی در استفاده از این نوع آندها وجود دارد که مربوط به اختلاف پتانسیل فصل مشترک سازه ـ آند و میزان مقاومت الکتریکی خاک(ρ)  می­باشد. از این روش جهت حفاظت کاتدی سازه­های که به جریان کمی نیاز داشته و یا در خاکی با مقاومت الکتریکی پایین مستقر می­باشد، استفاده می­گردد. می­توان از این نوع آندها به صورت نواری شکل که در تمام طول مسیر خط لوله نصب می­شوند نیز جهت جلوگیری از خوردگی استفاده کرد. طبق استانداردهای IPS-E-TP-820 , IPS-D-TP–711. از آندهای فداشونده در موارد زیر می­توان استفاده نمود:

الف – خطوط لوله با پوشش خوب که نیاز به جریان حفاظتی خیلی کمی دارند.

ب – رفع مشکلات مربوط به تداخل و جریان­های سرگردان

ج – خطوط لوله کوتاه با پوشش خوب

د – در نقاط مشخصی بر روی خطوط لوله (نقاط بحرانی) که ممکن است تنها چند فوت از خط لوله نیاز به حفاظت داشته باشد.

هـ – فراهم نمودن حفاظت موقتی قسمتی از خط لوله مدفون که در شرایط خوردگی موضعی قرار دارد، مانند منطقه عبور خط لوله از عرض رودخانه .

و – جهت حفاظت کف مخازن روزمینی که دارای سطح وسیعی نباشند.

– آندهای مورد مصرف در روش آند فداشونده :

انواع آندهای مورد مصرف در روش فدا شونده عبارتند از:

۱) آندهای روی

۲) آندهای منیزیم

۳) آندهای آلومینیوم

 روش اعمال جریان

یک سیستم اعمال جریان باید شامل یک یا چند ایستگاه به عنوان منبع جریان DC، بستر آندی و کابل هادی جریان باشد.

معیار احداث بسترهای آندی عمودی و افقی بایستی بر اساس استاندارد IPS-C-TP-820 بوده و انتخاب محل بسترهای مذکور بایستی پس از بررسی نتایج مربوط به بازرسی و کنترل محیطی صورت پذیرد. حداقل فاصله بستر آندی از خط لوله مدفون یا سازه های مجاور بستگی به مقدار جریان مورد نیاز سیستم داشته و با افزایش مقدار جریان این فاصله نیز افزایش خواهد یافت.

سیستم حفاظت کاتدی به روش اعمال جریان بهتر است در خارج از محلی که خطر انفجار و آتش­سوزی دارد طراحی و نصب گردد، مگر در حالات استثنا که بایستی از ترانسفورمر ـ رکتیفایر، جعبه­های اتصال ((BOND BOX ، جعبه­های اندازه­گیری اختلاف پتانسیل(TEST POINT OR TEST BOX) از نوع ضد انفجار طراحی و استفاده نمود.

– آندهای مورد مصرف در روش اعمال جریان:

·         آند چدن پر سیلیس (سیلیکون)

·         آند آلیاژ دور یکلر

·         آند چدن پر سیلیس کروم دار

·         آند پلاتینیوم

·         آند چدن پرسیلیس مولیبدن دار

·         آند گرافیتی

·         آندهای MMO

·

جوش کدولد یا احتراقی

WWW.PEG-CO.COM

۲۰ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

جوش احتراقی یا جوش کدولد (CAD WELD) نوعی جوش می‌باشد که برای جوشکاری سیم , لوله , صفحه و میله‌های مسی به یکدیگر می‌باشد که تجهیزات آن به سادگی قابل حمل می‌باشد. نحوه کدولد کردن بر اساس استاندارد IPS-C-TP-820 انجام می‌شود. تجهیزات جوش کدولد شامل اجزای زیر می‌باشند:

• پودر کدولد مخلوطی از پودر آلومینیوم و اکسید مس است . وزن پودر با توجه به سایز و نوع سازه انتخاب می‌گردد.

• قالب گرافیتی کدولد که با توجه به نوع اتصال و سایز کابل انتخاب می‌شود. با یک قالب به طور معمول می‌توان ۷۰ تا ۱۰۰ جوش انجام داد.

• چاشنی انفجار که شامل مقداری گوگرد بوده و برای ایجاد دمای لازم برای ایجاد گرمای لازم برای احتراق به کار رفته و روی پودر کدولد ریخته می‌شود.

• تفنگ احتراق به منظور محترق کردن چاشنی انفجار

• کیت تمیز کننده که برای تمیز کردن قالب گرافیتی از مواد ناشی از ذوب استفاده می‌شود.

solar power plants

WWW.PEG-CO.COM

۲۱ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

نیـروگـاههـای خـورشیـدی

نیروگاههای خورشیدی وسایل و دستگاههایی هستند که نور را به الکتریسیته تبدیل و برای استفاده در منازل ، مکانهای اداری ، ساختمانها ، خیابانها و غیره بکار می روند .
اصولاً نیروگاههای خورشیدی مرکب از تعدادی پانل خورشیدی یا ماژول فتوولتائیک ، اینورتر ، شارژ کنترلر و مجموعه باتری است .
اساس کار نیروگاههای خورشیدی به اینصورت است که نور به پانلهای خورشیدی می تابد و در اثر آن انرژی فوتون به انرژی الکتریکی تبدیل می شود . جریان برق تولید شده توسط پانلهای خورشیدی مستقیم (DC) است که برای استفاده وسائل برقی معمول در منازل و نیاز روزمره بایستی مشابه برق شهر به جریان متناوب (AC) تبدیل شود . اینکار توسط دستگاهی بنام اینورتر انجام می گیرد .
وظیفه باتریها در نیروگاههای خورشیدی ذخیره برق برای زمانهایی است که نور خورشید اصلاً وجود ندارد و یا شدت آن کافی نیست . اصولاً ظرفیت مجموعه باتری به میزان برق ذخیره مورد درخواست مشتری قابل محاسبه و تهیه می باشد .
نیروگاههای خورشیدی نیز مانند سایر نیروگاههای دیگر امکان اتصال به شبکه (On-Grid) و یا منفصل از شبکه (Off-Grid) را دارند .
لازم بذکر است میزان تابش خورشید در ایران بین ۱۸۰۰ الی ۲۲۰۰ کیلووات ساعت بر متر مربع در سال تخمین زده می شود بعلاوه ایران بطور متوسط ۲۸۰ روز آفتابی دارد که به لحاظ دریافت انرژی خورشید در بالاترین رده های جهانی قرار دارد . استفاده از انرژی رایگان خورشید و بکارگیری آن در نیروگاههای خورشیدی برای تأمین برق پاک امروزه در سراسر جهان و بویژه ایران در حال گسترش و بهره برداری می باشد .

صاعقه گیر مخازن سوخت

WWW.PEG-CO.COM

۲۱ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

امروزه با توجه به اهمیت استراتژیک منابع انرژی در جهان و تلاش برای بهبود وضعیت ایمنی مراکز ذخیره سوخت ، حفاظت مخازن سوخت در برابر صاعقه و اضافه جریان های ناشی از خطاهای سیستمی از اهمیت بالایی برخوردار شده است. شرکت مبتکران صنعت اماده ارائه خدمات طراحی ، تامین و اجراری سیستم های حفاظت مخازن سوخت در برابر صاعقه در سراسر کشور می باشد.

 

حفاظت مخازن سوخت در صاعقه ( استفاده از بدنه مخزن به عنوان واحد جذب)

 

 

حفاظت مخازن سوخت در برابر صاعقه (استفاده از واحد جذب صاعقه نصب شده بر روی مخزن)

حفاظت مخازن سوخت در برابر صاعقه ( استفاده از واحد جذب ایزوله نصب به بدنه مخزن)

روش حفاظت مخازن در برابر سوخت با استفاده از واحد جذب ایزوله نسبت به مخزن

مقایسه روش های مختلف حفاظت مخازن در برابر صاعقه  در لینک زیر آثار اصابت صاعقه به مخازن سوخت و دیتایل های اجرایی بوضوح نشان داده شده است

ick here to download the entire report in a pdf

 

There has been a rapidly growing trend for petroleum, water/wastewater and chemical industries to utilize Fiberglass Reinforced Plastic (FRP) storage tanks. FRP storage tanks are common for these industries due to their non-corrosive properties compared to standard metal storage tanks. These FRP storage tanks are still exposed to lightning and are a potential fire hazard. The non-conductive property of FRP materials creates additional resistance to the fast lightning current impulses, creating intense heat at the point of impact. Fires starting at a single FRP tank can engulf an entire facility.

Even in the case of an indirect lightning strike, it may also be considered that an unequal ion discharge rate between an insulated FRP tank and a nearby grounded/bonded metallic structure can cause the development of a difference of electrical potential, creating a spark which could lead to a tank explosion and fire.

Available lightning strike data related to the Tank Farm Batteries is neither comprehensive nor readily available, with most reports consisting of media

ALLTEC offers a strategic approach to meeting our clients needs, the ALLTEC Protection Pyramid™. This approach looks at all aspects of a facility and works in a holistic fashion to make sure all areas are protected with an effectively interlocking defense. If you have an existing or planned facility, be sure to give ALLTEC a call or email. We can make sure your operation is the safest possible facility, backed by our team of dedicated risk-mitigation experts. If you have a current facility or future project that needs grounding/bonding solutions, surge suppression or lightning protection please

منبع: msdco.ir

صاعقه و اثرات مخرب آن بر تجهیزات

WWW.PEG-CO.COM

۲۲ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

مقدمه

از شروع عصر جدید تا به حال، صاعقه منشاء آتش‌سوزی و خطرات زیادی بوده است. اول‌بار، اتوون گوریک(Otto Von Guericke) (۱۶۸۶ـ۱۶۰۲) فیزیکدان و مهندس معروف، تشابه میان تخلیه‌های الکترواستاتیکی آزمایشگاهی و شوکهای (Surge) ناشی از صاعقه را کشف کرد.

براساس این فرضیه که صاعقه یک پدیده الکتریکی است، بنجامین فرانکلین (۱۷۹۰ـ۱۷۰۶)، سیاستمدار، دانشمند و نویسنده معروف در سال ۱۷۵۲ پیشنهاد کرد که جرقه‌های صاعقه توسط میله‌های نوک‌تیز جذب و سپس توسط هادی فلزی به زمین هدایت شوند. به این صورت وی را میتوان پایه‌گذار سیستم حفاظت از صاعقه، نامید.

سالهای قبل از ۱۷۵۲ یک فرانسوی بنام فرانسیس دلیبارد (Dalibard)، توسط یک آزمایش، توانسته بود ثابت کند که فعالیت‌های طوفان براساس پروسه‌های الکتریکی است. او روی تپه‌ای در نزدیکی پاریس، یک میله فولادی ۱۲ متری را روی یک بطری شیشه‌ای بطور عایق از زمین نصب کرد.

در طی یک توفان، دستیار او توانست طول جرقه‌های ۴ سانتی‌متری را که در انتهای میله ظاهر شده بود، اندازه‌گیری کند. این جرقه‌ها درست مشابه جرقه‌هایی بودند که در آزمایشگاههای آن زمان، از تخلیه‌های الکترواستاتیکی بدست می‌آمدند. در پی آن، اولین‌بار کشیشی، یک میله ساده روی بام کلیسا نصب و آنرا توسط یک مفتول فلزی به زمین هدایت کرد و نهایتاً فرانکلین نیز در سال ۱۷۶۵، اولین وسیله حفاظت از صاعقه را در فیلادلفیای آمریکا ساخت.

هنگامیکه عملکرد صحیح این سیستم‌ها بر همگان ثابت شد، دستورالعملهای مدونی جهت ساخت و نصب صحیح سیستم، تهیه و تدوین شده و بزودی گسترش پیدا کردند.

ـ واژه حفاظت خارجی در مقابل صاعقه «عبارتست از حفاظت انسانها و حیوانات موجود در ساختمان، از ضربه مستقیم صاعقه، که میتواند منجر به انهدام و آتش‌سوزی گردد. در آغاز این‌گونه حفاظت به تنهایی کافی بنظر می‌رسید، اما از نیمه سالهای ۱۹۷۰ با گسترش کاربرد تجهیزات الکترونیکی، وضعیت تغییر یافت.

ـ کاربرد وسیع سیستمهای الکترونیکی، موجب افزایش صدمات وارده به این تجهیزات در اثر صاعقه و اضافه ولتاژهای ناشی از آن شد. اما با بکار بستن مقررات خاص سیستم‌های حفاظتی، هزینه ناشی از این صدمات بطور قابل ملاحظه‌ای کاهش پیدا کرد.

 صاعقه چیست و چگونه بوجود می‌آید؟

صاعقه یکی از اسرارآمیزترین پدیده‌های خلقت است که در عین زیبایی بسیار مخرب بوده و در طول تاریخ زندگی انسان، موجب ضرر و زیان مالی و جانی بسیار شده است. صاعقه از تخلیه الکترواستاتیکی میان ابر و زمین بوجود می‌آید. در ابرهایی از نوع کومولونیمبوس (که گاه تا ۱۸ کیلومتر ارتفاع و چندین کیلومتر عرض دارند) طی مراحلی، ذرات آب دارای بار مثبت شده بطوریکه (عموماً) بارهای منفی در لایه‌های زیرین و بارهای مثبت در بخشهای فوقانی ابر متمرکز می‌شوند. در این حالت بارهای مثبت سطح زمین نیز، در زیر سایه ابر مجتمع می‌گردند.

با افزایش پتانسیل الکتریکی ابر نسبت به زمین، یک جریان پیشرو از الکترونها با حرکتی نردبانی شکل از ابر به سوی زمین (downward leader) سرازیر شده و کانال اولیه صاعقه را شکل می‌دهد. هوای اطراف این کانال کاملاً یونیزه است. این پلکان که گاه طول شاخه‌های آن به ۵۰ متر می‌رسد، بار زیادی را در نوک پیکان با خود حمل کرده و موجب افزایش شدت میدان الکتریکی جو و شکست مقاومت عایقی هوا می‌شود. در این حالت سرعت حرکت کانال نزدیک شونده به زمین بیش از ۳۰۰km/s می‌باشد. در این زمان با افزایش شدت میدان الکتریکی در سطح زمین، یک جریان الکتریکی بالا رونده (upward leader) نیز از زمین به سوی ابر پیش می‌رود. پس از اصابت این دو پیکان به یکدیگر، کانال جریان بسته شده و ضربه اصلی صاعقه (return stroke)اتفاق می‌افتد، و بدین ترتیب جهت خنثی شدن بارهای ار و زمین، جریان بسیار زیادی در مدت کوتاهی در این کانال برقرار می‌شود. صاعقه در انواع مختلف اتفاق می‌افتد که متداولترین آنها (۹۰%) از نوع صاعقه منفی نزولی و خطرناکترین آنها نوع مثبت صعودی می‌باشد.

صدمات

اصولاً بشر تا قبل از تجربه شخصی حدود سانحه، کمتر به دنبال علت وقوع آنها بوده است اما خسارات زیاد و مکرر ناشی از اثرات اولیه (ضربه‌های مستقیم) و ثانویه (میدانهای الکترومغناطیسی) صاعقه امروز به حدی رسیده است که توجه به راهکارهای جدی را میطلبد. شاید اولین دلیل بروز این حوادث، عدم آگاهی از روشهای صحیح حفاظت باشد، مضافاً اینکه، اغلب بدلیل ادعای واهی برخی فروشندگان صاعقه‌گیر تصور می‌شود که داشتن یک صاعقه‌گیر در خارج ساختمان (که تنها از وقوع جرقه و تخریب فیزیکی ساختمان جلوگیری می‌کند) می‌تواند کلیه تجهیزات برقی و الکترونیکی داخل ساختمان را نیز حفاظت نماید، در صورتی که چنین نیست.

ظرف ده سال گذشته استانداردهای جهانی به ما این امکان را داده‌اند که طراحیهای مناسبی با رعایت اصول قوانین EMC انجام دهیم. امروزه وسائل و تجهیزاتی که برای یک زندگی ساده تدارک دیده شده، پر از مدارهای الکترونیکی است. وسایل خانگی، کامپیوتر، فاکس، بیسیم، تلویزیون، تلفن، شبکه‌های اطلاعاتی جهانی، همه و همه از مدارهای الکترونیکی ساخته شده‌اند که گران بوده و تعمیراتشان نیز آسان نیست و گاهی از خط خارج شدن آن مصادف با خسارتهای غیرقابل جبرانی می‌باشد. عواملی که می‌توانند شدیدا تجهیزات نامبرده بالا یا بطور کلی هر وسیله دیگری را که مدارهای الکترونیکی در آنها بکار رفته باشد به خطر انداخته یا غیرقابل استفاده کنند، عبارتند از:

ـ اضافه ولتاژهای ناشی از تخلیه‌های الکترواستاتیک (Electrosatic Discharge)

ـ اضافه ولتاژهای ناشی از قطع و وصل مدارات جریان

 (Switching Electromagnetic Pulse)

ـ اضافه ولتاژهای ناشی از ضربه‌های مستقیم صاعقه و میدانهای الکترومغناطیسی آن. (Lightning Electromagnetic Pulse)

صاعقه از سه طریقه می‌تواند موجب بروز اضافه ولتاژ در سیستم‌های الکتریکی شود.

۱ـ کوپلاژ مقاومتی

وقتی که صاعقه به ساختمانی ضربه می‌زند جریانی که به زمین تخلیه می‌شود پتانسیل زمین را در سیستم‌های برق و دیتا، تا چند صد کیلوولت افزایش می‌دهد. این امر موجب می‌شود بخشی از جریان صاعقه از طریق هادیهای بخشی از جریان صاعقه از طریق هادیهای ورودی ـ خروجی، به ساختمانهای دیگر منتقل شود.

۲ـ کوپلاژ سلفی (مغناطیسی)

عبور جریان صاعقه از یک هادی و یا از کانال تخلیه خود، ایجاد یک میدان شدید مغناطیسی می‌نماید. وقتی که خطوط میدان، هادیهایی را که تشکیل لوپ داده‌اند قطع کند، در آنها ولتاژی معادل چند ده کیلوولت، القاء می‌شود.

۳ـ کوپلاژ خازنی (الکتریکی)

کانال صاعقه در نزدیکی نقطه تخلیه، یک میدان شدید الکتریکی ایجاد می‌کند. کابلها و هادیها مانند خازن و هوا نیز هایق دی الکتریک آنهاست.

بدینصورت علیرغم عدم برخورد صاعقه به ساختمان کابلها تحت یک ولتاژ بالا قرار می‌گیرند.

اصول حفاظت از صاعقه:

حفاظت یک ساختمان بطور کامل شامل موارد زیر می‌شود:

ـ حفاظت جلد خارجی ساختمان از ضربه‌های مستقیم صاعقه.

ـ حفاظت داخلی و تجهیزات نصب شده داخل ساختمان در مقابل آثار ثانویه صاعقه.

الف ـ حفاظت جلد خارجی ساختمان

منظور از حفاظت خارجی، حفظ بدنه و استراکچر ساختمان از آتش‌سوزی و انهدام در اثر اسابت صاعقه است. کلیه تجهیزاتی که جهت جذب و هدایت صاعقه از پشت بام تا شبکه زمین نصب می‌شوند، طبق استاندارد DINVDEo 185، NFC 17-100 و NFC 17-102 و BS 6651 و NFPA 780 و IEC شناسایی می‌گردند.

ب ـ حفاظت تجهیزات نصب شده در داخل ساختمان

توسعه کاربرد سیستمهای الکترونیکی در جهان، موجب افزایش شدید آمار صدمات وارده به این دستگاه‌ها در اثر صاعقه و اضافه ولتاژهای ناشی از آن شده است. لازم به ذکر است که تنها بخشی از اضافه ولتاژها در اثر صاعقه بوده و بخش عمده آنها ناشی از عملیات سوئیچینگ و حوادث تغذیه می‌باشند. برای این بخش از حفاظت، کاهش اثر میدانهای الکترومغناطیسی ناشی از صاعقه، مدنظر قرار می‌گیرد.

پس از برخورد صاعقه به زمین یا ساختمان، وسائل الکترونیکی داخل ساختمانهایی که تا شعاع ۱/۵ کیلومتری از محل برخورد و در محدوده میدان الکترومغناطیسی ایجاد شده قرار دارند، در معرض خطر خواهند بود. حفاظت موثر این تجهیزات در مقابل ولتاژهای القایی حاصله، وقتی امکان‌پذیر است که کلیه سیستمهای حفاظت داخلی همراه با حفاظت خارجی ساختمان تواماً نصب شده باشند. حفاظت داخلی از صاعقه عبارتست از تهیه وسائلی که به کمک آنها بتوان اثرات اضافه ولتاژهای القائی حاصل از جریانهای صاعقه را، بر روی تجهیزات داخل ساختمان خنثی کرد.

 حفاظت‌های عملی در مقابل اضافه ولتاژها

ـ موارد زیر از نقطه‌نظر مفاهیم حفاظتی بسیار مهم هستند:

ـ حفاظت بیرونی ساختمان به روش‌های سنتی (ایجاد قفس فارادی) و یا صاعقه‌ گیرهای اکتیوالکترونیکی.

ـ حفاظت داخلی ساختمان براساس اجرای یک سیستم هم پتانسیل جامع و مناسب.

ـ شیلدینگ ساختمان، خطوط تغذیه و تجهیزات، بطور مناسب.

ـ حفاظت مناسب تجهیزات در مقابل اضافه ولتاژها.

ـ بکارگیری ضوابط لازم جهت مقابله با تخلیه‌های الکترواستاتیکی.

ـ استفاده از کابلها نوری برای انتقال اطلاعات در سیستم‌های مخابراتی

ـ در سیستم حفاظت خارجی ساختمان از صاعقه، (External lightning protection sys.) 

هادیهای صاعقه گیر، انرژیهای جذب شده را به زمین منتقل می‌کنند. اگر چنانچه این هادی‌ها پیش‌بینی نشده باشند، جریان حاصل از صاعقه، از طریق وسایل الکتریکی و سایر تأسیسات فلزی داخل ساختمان، به زمین منتقل می‌شود، که این امر موجب خرابی و صدمات فراوان خواهد شد.

در این حالت دستگاههایی که به منبع تغذیه انرژی متصل هستند، حتی اگر خاموش باشند، باز هم دچار آسیب خواهد  شد.

ـ ایجاد یک سیستم ایمنی در مقابل شوک حاصله از صاعقه و اثرات میدانهای الکترومغناطیسی بر روی هادیهای الکتریکی یک ساختمان، وظیفه اصلی سیستم حفاظت داخلی آن ساختمان تعریف شده است.

این سیستم حفاظتی از بروز اختلاف پتانسیل‌های خطرناک در قسمتهای مختلف تجهیزات منصوب در آن ساختمان جلوگیری خواهد کرد.

ـ قفس فارادی زمانی مؤثر خواهد شد که ساختمان و اتاقهای داخل آن همراه با تمامی خطوط و تجهیزات مستقر در آنها بدرستی شیلد شوند. این عمل از القائات ایجاد شده در اثر میدانهای الکترومغناطیسی جلوگیری کرده و اضافه ولتاژهای پدید آمده از این طریق را به حداقل می‌رساند.

ـ علیرغم بکارگیری ضوابط حفاظتی فوق، هنوز احتمال وجود ولتاژهای زیاد در ورودی تغذیه تجهیزات، منتفی نمی‌باشد. در این حالت، نصب ارسترهای اضافه ولتاژ در ورودی تغذیه سیستمهای حساس الکترونیکی، ضروری است.

ـ لازم به ذکر است که می‌توان از تجمع بارهای الکترواستاتیکی که عموماً توسط کاربرها ایجاد می‌شود، با بکارگیری ضوابط ایمنی و بدون تأثیر منفی روی تجهیزات، جلوگیری به عمل آورد.

بالاخره اینکه، تمامی تداخلات الکترومغناطیسی (EMI)، با انتقال اطلاعات و سیگنالها توسط کابلهای نوری قابل حذف هستند.

حفاظت سیستم‌های الکترونیکی در مقابل اضافه ولتاژهای ناشی از حوادث جوی

هدف از ایجاد چنین حفاظتی، ایجاد ایمنی برای تغذیه سیستم‌های الکترونیکی است. معهذا هنوز هم امکان اختلال در مسیر اطلاعات و سیگنالها در جریان یک صاعقه وجود دارد، که معمولاً قابل اغماض است.

ضوابط ویژه تنها در مواردی که تجهیزات الکترونیکی در بخش‌های حساس (بطو رمثال: نیروهای مسلح) استافده شده‌اند، بکار می‌روند بطوریکه در طی صاعقه هیچ‌گونه اغتشاشی در عمل انتقال اطلاعات پیش نیاید.

حفاظت خارجی از صاعقه

در ابتدا، انرژی ایجاد شده توسط صاعقه، می‌بایست بدرستی توسط عناصر جذب دریافت شود. هرچند که این عمل به تنهایی به حفاظت دستگاههای الکترونیکی کمکی نمی‌کند، معهذا، هنوز هم هادیهای جذب صاعقه، جزء مهمی از یک طرح کامل حفاظتی محسوب می‌شوند.

این عناصر، جریان صاعقه را از یک مسیر از پیش تعیین شده به شبکه زمین منتقل می‌کنند، که در صورت عدم وجود آنها، دیوار و دودکش و سایر تاسیسات فلزی ساختمان بطور ناخواسته، عهده‌دار این مهم خواهند بود. اجزاء این سیستم عبارتند از:

ـ عناصر جذب

ـ هادی‌های پائین رونده

ـ شبکه زمین

ـ مجموعه فوق، جلد خارجی ساختمان را بطور فیزیکی از خرابیهای ناشی از اصابت جرقه‌های مستقیم صاعقه، محفوظ می‌دارد.

اتصال قطعات فلزی بیرونی ساختمان به هادی‌های پائین رونده ضروری است. این هادی‌ها عناصر جذب را به شبکه زمین حفاظتی متصل می‌کنند.

اجزاء شبکه زمین می‌بایست گرداگر یک ساختمان نصب شوند، بطوریکه جریان صاعقه بطور یکنواخت به زمین منتقل شود.

 سیستم حفاظت داخلی و خارجی از صاعقه در یک ساختمان

این عمل در مراحل اولیه ساختمان‌سازی و با ایجاد ارت فونداسیون قابل حصول است و در غیر اینصورت تسمه و میله مسی که بطور مناسب در پیرامون ساختمان نصب شده، زمینی مطلوب خواهد بود.

از تجهیزات مختلفی جهت احداث شبکه زمین، می‌توان استفاده نمود، به شرط آنکه ضوابط خاص به منظور جلوگیری از خوردگی، در اثر اتصال چند فلز غیرهمنام، رعایت شده باشد.

حفاظت داخلی در مقابل صاعقه

بکارگیری اصول هم پتانسیل‌سازی در هنگام حدوث صاعقه، مهمترین جزء یک سیستم حفاظت داخلی به شمار می‌رود.

تمامی قطعات هادی و تأسیسات فلزی داخل ساختمان می‌بایست حتی‌الامکان بطور مستقیم از طریقه یک شینه هم‌پتانسیل به زمین حفاظتی (بطور مثال: ارت فونداسیون) متصل شوند.

لوله‌های فلزی آب، فاضلاب، تهویه و .. می‌بایست به این زمین حفاظتی متصل شوند، تا جریان صاعقه در تمامی ناودانی‌ها، لوله‌ها، شبکه‌های فلزی و نرده‌ها، تقسیم شود. تأسیسات خاص مانند تانکها و لوله‌های گاز که حفاظت کاتدیک بر روی آنها انجام شده، می‌بایست از طریق فاصله هوایی (Spark gap) به سیستم زمین حفاظتی متصل شوند. شیلد تمامی کابلها نیز به همین نحو باید به شینه هم پتانسیل‌سازی، اتصال داده شوند.

جهت اطمینان از کامل بودن سیستم هم پتانسیل، می‌بایست تمامی خطوط برق، مخابرات و اطلاعات از طریق ارسترهای خاص به این سیستم وصل شوند، تا جریانهای شوک حاصله از صاعقه به وسیله آنها به زمین هدایت شوند.

ارسترها و تجهیزاتی از این قبیل، خطوط تغذیه دستگاهها را به خوبی از اضافه ولتاژهای لحظه‌ای حفاظت میکنند. این تجهیزات بهتر است حتی‌الامکان در نزدیکترین محل به نقطه ورود کابل تغذیه به ساختمان نصب شوند.

ارسترهایی شامل کپسولهای محتوی گاز، خشن‌ترین سطح حفاظت را برای خطوط مخابرات، اطلاعات و سیگنال، تامین می‌نمایند. این عناصر در حالت عادی (غیرفعال) هیچگونه اثر منفی در عملکرد صحیح دستگاههای مورد حفاظت ندارند.

عناصر حفاظتی با فاصله هوایی (Spark gap) هنگامیکه ولتاژ دو سر آنها از یک مقدار تجاوز کند، فعال شده و جریان صاعقه را با جرقه به زمین تخلیه میکنند.

 سیستم حفاظت داخلی ـ هم‌ پتانسیل‌سازی در مقابل صاعقه

شیلدینگ (SHIELDING)

عمل شیلدینگ، در کابلها، سیستمهای الکترونیکی، ساختمانها و اتاقک‌هائی که درون آنها تجهیزات و وسائل حساس الکترونیکی نصب شده، حائز اهمیت شایان است. از این طریق میتوان از ایجاد جریانهای القائی که موجب اضافه ولتاژهای مخرب می‌شود، جلوگیری نمود. لازم به ذکر است صحیح شیلدکردن کابل، خصوصاً هنگامیکه کابلها از فضای باز (Zone 0) وارد ساختمان می‌شوند از اهمیت خاصی برخوردار است. حتی وقتیکه صاعقه یک کیلومتر دورتر از مکان موردنظر اصابت کند، میزان ولتاژ شوکی (Surge) که در کابلها القا می‌شود ممکن است آن چنان بالا باشد که به تجهیزات برقی متصل به آنها خسارات جدی وارد کند.

اهمیت شیلدینگ در مورد یک ساختمان نیز قابل توجه است همین امر در مورد یک ساختمان هم صادق است. وقتی که صاعقه‌ای مستقیم به یک ساختمان یا محلی در نزدیکی آن برخورد می‌کند، حدوث خسارت حتمی است. بطور مثال اگر صاعقه‌ای در ۳۰ متری ساختمانی با لوپی (Loop) به ابعاد ۱۰ * ۱۰ متر فرود آید، ولتاژی در حد ۸۰۰۰۰ ولت به لوپ القا می‌کند که امکان تولید جرقه و تخلیه جریان، محرز است.

خطوط برقی که بدرستی صحیح شیلد شده باشند، به همراه اجرای یک سیستم هم پتانسیل و به هم پیوسته، می‌تواند به خوبی کار طراحی و نهایتاً بکارگیری تجهیزات تکمیلی حفاظتی را ساده کند. در این صورت حفاظت تجهیزت الکترونیکی هم‌ارزان و هم‌ریشه‌ای، عملی می‌گردد.

اجرای این دستورالعمل‌ها، که تقریباً و بطور مقایسه‌ای مخارجی نزدیک صفر دارد، با در نظر گرفتن اینکه می‌توان از ستون‌ها، آرماتورها اسکلت‌های فلزی، سقف‌های کاذب، آرماتورهای کف و بطور کلی آهن‌آلات خود ساختمان استفاده کرد، کار را بطور محسوسی ارزان و ساده می‌کند. به شرطی که کلیه قطعات نامبرده برای اجرای یک اتصال الکتریکی، هم پتانسیل شده و اتصال هیچ نقطه‌ای و قطعه‌ای فراموش نشود و در نهایت این شبکه یکدست و به هم پیوسته از چندین نقطه، به زمین وصل گردد.

قدم‌های بعدی شیلدکردن، کمی پیچیده‌تر و سخت‌تر می‌شود اما به هر صورت امکان‌پذیر است. اتاق‌های مجزا می‌توانند به کمک توری‌های فلزی شیلد شوند و کابلهائی را که حتی دارای شیلد نباشند، می‌تواند با عبور دادن از درون لوله‌های فلزی یا داکت‌های فلزی محافظت کرد. طراحی دقیق شیلدینگ را باید به متخصصین امر سپرد.

اجرای شیلدینگ می‌تواند حتی، حفاظت در مقابل شوکهای (Surge) ناشی از عملیات سوئیچینگ و یا تخلیه‌های الکترواستاتیک را نیز، تدارک نماید.

حفاظت تجهیزات الکترونیک

صدمات وارد شده به تجهیزات برقی و الکترونیکی، تنها در اثر اصابت مستقیم صاعقه به ساختمان حاوی تجهیزات نیست. خطر اصلی زمانی اتفاق می‌افتد که خطوط برق و data که تحت تأثیر صاعقه قرار گرفته‌اند، بطور مستقیم به تجهیزات وصل شده باشند. داشتن صاعقه‌گیر (Zone 0) از هر نوع، بطور اصولی برای هر ساختمان، بعنوان قدم اولیه حفاظت لازم است، اما باید بعنوان اضافه ولتاژهای سوار شده روی خطوط برق و DATA را قبل از رسیدن به تجهیزات الکترونیکی، محدود نمود.

همانطوریکه می‌دانیم، هر مصرف‌کننده برقی (قدرت) و یا الکترونیکی، به سطح معینی از حفاظت (از نقطه‌نظر ولتاژ عایقی)، نیاز دارد. بطور مثال دستگاههایی که اصطلاً به آنها تجهیزات قدرت می‌گویند، (power Technology equip) در مقایسه با تجهیزات مخابراتی، (Communication Technology equip) به مراتب تحمل بیشتری در مقابل ولتاژ بالاتر از ولتاژ کاری خود (در زمان مساوی) دارند.

ـ اگر بخواهیم تجهیزات الکترونیکی را در مقابل اضافه ولتاژها (بالاتر از ولتاژ کاری) حفاظت کنیم لازم است، کلیه خطوط اتصال را قبل از ورود به دستگاه (برق، data، آنتن، ..) بطور هماهنگ محافت کنیم. برای مثال بیائید از یک گیرنده تلویزیونی که به آنتن روی بام متصل است، نمونه‌ای داشته باشیم.

این تلویزیون از دو طرف در معرض حمله قرار دارد. از طرف اضافه ولتاژیکه روی خط برق سوار شده و همچنین از طرف اضافه ولتاژ روی کابل ویدیویی انتن.

برای حفاظت این تلویزیون باید طبق شکل، در ورودی تغذیه و سیگنال آن، تجهیزات حفاظتی پیش‌بینی شود. این یونیت‌ها به ما اطمینان می‌دهد که در لحظه کوتاه اصابت صاعقه، اضافه ولتاژها بطریقی کنترل شوند که باقیمانده آن نتواند به تلویزیون صدمه بزند.

اصول سیستم حفاظت از اضافه ولتاژ برای یک گیرنده تلویزیونی

ـ به همین ترتیب، این اصول باید برای حفاظت تجهیزات مخابراتی مشابه دیده شود و جهت موارد جامع‌تر و پیچیده‌تر باید بطریق زیر عمل کرد:

ـ کلیه خطوط برق و مخابرات و .. از یک نقطه ساختمان وارد شوند. در نقطه ورود همه خطوط به شین هم پتانسیل متصل شوند. (شیلد کابلها بطور مستقیم و کابلهای انرژی و data، از طریق ارسترها) در اینصورت در هنگام صاعقه، پتانسیل کلیه خطوط با هم و به طور مساوی بالا میرود، لذا هیچگونه اختلاف پتانسیلی در میان نخواهد بود.

ـ ولتاژهای باقیمانده (Residual) و یا بعبارتی اضافه ولتاژی که بعد از اصابت صاعقه، بعلت طول هادی (از نقطه ورود کابلها تا محل مصرف‌کننده) و در اثر القائات امواج الکترومغناطیسی ایجاد شده است را، باید با نصب حفاظت‌کننده‌های ظریف‌تر حذف نمود. این حفاظت‌کننده‌ها در نزدیک‌ترین نقطه به دستگاه نصب می‌شوند.

ـ معمولاً راههای عملی و دقیقی برای حفاظت مؤثر موجود است، بطوریکه از نظر تکنیکی مسئله‌ای برای تخلیه اضافه ولتاژها و اضافه جریان‌ها، وجود ندارد. باید همیشه به خاطر داشت که تنها یک قطعه حفاظت‌کننده نمی‌تواند، حفاظت کامل ایجاد کند.

این مهم، کار متخصصین و طراحان حفاظت است که با اطلاع از مشخصات الکتریکی دستگاه موردنظر، کارسازترین قطعات حفاظتی را با اطمینان از نحوه کارکرد آنها، در مقابل اضافه ولتاژ انتخاب، و به خریدار پیشنهاد نمایند.

از منظر مشخصه‌های تکنیکی، قطعات زیر می‌توانند حفاظت در مقابل اضافه ولتاژها را تدارک ببینند:

ـ اسپارک گپ‌ها (Spark Gaps)

بصورت سطوح پر ظرفیت تخلیه‌کننده انرژی (High capacity surface discharge surge arrester) یا کپسول‌های پرشده از گاز (Gas filled surge arrester)

ـ وریستورهای اکسید روی (Zinc-Oxide Varister)

ـ دیودها (Suppressor Diodes)

از آنجائیکه در بازار انواع مختلف قطعات یاد شده، یافت می‌شود، می‌توان با توجه به مشخصات دستگاه یا سیستم موردنظر، مجموعه‌ای از اقلام فوق‌الذکر را اتخاب نمود و بدین طریق امکان حفاظت را در کلیه سطوح فراهم آورد.

حفاظت مرحله‌ای با استفاده از کپسولهای محتوی گاز، وریستور و دیود

حفاظت از اضافه ولتاژها در خطوط تغذیه برق

یکی از چندین مسیری که اضافه ولتاژ می‌تواند وارد یک ساختمان شود، از طریق خطوط برق آنها است. برای کم اثر کردن این خطر روی تجهیزات برقی، استفاده از ارسترهای ۳۸۰ / ۲۲۰ VAC که باید در نزدیک‌ترین محل به نقطه ورود کابل ساختمان نصب شود، توصیه شده است (در جعبه کنتور و در صورت امکان قبل از کنتور)

این ارسترها، ولتاژ را تا سطح ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ ولت محدود می‌کنند. بدین طریق میتوان مطمئن بود که خطوط برق، تابلوهای توزیع انرژی، اتصالات، پلاکت‌ها و حتی تجهیزات حساس الکترونیکی، از صدمه در امان هستند.

اگر خطوط برق طولانی باشند، در طول خط، نصب ارسترهای دیگری نیز ضروری است که می‌بایست آنها را در تابلوهای فرعی نصب کرد. مثلاً در ساختمانهای بلندمرتبه، ارسترهای بعدی (Surge Protector) در طبقات نصب می‌شوند، چرا که صاعقه روی خطوط بلند و حفاظت نشده (Unshielded) علاوه بر حمله اولیه، شوک ولتاژی دیگری را از طریق القا، تولید میکند.

 حفاظت‌کننده با ظرفیت تخلیه انرژی بالا

همانطوریکه قبلاً هم اشاره شد، ارسترهای نصب شده در ورودی ساختمان (جعبه کنتور) نمی‌توانند حفاظت کافی برای وسائل الکترونیکی ایجاد نماید و متأسفانه بخاطر مسائل تجارتی، تولید‌کنندگان، وسائل الکترونیکی را بدون تجهیزات حفاظتی روانه بازار می‌کنند. شاید به این امید که تجهیزات حفاظتی را بعداً مشتری شخصاً خریداری کند! این امر عملاً به از دست رفتن تجهیزات منتهی می‌شود. لذا هم اکنون حفاظت‌کننده‌هایی ساخته و به بازار عرضه شده است که خریدار می‌تواند بصورت آداپتور، روی کابلهای ورودی (برق، اطلاعات و ..) یک مصرف‌کننده سوار کند.

آداپتور حفاظت‌کننده موجود در بازار

حفاظت از اضافه ولتاژ برای خطوط اطلاعات مخابرات و سیگنال

معمولاً تجهیزات الکترونیکی که دیتا و سیگنال را دریافت، ارسال یا پروسس می‌کنند، به شبکه گسترده‌ای از کابل‌ها متصل‌اند. این تجهیزات، در مقایسه با ولتاژ خطوط اصلی تغذیه، دارای ولتاژ کار پائینی هستند و به همین دلیل تجهیزات یاد شده که برای سطوح پایین ولتاژ، طراحی شده‌اند بسیار آسیب‌پذیرند. لذا بروز اضافه ولتاژها، تقریباً همیشه باعث بروز خسارت روی نیمه‌هادیهای موجود در سیستم، و در نهایت خروج آن از مسیر استفاده می‌شود.

در این راستا، می‌بایست جهت حفاظت یکدستگاه، آن را از دو مسیر تغذیه و دیتا، مورد توجه قرار داده و حفاظتهای مناسب را پیش‌بینی نمود.

بریا حفاظت کارساز خطوط و تجهیزات مخابراتی معمولاً به بیش از یک قطعه حفاظتی نیاز است.

اگرچه معمولاً خطوط تلفن با ۴۸ یا ۶۰ ولت کار می‌کنند و سیگنال‌ها آنالوگ هستند، اما سطح ولتاژ پردازشگرهای الکترونیکی (EDP Equipment) به مراتب پائین‌تر بوده و اکثراً با سیگنالهای دیجیتال کار می‌کند.

حفاظت ظرفیت برای خطوط اطلاعات

به همین دلیل برای حفاظت تجهیزاتی که با چنین مشخصه‌های وسیعی کار می‌کنند باید از مجموعه هم آهنگ شده‌ای از ارسترها مانند کپسول‌های گاز، وریستورو دیود و .. استفاده کرد.

ـ ذکر این نکته ضروری است که، کار طراحی و انتخاب صحیح، نوع و محل نصب ارسترها باید بوسیله متخصصین امر و با اشراف کامل از مشخصات دستگاه موردنظر انجام گیرد تا از هر گونه تداخل‌های الکترومغناطیسی و .. جلوگیری شود.

حفاظت از اضافه ولتاژ در یک سیستم انتقال اطلاعات

کابلهای نوری

برای تجهیزات حساسی که بطور مشخص در معرض ضربات مستقیم صاعقه هستند (تجهیزاتی که لزوماً در ارتفاعات و کوهستان نصب شده‌اند) می‌توان از کابلهای نوری جهت انتقال سیگنالها، استفاده کرد. بدین معنی سیگنالهای مخابراتی را ابتدا به پالس‌های نوری تبدیل و دوباره آنها را به سیگنال الکتریکی برگردانید.

پس بهتر است در محیطهای باز که احتمال اصابت صاعقه وجود دارد، کابل نوری، عامل انتقال سیگنال باشد.

امواج الکترومغناطیس روی سیگنالهائی که با کابل نوری انتقال پیدا می‌کنند، اثری ندارد و در نتیجه زمانی که، خطوط طولانی باشند، کابلهای نوری خود بهترین حفاظت را، می‌توانند تدارک ببینند. این حفاظت خصوصاً در اتاق‌هایی که احتمال تشعشعات مزاحم از طریق ماشین‌هایی با کنترل مرحله‌ای، وجود دارد، بهترین راه‌حل است.

باید توجه داشت که هنگام تبدیل سیگنال نوری به سیگنال مخابراتی، دوباره احتمال بروز خطر، بصورت القا اضافه ولتاژ در اینترفیس دستگاه وجود دارد، که در آنصورت نیاز است، در همین نقطه نیز دستگاه حفاظت شود.

حفاظت در مقابل اضافه ولتاژهای ناشی از کلیدزنی (Switching)

شوکهایی از این دست می‌تواند هم در خطوط توزیع LV (ولتاژ پائین) و هم خطوط HV (ولتاژ بالا) رخ دهد. دلیل این امر می‌تواند، قطع اتوماتیک (Automatic Shut down) مانند توقف یک آسانسور در طبقات و یا قطع اضطراری مصرف‌کننده‌ها بر اثر حادثه (سوختن فیوز Blown Fuse) باشد.

این شوکها (Surge) نه فقط در خط تغذیه تجهیزات پدید می‌آیند بلکه بر روی خطوط دیتا نیز کوپله میشوند. نوع و مقدار تداخل روی کابل‌های یک مصرف‌کننده حساس، باعث عدم کارائی (Mulfunction) و یا خرابی وسیله الکترونیکی میشود.

فیلترها و ارسترهای ۳۸۰ / ۲۲۰ خط می‌توانند در مقاطع فوق کمک کنند. محافظ‌های یاد شده که معمولاً بصورت سوکت ساخته شده‌اند باید در نزدیکترین نقطه به مصرف‌کننده نصب شوند. در کابل‌کشی‌ها باید دقت کرد که، کابل‌های خروجی از فیلترها به هیچ وجه از نزدیک کابلهای فیلتر نشده، عبور نکنند. به عبارتی، کابلها به محض خروج از فیلتر باید با حداقل فاصله ممکن، به مصرف‌ کننده‌ها وارد شوند.

ـ هنگام تداخل مکرر (Recurrent ilterference) روی خطوط برق، در صورتیکه با نوسانات ولتاژ نیز، همراه باشد، حفاظتی به شرح زیر بایستی تدارک دید:

ـ روی خطوط برق ترانسفورماتور ایزوله گذاشته شود.

ـ روی خطوط برق استابلایزر گذاشته شود (که میتواند قطعی‌های شبکه را تا حدود چند صد ms جوابگو باشد).

ـ روی خطوط برق Ups گذاشته شود (Ups نیز در عین حال دارای حفاظت‌های معمول باشد).

اضافه ولتاژ ناشی از کلیدزنی روی خطوط اطلاعاتی را، کماکان می‌توان بوسیله شیلدینگ خطوط حذف کرد.

بطور کلی همان معیارهایی که برای حفاظت تجهیزات از صاعقه قبلاً نیز شرح داده شد، می‌تواند برای این قسمت کارساز باشد. بدلیل پایین‌بودن سطح ولتاژ و آسیب‌پذیری بیشتر تجهیزات، طراحی باید تنها بوسیله شخصی که شناخت دقیق از ارسترها و نیز تجهیزات مورد حفاظت دارد، انجام گیرد.

حفاظت در مقابل تخلیه‌های الکترواستاتیکی

اگر بتوان از تجمع بارهای الکترواستاتیک جلوگیری کرد روشن است که هم از اغتشاشات (Disturbance) و هم از خسارات ناشی از تخلیه این بارها می‌توان بر حذر بود. دستورالعمل‌های جلوگیری از تخلیه‌های الکترواستاتیک به شرح زیر است:

ـ کف اطاق، صندلی‌ها، میز کار از کف‌پوش‌های ضدالکترواستاتیک و یا هادی (فلزی) پوشیده شوند.

ـ کفش‌ها، لباس‌ها، از مواد غیرمصنوعی ساخته شده باشند.

ـ رطوبت نسبی محل کار بالای ۵۰% باشد و در شرایط بسیار حساس، می‌توان اتمسفر اتاق را، یونیزه نمود.

اگر چنانچه مصرف‌کننده بخواهد وضع مطلوب‌تری را تدارک ببیند، راه‌حل‌های بهتری را می‌توان یافت:

ـ تجهیزات کاملاً شیلد شده، و به عبارتی جلد ساخته شده از مواد مصنوعی تجهیزات، با لایه‌ای هادی، پوشیده شده باشد.

ـ تا آن جا که ممکن است محفظه تجهیزات (Casing) کوچک ساخته شود.

ـ سیم زمین جداگانه برای تجهیزات هادی مانند Keyboard دیده شود.

ـ کلیه قطعات فلزی به هم اتصال الکتریکی داشته (Equipotantial Bonding) و ارت شده باشند.

شرایط محل کار باید بصورتی مهیا شود که کف اطاق، صندلی‌ها، دیوارها همه به هم متصل بوده و ارت شده باشند.

در جهت حفاظت در مقابل بارهای الکترواستاتیک، شرکت‌های مختلف تجهیزاتی تولید کرده‌اند که مصرف‌کننده براساس احتیاج باید از آن‌ها استفاده کند.

 صدمات صاعقه

امروزه صاعقه و اضافه ولتاژهای ناشی از آن منشاء صدمات به دستگاههایی می‌شوند که در ساخت آنها، بطور وسیعی از عناصر الکترونیکی استفاده شده است. گفتنی است که تنها بخشی از اضافه ولتاژها در اثر صاعقه بوده و بخش عمده آنها ناشی از عملیات سوئیچینگ و حوادث تغذیه می‌باشند.

تجربه نشان داده است که تخلیه صاعقه تا فاصله ۵/۱ کیلومتری می‌تواند برای تجهیزات الکترونیکی خطرآفرین باشد.

آمار خسارت

مطالعات آماری بر روی ۸۴۰۰ مورد سانحه منجر به خسارت توسط یک شرکت بیمه آلمانی در سال ۲۰۰۰ از این واقعیت حکایت دارد، که درصد قابل توجهی از خسارت وارده بر تجهیزات الکترونیکی ناشی از ولتاژهای ضربه، می‌باشد.

ورود میکروپروسسورها

به دایره تکنولوژی، کوچک شدن ساختمان نیمه‌هادیها و کاهش فاصله عایقی میان آنها، هرچند که موجب افزایش سرعت در عملیات پردازش اطلاعات و ظرفیت ذخیره‌سازی شده است، اما بر حساسیت و آسیب‌پذیری تجهیزات الکترونیکی نسبت به اضافه ولتاژهای لحظه‌ای (Surge) بسیار افزوده است.

اصول حفاظت و منطقه‌بندی حفاظتی

استاندارد IEC 61312-1 که در زمینه حفاظت تجهیزات الکترونیکی داخل ساختمان از صاعقه و اثرات مخرب ناشی از میدانهای الکترومغناطیسی تدوین شده است، جهت طرح یک سیستم حفاظتی مناسب از تئوری منطقه‌بندی (Zone Concept) استفاده می‌کند.

براساس این تئوری بیرون ساختمان که در معرض ضربه‌های مستقیم صاعقه قرار دارد Zone0_A و منطقه‌ای که احتمال اصابت مستقیم صاعقه وجود ندارد، اما شدت میدان الکترومغناطیسی (LEMP) بسیار بالاست، Zone0_Bو بخشهای داخلی ساختمان به ترتیب کاهش شدت میدان و Zone 1,2,… نامگذاری شده‌اند.

هم پتانسیل‌سازی

حفاظت صحیح بر مبنای اصل هم پتانسیل‌سازی صورت می‌گیرد. در این روش عناصر فلزی غیرفعال (لوله‌های آب، تهویه، کانالهای هوا، اسکلت فلزی ساختمان و ..) بطور مستقیم و هادیهای برق، تلفن، اطلاعات و سیگنال از طریق ارسترها (Surge arrester) در مرز عبور از هر منطقه به منطقه دیگر به شینه‌های هم پتانسیل‌کننده و در نهایت به زمین متصل می‌شوند. در این صورت جریانهای شوک حاصل از صاعقه به زمین هدایت شده و تمامی عناصر موجود در پتانسیل واحد قرار می‌گیرند. این عمل را هم پتانسیل‌سازی نامند.

استانداردها ماکزیمم جریان مورد انتظار برای یک صاعقه را ۲۰۰ کیلوآمپر کرده‌اند. فرض شده که ۵۰% این جریان از طریق سیستم ارتینگ به زمین منتقل و ۵۰%، در همان زمان از مسیر خطوط هادی بشرح زیر، داخل ساختمان می‌شوند:

۱ـ هادیهای برق

۲ـ هادیهای سیستمهای کامپیوتری، مخابراتی و اطلاعاتی

۳ـ لوله‌های آب، تهویه، آرماتورها، اسکلت فلزی ساختمان و ..

شکل موجهای شبیه‌سازی شده صاعقه

هنگامیکه صاعقه‌ای به ساختمان و یا محیط اطراف آن برخورد میکند. ولتاژها و جریانهای لحظه‌ای (Surge) مانند یک موج جزر و مدی در سیستم‌های الکتریکی نمودار میگردند که موجب تخریب مصرف‌کننده‌های حساس الکترونیکی خواهند شد.

۱ـ نمودار ۱ مربوط به شکل موج جریان ضربه مستقیم و اولیه صاعقه

۲ـ نمودار۲مربوط به شکل موج جرایانهای القایی در اثر میدانهای الکترومغناطیسی ناشی از صاعقه و سوئیچینگ

استاندادرهای IEC 6143-1 و VDE 0675-6A براساس سطوح ولتاژ عایقی قابل تحمل تجهیزات، (Impluse withstand voltage) که در IEC 6066-1 تعیین شده است ارسترهای حفاظتی کلاس‌های (B)I، (C)II، (D)IIIرا طبقه‌بندی می‌نماید:

۱ـ محدود‌کننده‌های جریان صاعقه (Lightning Current Arrester): این تجهیزات باید بتوانند تمامی یا بخشی از جریان حاصل از تخلیه مستقیم صاعقه را تحمل نموده و به زمین هدایت کنند. محدودکننده جریان صاعقه (Lightning Current Arrester) با ساختمان Spark gap (کلاس I یا B) در مبدأ ورودی خط نیرو به ساختمان(Z0_A-1) نصب می‌گردد. این ارستر با شکل موج جریان ۱۰/۳۵ms تست می‌شود.

۲ـ محدودکننده‌های اضافه ولتاژ (Surge arrester): این تجهیزات باید بتوانند، سطح ولتاژ تغذیه دستگاههای الکترونیکی را طبق اصل هماهنگی عایقی، در حد قابل تحمل آنها، محدود نمایند. محدودکننده اضافه ولتاژ(Surge arrester) با ساختمان وریستوری MOV (کلاس II یا C) در تابلوهای فرعی ساختمان (Z0_B-1,2) نصب می‌گردد. و با شکل موج جریان ۸/۲۰s تست می‌شود.

۳ـ محدودکننده اضافه ولتاژ (Surge arrester): برای تامین ظرفیت‌ترین سطح حفاظت (کلاس III یا D) در ترمینال تجهیزت نصب شده و با شکل موج ترکیبی ۸/۲۰ جرییان ۱٫۲/۵۰ ولتاژ، تست می‌شود.

 راهنمای استفاده از Lom در شبکه زمین سطحی

۱ـ کانالی به عرض ۳۰ـ۲۰ سانتیمتر و عمق ۷۵ سانتیمتر بطول موردنظر حفر کنید. اگر عمق نفوذ یخ‌زدگی خاک بیشتر از ۷۵ سانتیمتر باشد باید کانال عمیق‌تر و تا زیر لایه یخ‌زدگی حفاری شود. کف کانال را به ضخامت ۱۰ سانتیمتر از lom مخلوط پرکنید.

۲ـ سیم یا تسمه‌ مسی را روی این لایه بخوابانید.

۳ـ روی سیم را به ضخامت ۱۰ سانتیمتر با مخلوط Lom بپوشانید مراقب باشید که هادی بطور کامل پوشانده شود و اگر هادی پوشانده نشد ضخامت Lom را افزایش دهید. بقیه کانال را با خاک پر کنید.

۴ـ با در نظر گرفتن حجم حفاری و شرایط فوق برای هر متر طول حداقل به سه کیسه Lom نیاز خواهد بود. با تغییر ابعاد کانال یا ضخامت Lom مصرفی مقدار مورد Lom نیاز تغییر می‌کند.

راهنمای استفاده در نصب میله ارت (شبکه زمین عمودی)

۱ـ حفره‌ای به قطر ۲۵ـ۱۵ سانتیمتر و به عمق ۱۵ سانتیمتر کمتر از طول میله ارت حفر کنید.

۲ـ میله ارت را در وسط حفره طوری بکوبید که سر میله ارت ۱۰ سانتیمتر پایین‌تر از لبه حفره واقع شود.

۳ـ مخلوط Lom را پیرامون میله تخلیه کنید و این کار را تا ۲۰ سانتیمتر پایین‌تر از لبه فوقانی میله ارت ادامه دهید.

۴ـ اتصالات لازم را به میله ارت انجام دهید بعد دریچه بازدید را نصب کنید و یا حفره را با خاک کاملا پر کنید.

۵ـ در حین پر کردن حفره ضروری است هر یک متر که با Lom پر میشود مقداری آب داخل حفره تخلیه شود. این عمل فشردگی و چسبندگی لایه‌های را به میله ارت افزایش داده و به پرکردن فضاهای خالی کمک می‌کند.

۶ـ در این حالت برای هر متر عمق حفره بین یک تا سه کیسه Lom مورد نیاز است.

راهنمای استفاده در نصب صفحه مسی چاه ارت (شبکه زمین سنتی)

۱ـ حفره‌ای به قطر تقریب ۵۰ سانتیمتر به عمق مورد نیاز حفر کنید.

۲ـ سیم ارت یا تسمه مسی را حداقل در دو نقطه توسط روش Cadweld به صفحه متصل کنید.

۳ـ صفحه ارت را بصورت عمودی در انتهای حفره قرار دهید.

۴ـ مخلوط Lom را داخل چاه طوری تخلیه کنید که ضمن فشردگی مناسب تا ۲۰ سانتیمتر بالای سطح صفحه را بپوشاند.

۵ـ برای پر کردن مابقی حفره Lom را به نسبت یک به سه با خاک حفره مخلوط کرده و حفره را با مخلوط حاضر پر کنید.

۶ـ در صورت نیاز دریچه بازدید را نصب کرده و هادی بیرون آمده از چاه را به هادی سیستم زمین متصل کنید.

۷ـ برای فشردگی بیشتر خاک اطراف هادی، صفحه و کیفیت مناسب پس از هر متر که با مخلوط Lom پر می‌شود مقدار مناسب آب اضافه نمایید.

۸ـ برای پر کردن چاه ارت با مشخصات فوق در یک متر اولیه ۱۰ کیسه و برای هر متر بعد از آن برای مخلوط کردن با خاک حفره سه کیسه Lom موردنیاز می‌باشد.

توجه ۱ـ اگر شبکه سطحی، حفره میله یا چاه ارت در مسیر حرکت سفره‌های آب زیرزمینی یا فاضلاب آب باران باشد بایستی کف آن توسط سیمان با مخلوط سیمان و Lom بتونه‌کاری شود که مخلوط حاضر توسط آب جاری شسته نشود.

توجه ۲ـ در جائیکه مقاومت مخصوص خاک (p) کمتر از m200 اهم باشد چنانچه قصد دارید Lom را با خاک مخلوط و مصرف کنید مناسبترین نوع ترکیب از نظر تکنیکی و اقتصادی اقلام با نسبت حجمی به شرح زیر پیشنهاد میگردد.

۶۰ درصد خاک

۳۰ درصد Lom

۱۰ درصد آب

برای مخلوط کردن صحیح اقلام فوق باید مواد به ترتیب زیر با هم مخلوط شوند تا بهترین نتیجه از یک مخلوط یکنواخت حاصل گردد.

اول Lom، دوم خاک، سوم آب

توجه ۳ـ لطفاً عنایت فرمائید تاثیر نهایی مواد کاهنده بصورت فوری قابل حصول نیست و برای دسترسی به نتیجه قطعی باید بین یک تا شش ماه صبر و تحمل داشته باشید.

توجه ۴ـ بازدید و تست دوره‌ای سیستم زمین را فراموش نفرمایید. نصب دریچه بازدید کار تست و بازرسی دوره‌ای را تسهیل می‌کند.

توجه ۵ـ محل اتصال الکتریکی سیستم زمین به شبکه ارت سطحی یا چاه ارت زیر زمین معمولاً به عنوان نقطه آزمایش سیستم در داخل دریچه بازدید قرار دارد. بهتر است محل تماس الکتریکی توسط نوار چسب عایق ضدخوردگی، خمیر هادی یا لوله‌های Heat Shrink حفاظت شود.

مخلوط کاهنده مقاومت الکتریکی زمین

ترکیب Low-Ohm-Material یا به اختصار Lom شامل انواع ترکیبات مختلف جاذب الرطوبه شیمیایی و فیزیکی است که در کنار هم به افزایش هدایت الکتریکی خاک و به عبارتی کاهش مقاومت زمین کمک می‌کند. کاربرد این ترکیبات در مناطقی که رطوبت نسبی خاک پائین بوده و یا زمینهای سنگلاخی که بصورت طبیعی دارای مقاومت الکتریکی بالایی هستند توصیه میشود.

مشخصات Lom:

ـ در هر خاکی قابل استفاده است خصوصا در مکانهایی که فصول خشک طولانی دارند.

ـ دارای تاثیر یکنواخت و دائمی بر روی محیط میباشد.

ـ خاصیت جذب و رطوبت تا چندین برابر بنتونیت را داراست.

ـ با استفاده از این مخلوط میتوان ابعاد شبکه ارت را کاهش داد.

ـ نیازی به نگهداری و شارژ دوره‌ای ندارد.

ـ به حضور آب یا تغذیه دائمی آن به طور مصنوعی وابستگی ندارد.

ـ با تغییر ترکیب شیمیایی و فیزیکی خاک نقطه انجماد را کاهش می‌دهد.

ـ تاثیر منفی یا مضر برای محیط زیست ندارد.

ـ وجود مواد جاذب الرطوبه فیزیکی و اسفنجی به دوام رطوبت مخلوط کمک می‌کند.

ـ برای هر نوع اجرای سطحی یا عمقی شبکه ارت قابل استفاده است.

ـ در کیسه‌های ۱۵ کیلوئی به ابعاد Cm ۱۰*۴۰*۵۰ ارائه میشود.

ـ بعلت وجود نمکهای خنثی اثر خورندگی بر روی میله ارت یا هادی میانی ندارد، ضمن اینکه حضور این نمکها همراه با رطوبت محیط شرایط الکترونیکی و یونی مناسب و کاملا هادی را فراهم می‌کند.

 صاعقه‌گیر الکترونیکی ـ خازنی

شرکت INDELEC فرانسه با بیش از ۳۵ سال تجربه بعنوان متخصص در ارائه تجهیزات حفاظت در مقابل برخورد مستقیم صاعقه شناخته شده است. امروز پس از گذشت ۱۵ سال از نتایج بارز و موفقیت‌آمیز صاعقه‌گیرهای الکترونیکی مدل Prevectron در فرانسه و جهان، نسل سوم این صاعقه‌گیرها را تحت نامPrevectron2 Millennium Series به بازار روانه کرده است.

صاعقه‌گیر چگونه عمل می‌کند؟

صاعقه‌گیر فعال PREVECTRON 2 (E.S.E)، انرژی مورد نیاز خود را بطور طبیعی از میدان الکتریکی اتمسفر، دریافت میکند شدت این میدان در هنگام طوفان، چندین کیلوولت بر متر است.

میله‌های پائینی صاعقه‌گیر، با جذب این بارها، باعث ذخیره انرژی مورد نیاز در واحد جرقه زن (Triggering Unit) می‌شوند. درست قبل از حدوث صاعقه، شدت میدان الکتریکی سریعاً افزایش می‌یابد. و این تغییرات، به سرعت توسط صاعقه‌گیر کشف و به واحد صاعقه‌گیر ارسال می‌شود. در این زمان انرژی ذخیره شده با کمک جرقه به نوک میله میانی تخلیه و منجر به یونیزاسیون محیط اطراف میله می‌شود.

اصول عملکرد

عملیات یونیزاسیون در نوک صاعقه‌گیر به شرح زیر می‌باشد:

الف ـ آزادسازی کنترل شده یونها

واحد جرقه‌زن (TRIGGERING) صاعقه‌گیرها (PREVECTRON) شرایطی را ایجاد می‌کند تا چشمه جوشانی از یون (کرونا) در اطراف میله نوک‌تیز فراهم شود. دقت عمل این واحد باید به گونه‌ای کنترل شده باشد که آزادسازی یونها را درست چند میکروثانیه قبل از حدوث و تخلیه صاعقه صورت دهد.

 

 

ب ـ ایجاد‌کننده کرونا

حضور حجم وسیع بارهای الکتریکی در اطراف صاعقه‌گیر و ازدیاد ناگهانی میدان الکتریکی محیط قبل از صاعقه، باعث می‌شود که زمان تولید کرونا (Corona effect Triggering time) بسیار کوتاه شود.

ج ـ پیش‌دستی علمدار حمله از زمین

PREVECTRON 2 طوری طراحی شده که علمدار حمله‌ای که از نوک برقگیر به ابر می‌رود زودتر از حملاتی باشد که از هر نقطه مرتفع دیگری ممکن است به ابر فرستاده شود. بدین معنی که PREVECTRON 2 باید نقطه ترجیحی دریافت صاعقه در محیط تحت حفاظت باشد. مدت زمانیکه PREVECTRON 2 زودتر از یک میله ساده (در ارتفاع مساوی) صاعقه را دریافت می‌کند  نامگذاری شده و در لابراتور قابل اندازه‌گیری است و بعنوان تنها مشخصه کیفیت عملکرد صاعقه‌گیرهای یونیزه‌کننده، استاندارد شده است. با داشتن  هر صاعقه‌گیر می‌توان  آن را محاسبه کرد. برای محاسبه  (بزرگی طول علمدار حمله زمین) از فرمول  استفاده میشود. در این فرمول Vسرعت upward leader و معادل یک متر بر میکروثانیه می‌باشد.

مزیت‌های انتخاب صاعقه‌گیر (PREVECTRON)

ـ امکان انتخاب شعاع حفاظتی گسترده

ـ دستیابی به کیفیت و تکنولوژی برترروز

ـ بهره‌گیری از سیستم عملکرد کاملاً مستقل و خودکفا (بدون احتیاج به نور، باد، باطری و غیره)

ـ فقط به هنگام وجود انرژی الکتریکی در اتمسفر فعال می‌شود. (عمر طولانی)

ـ یکپارچگی محور اصلی صاعقه‌گیر از نوک آن تا نقطه اتصال به هادی میانی

ـ کیفیت عملکرد و پایداری صاعقه‌گیر توسط مرکز تحقیقات علمی ملی فرانسه (French National Scientific Research Center) بارها آزمایش شده و صحت عملکرد آنها با گواهی شماره UMR 9929 تائید و ثبت شده است. ضمناً انواع صاعقه‌گیر PREVECTRON در شرایط واقعی (تخلیه صاعقه) توسط کمیته انرژی اتمی فرانسه ـ Gernoble-France (C.E.A) Commissariat a’ l’ energie atomique با همکاری مرکز تحقیقات الکتریکی فلوریدای آمریکا مورد آزمایش عملی قرار گرفته و از نظر کیفیت عملکرد و پایداری مورد تائید قرار گرفته است.

مدل‌های مختلف PREVECTRON

صاعقه‌گیرهای PREVECTRON 2 سری میلینیوم در پنج مدل با شعاع حفاظتی مختلف قابل ارائه می‌باشد.

مدل جدید Ts2.10 با  معادل ۱۰ میکروثانیه اخیراً به محصولات این شرکت اضافه گردیده است.

آزمایشات استاندارد ایمنی

از آغاز تولید انواع صاعقه‌گیرها الکترونیکی PREVECTRON بطور مداوم در آزمایشگاههای فشار قوی و مجهز فرانسوی مثل: مرکزی Renardieres Electricite de France و آزمایشگاه CEDIVER در شهر BAZET تحت آزمایش و بررسی قرار گرفته‌اند.

در طی تمام مراحل تکاملی صاعقه‌گیرها نتیجه آزمایشها حاکی از مقاومت خوب آنها در برابر اعمال شوک‌هایی با جریان و ولتاژ بالا بوده‌اند. امتیازات کیفی و مزیت صاعقه‌گیرهای الکترونیکی در مقابل صاعقه‌گیرهای ساده در یک آزمایشگاه بررسی گردیده و اندازه‌گیری زمان تخلیه هر دو در شرایط مساوی، مشخص نمود که صاعقه‌گیرهای الکترونیکی به اندازه دهها میکروثانیه صاعقه را زودتر از میله ساده دریافت می‌نمایند.

مرکز ملی تحقیقات ملی فرانسه (C.N.R.S) برای هر مدل صاعقه‌گیرهای PREVECTRON پس از ساخت و براساس استاندارد NFC 17-102 اختلاف زمان تخلیه صاعقه  نسبت به یک میله ساده را اندازه‌گیری کرده و گواهی کیفی صادر نموده است.

تحقیق و توسعه

شرکت INDELEC فرانسه اولین شرکتی است که برای بررسی کیفی صاعقه‌گیرهای الکترونیکی اقدام به انجام آزمایش در شرایط واقعی نموده است.

این آزمایش در طی سالهای اخیر چندین بار توسط کمیته انرژی اتمی فرانسه (France Grenoble) با همکاری متخصصین طراز اول اروپایی در این زمینه انجام شده است. این آزمایش بارها برای بدست آوردن اطلاعات تکمیلی در آزمایشگاه Camp Blanding فلوریدای آمریکا و همچنین در منطقه Saint Privat d’ Alleri فرانسه تکرار شده و نکات جدیدی به شرح زیر دریافت شده است:

ـ با اندازه‌گیری فعالیت الکتریکی در اطراف نوک میله صاعقه‌گیر وسعت و کیفیت عملکرد آن را می‌توان نمایش داد.

ـ اطلاعات دقیق‌تری از نحوه عملکرد واحد جرقه‌زن PREVECTRON را برای بررسی مقایسه‌ای بدست آورد.

ـ مقایسه و پایداری صاعقه‌گیر را در مقابله با شرایط تخلیه واقعی در یک تحلیل مشخص و دقیق بررسی و آزمایش نمود.

ـ نتایج آزمایشهای متخصصین فوق نهایتاً به توسعه و بهبود کیفی سیستم و تولید PREVECTRON 2 انجامید.

PREVECTRON 2 اولین صاعقه‌گیر یونیزاسیون الکترونیکی میباشد که مطابق استاندارد NF c 17-102 در شرایط واقعی بطور موفق‌آمیزی تست شده است.

منبع: poweretc.blogfa.com

تکنولوژی جدید در سیستم روشنایی (انواع لامپ)

WWW.PEG-CO.COM

۲۱ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

مقدمه:

در ساده ترین حالت، لامپ تنها وسیله ای برای تبدیل الکتریسیته به نور است. هرچه نور بیشتری به نسبت مقدار وات آن دریافت کنیم، آن لامپ بهتر است. در لامپ های رشته ای، این تشخیص ساده تر است چون یک مقدار وات (Wattage) مشخص همیشه یک رشته تنگستن را تا دمای مشخصی گرم می کند، که این رشته هم در عوض میزان مشخصی از نور را انتشار می دهد. این بدین معناست که در مقایسه دو لامپ رشته ای، در نظر گرفتن همین یک موضوع برای تشخیص لامپِ بهتر، کافی است.

در LED ها و CFL ها هم، لامپ همچنان الکتریسیته را به نور تبدیل می کند اما با یک روش کاملاً متفاوت. نور خروجی اصلاً به دمای یک رشته فلزی بستگی ندارد، از همین یک جمله می فهمیم که عوامل بیشتری در مقایسه دو لامپ دخیلند. به زبان ساده تر بر خلاف لامپ رشته ای، لامپ های LED یا  CFL را نمی توان با یک مورد از هم متمایز کرد چون آن ها را کاملاً متفاوت از هم می سازند.

این جاست که به اهمیت مفهوم لومن(lumen) بیشتر پی می بریم. یک لامپ ۱۰ وات (۱۰W) LED می تواند به سادگی پر نور تر از لامپ مشابه  ۱۲ وات دیگر باشد، به شرط آنکه هر یک وات را به میزان بیشتری لومن تبدیل کند. در اینجا تنها مطلبی که میزان وات درج شده به شما می گوید، مقدار مصرف برق آن لامپ است و هرچه میزان لومن بر وات بیشتر باشد آن لامپ در تبدیل الکتریسیته به نور بهتر عمل می کند.

 

یک نمونه از لامپ LED اُسرام

چه عوامل دیگری را در این مقایسه در نظر بگیریم؟

تا این لحظه در مورد مباحث ابتدایی لامپ ها صحبت کردیم. اما اگر واقعاً می خواهید ریزبینانه تر خرید کنید و عمیق تر وارد مسئله شوید، موارد خیلی بیشتری را باید لحاظ کنید.

 

چند مدل حباب آشنا

 

شکل حباب

شاید بدانید که لامپ ها در اشکال گوناگونی ساخته می شوند. مطمئنم که گفتن این مطلب به فروشنده که “یکی از آن لامپ های شمعی” یا “یک لامپ معمولی” می خواهم کار ساده ایست ولی دانستن نام واقعی آنها ممکن است در انتخاب سریعتر به شما کمک کند.
بگذارید با پایه لامپ شروع کنیم، همان قسمتی که در سرپیچ می پیچد. در آمریکا متداول ترین نوعش E26 نام دارد. E مخفف کلمه Edison  همان مخترع لامپ است و ۲۶ به اندازه مقطع پایه به میلی متر که در اینجا همان قطر دایره است، اشاره دارد. ممکن است E27 را هم زیاد مشاهده کنید که استاندارد ما در ایران و استاندارد اروپایی است که البته این دو سایز در بیشتر موارد به هم می خورند. البته ولتاژها در دو منطقه اروپا و آمریکا متفاوتند. لامپ های آمریکایی با ولتاژ ۱۱۰ ولت و در ایران و اروپا با ۲۴۰ – ۲۲۰ ولت روشن می شوند. در مورد پایه های کوچکتر مانند همان هایی که در شمعدان ها می بینید باید به دنبال یک پایه E12-E13  باشید  و برای سایز متوسط که در لوستر ها بیشتر کاربرد دارد از پایه E14-E17 استفاده می شود. در ایران هم سایزهای E27 و E14  بیشتر مورد استفاده اند.
برای خود حباب هم شکلی که از آن به عنوان معمولی یاد می کنیم A19 نام دارد و کمی بزرگتر از آن هم A21 و A23 با همان شکل ظاهری است. حباب هایی به شکل شعله با حرف اختصاری  F (Flame) نامگذاری شده که در ایران به این نوع حباب ها، اشکی می گویند و اشکال کروی هم با G (Globe) نامگذاری می شوند. لامپ های پروژکتوری یا FloodLightهم که نور بسیار زیادی دارند با BR (Bulging Reflector ) یا PAR (Parabolic Aluminized Reflector) شناخته می شوند. این لامپ ها نور خود را در یک جهت انتشار می دهند که آنها را مناسب نورپردازی نقطه ای، نورپردازی از بالا و هدلایت های ماشین می کند.

پس آن لامپ های با اشکال عجیب چه کاربردی دارند؟

درحالی که بیشتر لامپ های LED را طوری طراحی می کنند که شبیه اشکال آشنای انواع رشته ای شوند، بعضی هم مسیر دیگری می روند. به هر صورت شکل ظاهری کلاسیک لامپ ها برای بازدهی بهتر لامپ های رشته ای طراحی شده بودند. چرا نباید همین کار را برای لامپ های LED بکنیم؟
برخی تولید کنندگان درحال انجام همین کارند. معروف ترین آنها هم فیلییپس PHILIPS است که در سال ۲۰۱۳ یک لامپ که از دوطرف صاف شده شبیه به راکت پینگ پنگ به نام Philips SlimStyle طراحی کرد. طراحی مسطح آن دیودها را به شکل یک نعل اسب قرار داده بود که روند تولید گرما را کاهش میداد و نیاز به شکل حجیم و سینک حرارتی (Heat Sink) را از بین می برد. در سال ۲۰۱۴ فیلیپس طراحی خود را در یک لامپ پروژکتوری BR30 هم اجرا کرد.

 

طراحی منحصر به فرد لامپ LED ابری BR30 از شرکت Green Creative

شرکت های کوچکتر حتی طراحی های بیشتری هم ارائه دادند تا بیشتر سر زبان ها بیافتند. Green Creative  اخیراً مدل مسطح شده لامپ پروژکتوری خود را عرضه کرده که Cloud LED یا LED ابری نامگذاری شده است. در این لامپ صفحه دیودی کمی بالاتر از پایه آن قرار می گیرد و مابین این دو یک فضای خالی بزرگ قرار می گیرد. همانند BR30 این طراحی هم به تبادل گرما کمک شایانی می کند و ظاهر بسیار جذابی  به این لامپ داده است.
برخی لامپ های LED مشخصاً برروی فاکتور خنک شدن متمرکز می شوند تا جایی که تا حدود دو برابر نمونه های اولیه این لامپ ها روشنایی ایجاد می کنند. به عنوان مثال Nanoleaf Bloom  با استفاده از یک  طراحی پازل مانند که به کمک پرینتر سه بعدی ساخته شده و دیودهای نورانی در تمام سطح بیرونی آن پراکنده شده اند. طراحی های بسیاری مانند این را می توان روی سایت های Crowdfunding مانند Kickstarter و Indiegogo یافت.

 

 

آیا متوجه اختلاف بین لامپ Saffron LED و لامپ رشته ای معمولی می شوید؟

اگر این نوع از طراحی های خودنمایانه را نمی پسندید، نگران نباشید چون بسیاری از LED ها هم به سمت کاملاً مخالفی رفته اند و با هدف خودنمایی طراحی نشده اند بلکه هدفشان تطبیق یافتن با گذشته است. لامپ جایگزین ۴۰ وات مارک Saffron نمونه قابل ذکر خوبیست. این طراحی تکنولوژی LED را به لامپ شیشه ای کلاسیک تبدیل کرده است تا حدی که تشخیص آن از یک لامپ رشته ای معمولی ساده نیست.البته با خارج کردن هیت سینک از طراحی، از قابلیت های آن کاسته شده است. اما اگر شما به زیبایی های کوچک اهمیت می دهید شاید بتوانید با آن روزگار خود را سپری کنید.
لامپ Cree 4Flow LED نوع دیگری از انواع لامپ LED شبیه به رشته ایست که مابین کیفیت و طراحی قرار می گیرد. شکل حباب پلاستیکی آن مشابهت زیادی با حباب شیشه ای لامپ های رشته ای A19 د ارد وتبادل حرارتش را به کمک طراحی هوشمندانه دریچه های همرفتی اش انجام می دهد و نیاز به آن سینک حرارتی حجیم ندارد.

 

این لامپ LED از شرکت Utilitech Pro تنها ۳۰ درجه با نور تمام جهت اختلاف دارد

جهت پذیری(Directionality)

بعضی لامپ ها و چراغ ها ابزاری داخلی دارند که مانع از انتشار مستقیم نور به سمت پایین می شود (بر عکس لامپ های BR و PAR) این لامپ ها برای مصارفی مانند چراغ های سقفی مناسبند، اما اگر به دنبال یک لامپ برای چراغ آباژور کنار تختتان هستید این ها به طرز ناامید کننده ای کم نورند. اگر در مورد جهت نور مورد نیازتان چیزی نمی دانید بهتر است به دنبال لامپی که نور را در تمام جهات انتشار می دهد(Omnidirectional) باشید.
به علاوه اینکه بعضی لامپ هایی که همه جهتی نیستند به شما اطلاعاتی از زاویه تابششان را می دهن د.۳۶۰ درجه به وضوح حالت ایده آل است، اما لامپی هم که ۳۳۰ درجه را پوشش می دهد برای ما کافیست.

 

چند نمونه لامپ LED با قابلیت دیم، که بعضی بهتر عمل می کنند.

قابلیت دیم (Dimmability)

بخش اعظمی از نورپردازی های مدرن امروزی به قابلیت کار کردن با دیمر (Dimmer) روی دیوار بستگی دارند و کسانی که به نور کم علاقه دارند این مفهوم را درک می کنند. اگر شما هم اینگونه هستید، موقع خرید به این قابلیت که همان قابلیت دیم شدن یا Dimmability است توجه کنید.
البته بعضی لامپ ها بهتر از انواع دیگر دیم می شوند و خود سوییچ دیمر هم در این کیفیت بی تاثیر نیست. بیشتر دیمرهای اولیه نور را با خاموش و روشن کردن متناوب جریان برق سریعتر از تشخیص چشم انسان دیم می کردند. در بیشتر موارد این امر موجب اختلالات الکترومغناطیسی در لامپ شده و می توانست منجر به نور چشمک زن یا صدای ویز ویز در لامپ شود.
آزمودن این موارد هنگام خرید، به دلیل فاکتورهای زیادی که باید درنظر بگیریم کار آسانی نیست ولی ما بیشترین تلاشمان را می کنیم تا مشخص کنیم کدام لامپ ها بهتر دیم می شوند. این لامپ LED مشابه ۶۰ وات معمولی Philips به عنوان مثال با دیمرهایی که ما تست کردیم عملکرد خوبی داشت اما لامپ Slimstyle  از همین برند که پیش تر در مورد آن صحبت کردیم بسیار بدتر بود.
ما همچنین بازه دیم شدن (Dimmabiliti Range) را برای هر کدام از لامپ هایمان مورد بررسی قرار دادیم، بعضی هایشان می توانستند تا حد کمتری، کم نورتر شوند تا کاملاً خاموش شوند و برخی هم نتوانستند با چرخاندن سوییچ دیمر تا بالاترین نقطه به نور حداکثرشان برسند. شاید این مسئله تا این حد مهم به نظر نرسد ولی در نورپردازی حالت (Mood Lighting) کاربرد دارد.
اگر روی لامپ هایی با این قابلیت تمرکز کرده اید باید به سراغ یک کیت LED هوشمند بروید که دیگر نیازی به سوییچ دیمر هم نخواهید داشت چون تشکیلات دیمر در خود لامپ تعبیه شده است و به کمک یک اپلیکیشن گوشی هوشمند یا یک کنترلر روشنایی می توان آن را کنترل کرد و دیگر خبری از کم و زیاد شدن خود به خودی نور و صدای ویز ویز نخواهد بود.

کمی هم به نورپردازی هوشمند (Smart Lighting) بپردازیم

این سیستم با قیمتی مناسب تر از تصور شما در بازار موجود است. اگر شبکه ای کارامد از لامپ های تمام اتوماتیک بخواهید یا کنترل هوشمند رنگ ها یا حتی یک لامپ ساده که قادر به کنترل آن به کمک Bluetooth گوشی خود باشید، انتخاب های زیادی از بین تعداد روز افزون برندهای مختلف خواهید داشت.

چه انتخاب هایی برای نورپردازی خودکار داریم؟

زمانی بود که برای اگر می خواستید چراغ هایتان خود به خود خاموش و روشن شوند، بایستی به یک تایمر دیواری ارزان بسنده می کردید همانی که برای کنترل لامپ های درخت کریسمس از آن استفاده می شود. با حجم وسیعی از پیشرفت های صورت گرفته در بخش روشنایی الان بهترین زمان برای داشتن یک اتوماسیون پیشرفته است که می تواند خانه شما را به آینده ببرد. با استفاده از دستگاه های مناسب قادر به کنترل روشنایی به هر طریق خلاقانه ای خواهید بود و می توانید زندگی تان را تا از حدی از یکنواختی خارج کنید.
اولین قدم در نورپردازی هوشمند استفاده از خود لامپ هاست. شما با انتخاب های زیادی از برندهای معروف و بی نام روبه رو هستید که برای پیدا کردن مناسب ترین آنها برای خودتان در ابتدا باید تفاوت هایشان را بدانید .
اولین چیز که باید به دنبالش باشد طریقه ارتباط لامپ با شماست. بعضی از آنها ارتباط مستقیم WiFi یا Bluetooth با گوشی موبایل شما دارند که تنظیمات را بسیار ساده می کند وتنها لازم است دستورات داخل Application را انجام دهید.
انواع دیگر، امواج را به کمک فرکانسی مشخص ارسال می کنند مانند Zigbee یا Z-Wave . لامپ های از این نوع، برای پروژه های هوشمندسازی بزرگتر، مناسب ترند چون هماهنگ کردن آنها با دستگاه هایی مثل حسگرهای حرکتی و قفل های هوشمند ساده تر است. به دلیل نیاز به یک دروازه (Gateway) یا هاب (hub) که قابلیت ترجمه آن فرکانس مشخص به امواج WiFi را داشته باشد تا روتر(router) بتواند آن را دریافت و اجرا کند، تنظیمات آنها کمی پیشرفته تر است .
بعضی از این لامپ ها مانند Philips Hue Lux LEDs ، Belkin WeMo LEDs و Osram Lightify LEDs گیت وی های اختصاصی خود را دارند اما قیمت های اولیه شان کمی بالاست. سایر لامپ های هوشمند مثل Cree Connected LED و GE Link LED  گیت وی خودشان را ندارند و این یعنی شما باید از شرکت دیگری هاب مناسب آن را تهیه کنید.
هاب های با این ویژگی بهترین وسیله برای ساختن خانه هوشمند مناسب خودتان است که محصولات متفاوتی از برندهای مختلف را می توان به آن متصل کرد. به هر صورت اگر این کار بیش از اندازه دشوار به نظر می رسد و تنها چیزی که می خواهید همان روشن  شدن لامپ ها با غروب خورشید است، همان کیت های ابتدایی یا Starter Pack که گیت وی خود را دارند برای شما مناسب ترند.

 

لامپ هوشمند LED از شرکت Insteon

به دنبال چه ویژگی های هوشمندی باشیم؟

چند قابلیت ویژه اولیه وجود دارند که باید موقع خرید در نظر بگیرید. برنامه ریزی هوشمند (Smart Scheduling) اولین آنهاست که به شما اجازه می دهد به وسیله یک App چراغ هایتان را برای روشن و خاموش شدن در ساعات خاصی تنظیم کنید. همچنین به چراغ هایتان امکان بیدار کردن شما را می دهد و دیگر آنکه در مواقع مسافرت می تواند حضورتان را شبیه سازی کند. این ویژگی آخری یکی از بهترین مزایای استفاده از سیستم روشنایی هوشمند و به هم متصل است.
باید به دنبال سیستمی باشید که نهایت کنترل را بر روی سیستم روشنایی به شما بدهد. تنظیم یک لامپ برای روشن شدن در عصرها خوب است اما تنظیم آن برای روشن شدن در لحظه غروب خورشید بهتر است. در بعضی سیستم ها حتی امکان کم و زیاد شدن تدریجی نور در یک دوره زمانی فراهم شده است که می تواند یک خوابیدن خیلی شیک برایتان به ارمغان بیاورد و یا جایگزین آن ساعت زنگ دار اعصاب خورد کن شود. البته اگر به دنبال یک لامپ بدون گیت وی (gateway) هستید باید مابین هاب هایی (hub) با قابلیت برنامه ریزی  مختلف انتخابتان را انجام دهید.

دومین ویژگی که می تواند به درد بخور باشد داشتن یک ریموت کنترلر فیزیکی همانند کنترل تلویزیونتان است که نیاز شما را به استفاده از گوشی تلفنتان به حداقل می رساند. Philips Hue Tap  یکی از همین کنترلرهاست که با ظاهری جذاب بدون نیاز به باتری، تنها با حرکت دادن قادر به استفاده از آن هستید و قیمت چندان بالایی هم ندارد.
قابلیت های دیگر به چند محصول خاص محدود می شوند. به عنوان نمونه کیت Osram Smart LED  لامپ هایی با قابلیت تغییر رنگ دارد (Color Tunable) که امکان بالا و پایین بردن دمای رنگ نور مابین زرد و آبی و یا تغییرات متناوب بین این دو رنگ در طول یک مدت زمان خاص  را به شما می دهد. استارتاپی (startup) به نام Sengled طراحی های هوشمندانه ای از لامپ ها عرضه کرده که ویژگی هایی مانند داشتن دوربین، اسپیکر و تقویت کننده WiFi در داخلش تعبیه شده است.
اگر بیشتر بگردید به دستگاه هایی با قابلیت های تطبیق  پذیری بالاتری هم برخورد می کنید. مثلاً LED های Lifex و Alba به صورت مستقیم با ترموستات های هوشمند Nest Learning صحبت می کنند و روشنایی هوشمندتان را به تهویه هوشمند منزل یا محل کارتان ارتباط می دهند. LED های شرکت Insteon از طرف شرکت Microsoft  پشتیبانی شده و به شما امکان کنترل آنها از طریق ویندوز کامپیوترتان ویا صحبت کردن با Cortana (دستیار جدید شما در ویندوز ۱۰) را می دهد.

 

Cree Connected LED

کلید و پریزهای هوشمند را هم از قلم نیندازید

اگر نمی خواهید لامپ های هوشمند جدید را بخرید انتخاب دیگری هم دارید و آن این است که همان لامپ های احمق قدیمی خود را اتومات یا مکانیزه کنید. اما این بار باید به سمت هوشمند کردن کلید و پریزهای خود بروید.

 

کلید و پریز های هوشمند

مطمئناً سوییچ های هوشمند انتخاب ساده تری هستند. سوییچ را متصل کنید سپس آن را با گوشی هوشمند خود جفت (Pair) کنید و نهایتاً هر لامپی که می خواهید هوشمندش کنید را به آن اتصال دهید. سوییچ Wemo از شرکت Belkinبهترین گزینه است و یک شروع خوب برای خانه هوشمند شما. این سوییچ کمتر از دویست هزار تومان قیمت دارد و نوعی از آن که حسگر حرکتی هم دارد تنها حدود یکصد هزار تومان گران تر است.
ترکیب این دو، اولین گجت هوشمندی بود که من در خانه نصب کردم و امروز هم در حال استفاده از آن هستم. لامپ اتاق خوابم با ورود من روشن می شود ( که البته حسگر را زیر کمد لباس ها گذاشته ام). Belkin یک محصول دیگر هم دارد و آن Wemo Insight Switch  نام دارد که همان قابلیت های قبلی را دارد و علاوه بر آن مصرف انرژی یا در اینجا همان برقرا هم نشان می دهد.
نکته جالب استفاده از این سوییچ ها این است که به کمک آن می توانید تمام وسایل برقی تان را هم اتومات کنید. لامپ ها شروع خوبی بودند اما هیترهای برقی (Space heaters)، دستگاه قهوه ساز و پنکه های رومیزی و یا کلاً هرچیزی که یک دوشاخه دارد را هم فراموش نکنید. سری Wemo  را معرفی کردیم چون هر سوییچ آن یک کانال اختصاصی روی IFTTTدارد که می تواند آنها را به صدها دستگاه و وسیله هوشمند دیگر متصل کند .
اگر یک کلید یا پریز هوشمند در نظر داشته باشید قضیه کمی پیچیده تر می شود چون باید آن را به سیم کشی داخلی متصل کنید. البته ساده تر از آن است که فکرش را بکنید ولی باید قبل از خرید این را هم در نظر گرفت.
با یک سوییچ هوشمند (Smart Light Switch) هر چراغ یا لامپی که به سر آن متصل است را می توان هوشمند کرد یا سوییچ را برای خاموش و روشن کردن دیگر چیزها برنامه ریزی کرد. پریزهای هوشمند هم همان قابلیت های سوییچ های هوشمند را ارائه می کنند اما مستقیماً به سیم کشی متصل می شوند تا ارتباطات هوشمند داخلی را دائمی کنند. اما شاید یک سوییچ هوشمند قابل حمل برای شروع بهتر باشد  و پریز هوشمند در مرحله بعدی قرار گیرد.

 

سوییچ هوشمند WeMo® Switch

کنترل رنگ

اگر به دنبال رنگ هاى بیشترى در زندگى خود هستید کیت پایه Philips Hue را به شما پیشنهاد مى دهیم. جدا از قابلیت کنترل کامل از طریق موبایل، این محصول امکان انتخاب رنگ دلخواه را در هر لحظه و مکان براى شما فراهم مى کند. چه از نور سفید یا زرد لذت ببرید و یا نورى مابین این دو بخواهید، شما از خرید خود لذت خواهید برد.

 

Philips Hue LED

فیلیپس کنترل روشنایى خود را برای شرکت هاى دیگر هم باز گذاشته تا انتخاب هاى به مراتب متنوع ترى را تجربه کنید. برنامه هاى جدیدى براى موبایل عرضه شده اند که امکان کنترل رنگ با توجه به نوع موسیقى را براى شما فراهم مى کنند. حتى برنامه اى هست که Hue شما را به تلویزیون متصل مى کند تا چراغتان را با برنامه تلویزیونى دلخواه تطبیق دهد.
ودیگر اینکه Hue با سرویس محبوب تحت وب IFTTT هم هماهنگ است تا امکاناتى مانند تطابق نور با وضعیت آب و هوا، اعلام برد تیم مورد علاقه و یا کم و زیاد شدن نور با بالا و پایین رفتن ارزش سهامتان را براى شما فراهم کند.
فیلیپس تنها انتخاب شما در این بخش نیست و شرکت هاى دیگرى مانند Lifex و Lumen LED از Tabu هم در این عرصه فعالند و مزایاى خاص خود را دارند. مثلاً Lifex خروجى نور بیشترى به نسبت Philips Hue دارد و Lumen LED قیمت مناسب ترى دارد و نورهاى سایه سبزرنگ را بهتر مى تاباند. ولى همچنان فیلیپس به دلیل استفاده از پلتفرم برنامه نویسى بهتر و هماهنگى بیشتر با app هاى دیگر از نظر من انتخاب بهترى است.

اگر از ترکیب هوشمندانه نورها لذت مى برید، در انتخاب لامپ هوشمند، به داشتن ترکیب مورد علاقه خود هم دقت کنید چون آن را بیشتر ازهر وسیله دیگرى استفاده خواهید کرد.

اگر علاقه اى به روشنایى هوشمند ندارید دلیلى براى هوشمند نبودن انتخاب هاى روشنایى خود ندارید. انتخاب هاى خود را بشناسید و هوشمندانه عمل کنید تا از خرید خود براى سال ها لذت ببرید.

 چگونه لامپی را انتخاب کنیم

 

راهنمای جامع خرید لامپ

استانداردهاى جدید دنیاى نورپردازى تغییرات زیادى به خود دیده و خرید لامپ هم متاثر از همین تغییرات شده است. در اینجا تمام اطلاعات لازم براى به روز رسانى شما را مى آوریم.

درسال ۲۰۰۷ با تصویب کنگره آمریکا روزهاى استفاده از لامپ هاى رشته اى (incandescent) به صورت رسمى به سر آمد. قانونى که تصویب شد استانداردهاى جدیدى در زمینه روشنایى  پایه گذارى کرد که نوید استفاده از لامپ هاى سبزتر، بادوام تر و کم هزینه تر را می داد.
این قانون، لامپ هاى ۷۵ و ۱۰۰ وات را ازدور خارج کرد تا در سال ٢٠١۴ لامپ هاى ۴٠ و ۶٠ وات هم از چرخه تولید و بازرگانى خارج شدند.
در ایران هم در راستاى سیاست هاى دولت در زمینه اصلاح الگوى مصرف و افزایش بهره ورى انرژى در سال ٩۵، واردات و فروش لامپ هاى رشته اى بالاتر از ۴٠ وات ممنوع مى باشد.

بخواهید یا نخواهید الان در زمانه اى  قرار داریم که جایگزین کردن لامپ هاى سوخته یا فرسوده دیگر کار ساده اى نیست و انتخاب مانند گذشته نیست. با تمام انتخاب هاى پیش روى، پیدا کردن لامپ مناسب کار چندان راحتی نیست. لامپ هاى جدیدى که عمر ٢٠ ساله را تبلیغ مى کنند و هزاران تومان به صرفه جویى در مصرف برق کمک مى کنند ممکن است در تئورى وسوسه کننده باشند، اما با تمام این ادعا ها چطور مى توان انتخابى مناسب داشت؟ چگونه مى توان فهمید که لامپ جدید، روشنایى کافى دارد یا خیر؟ و یا شاید هنوز به قدر کافى براى تعویض لامپ هاى رشته اى خود متقاعد نشده باشیم.

نگران نباشید، چون راهنمایى در نظر گرفته ایم که اطلاعات کافى براى خرید را در اختیارتان قرار مى دهد.

چه نوع لامپ هایى براى انتخاب موجودند؟

با لامپ هاى رشته اى در حدود ١٣۵ سال آشنا هستیم، اما این زمان به سر رسیده است. این روزها انواع جدیدى از لامپ را پیش رو داریم که باید با آنها آشنا شویم، که اولین قدم در خرید لامپ است.

 

برخی لامپ های LED تنها به خاطر ظاهرشان خودنمایی می کنند

اِل ای دی – LED

متوسط قیمت: ٣,٠٠٠-١٠٠,٠٠٠ تومان

متوسط توان مصرفى: ۴ وات تا ٢٢ وات

متوسط عمر مفید مورد انتظار: ٢٠,٠٠٠ ساعت

دیود هاى نور پخش‌کن یا LED ها، ستاره این روزهاى لامپ ها هستند. وقتى led روشن میشود، الکترون ها و حفره هاى الکترونى با هم تجمیع میشوند (نگران نباشید چون من هم مفهوم حفره را در اینجا کاملاً درک نکردم!)، که انرژى حاصل شده از این اتفاق به صورت فوتون یا نور آزاد میشود.
‏LED هاى معمولى تنها بخش کوچکى از توان مورد نیاز روشن کردن لامپ هاى رشته اى را نیاز دارند و این موضوع به تنهایى در دراز مدت لامپ هاى led را مقرون و بصرفه مى کند.
یک لامپ LED  ١٢ وات که مقدار ٨٠٠ لومن نور دارد (لومن واحد روشنایى یک منبع نورى است که در مورد آن توضیح خواهم داد) اگر به مدت ٩ ساعت در روز روشن باشد، و قیمت ۴٨ تومان متوسط مصرف خانگى به ازاى هر کیلو وات ساعت را در نظر بگیریم، تقریباً ٢,٠٠٠ تومان درسال به قبض برق شما اضافه می کند. در صورتیکه با همین شرایط قیمتى و زمانى، یک لامپ ۶٠ وات رشته اى با روشنایى ٨٨٠ لومن هزینه ١٠,٠٠٠ تومان در سال را برایتان به ارمغان مى آورد.
اگر این عدد را در تعداد کل لامپ هاى منزلتان ضرب کنید، یک پس انداز بلند مدت را پیش رویتان مشاهده می کنید.
همچنین انتظار عمرِ ده ها هزار ساعتى  از LED داریم و این مساوى قرن هاست و قابل مقایسه با عمر حدود یک ساله لامپ هاى رشته اى نیست. و به همین سادگى دلیل گرایش مردم به سمت این لامپ ها را متوجه می شویم.
با احتساب قیمت ١٠,٠٠٠ تومانى براى یک لامپ ١٢ وات LED متوجه می شویم که قیمت این لامپ ظرف مدت تقریباً یک سال با هزینه برق مصرفى برابرى کرده و به جیبتان باز مى گردد. بماند که بعد از این مدت تا انتهاى عمر لامپ، تماماً پس اندازمى شود.

 

این LED برند اینستئون Insteon نوید یک عمر ۵۲۰۰۰ ساعتی را به شما می دهد.

واقعاً، چند دهه عمر می کنند؟!

بله،واقعاً! طبق اعلام موسسه Energy Star و جامعه مهندسى روشنایى IES، موسسه اى که روند تست لامپ هاى LED را پایه گذارى کرده است. بیشتر این لامپ ها تنها مدت چند سال است که به صورت تجارى عرضه شده اند، که این مدت به هیچ وجه گواه این ادعا نیست، اما خوشبختانه فاکتورهاى دیگرى را در تست محصولات led داریم که بتوانیم عمیق تر به موضوع بپردازیم.
اول اینکه، لامپ هاى LED نمى سوزند، البته به آن صورت که لامپ هاى رشته اى می سوزند. به جاى آن به مرور زمان نورشان کاهش پیدا مى کند. تستى که IES براى محاسبه طول عمر لامپ ها استفاده مى کند و به تست LM80 معروف است، عمر LED را تا لحظه اى که نورش به طور محسوسى کاهش یابد حساب مى کند. براى این کار مهندسان لامپ را به مدت ٨ ماه مطالعه مى کنند تا نرخ کم شدن نور را به دست آورند. این لحظه زمانیست که نور لامپ تا ٧٠٪‏ مقدار اولیه کاهش یافته است و به لحظه L70 مشهور است. L70 مبناى استاندارد این لامپ هاست. اگر لامپى ادعاى عمر ۲۵,۰۰۰ ساعتى دارد این به معناى رسیدن عمر آن تا به٧٠٪‏ مقدار اولیه است.
البته این برداشت که لامپ هاى LED خراب نمى شوند کاملاً غلط است، چون آنها هم مانند هر وسیله دیگرى که از اجزاى کوچک و آسیب پذیر الکترونیکى ساخته شده است امکان خراب شدن دارند. اما تولید روزمره لامپ هاى با عمر مفید بالاتر و گارانتى بیشتر، بهبود کیفیت را نوید مى دهد. هم اکنون شرکت هایى مانند GE  و Cree گارانتى ١٠ ساله براى رده قیمتى ٢٠ دلارى لامپ هاى خود مى دهند. مصرف کنندگانى با دید بلند مدت، سراغ اینگونه لامپ ها مى روند.

کم مصرف – CFL

متوسط قیمت: ۵,٠٠٠-١٠٠,٠٠٠ تومان

متوسط توان مصرفى: ٩ وات تا ۵٢ وات

متوسط عمر مفید مورد انتظار: ١٠,٠٠٠ ساعت

 

CFL هایی شبیه به این، مصرف انرژی را تا حد زیادی کاهش می دهند

قبل از معرفى لامپ هاى LED، لامپ هاى فلورسنت فشرده (CFL) به عنوان فرزند خلف لامپ هاى رشته اى شناخته مى شدند. با احاطه بر این موضوع که این لامپ ها بین یک پنجم تا یک سوم لامپ هاى رشته اى مصرف دارند و به طور متوسط در تمام طول عمرشان یک تا پنج برابر هزینه خود را مى پردازند، افراد زیادى نسبت به تعویض این لامپ ها با لامپ هاى رشته اى تمایل نشان ندادند. عده اى نور سرد و بى کیفیت این لامپ ها را حریفى براى نور گرم و زرد رنگ لامپ هاى رشته اى نمی دانستند. عده اى دیگر کاهش عمر آنها به واسطه روشن و خاموش شدن متناوب را مد نظر قرار دادند و تعدادى هم به عدم امکان تنظیم نور (Dimming ability) اشاره داشتند و همچنین وقفه زمانى یک یا دو ثانیه اى تا روشن شدن کامل هم از دلایل این عدم اقبال عمومى مطرح می شود.
اما نگران نباشید، خبر خوب این است که تکنولوژى CFL بسیار پیشرفت کرده است و دیگر خبرى از محدودیت هاى گذشته نیست. امروزه تنوع رنگ زیادى داریم که رنگِ زردِ پایینِ طیفِ کلوین را هم شامل مى شود. همچنین قابلیت تنظیم مقدار روشنایى یا همان دیم شدن هم به برخى از آنها اضافه شده است. و بهتر از همه لامپ هاى که لحظه اى و بدون تاخیر روشن مى شوند هم وجود دارند.
و اما خبر بد اینکه عمر متوسط آنها همچنان با خاموش و روشن کردن متناوب کوتاه مى شود. به همین علت این لامپ ها براى استفاده در جاهایى که نیاز به روشنایى مداوم دارند، مناسب ترند. به علاوه اینکه اکثر CFL ها مناسب براى فضاى بیرون ساختمان نیستند و در دماهاى پایین روشن نمى شوند. البته قابل ذکر است که مى توان لامپ هاى کاتد سرد CFLاى یافت که در دماهایى به سردى ۲۳- درجه سانتیگراد هم روشن میشوند.

آیا لامپ هاى CFL خطرناکند؟

همانند تمام لامپ هاى فلورسنت یا همان مهتابى ، لامپ هاى CFL هم اثراتى از جیوه در خود نهفته اند -معمولاً ٣ تا ۵ میلى گرم – بعضى هم مقدار کمترى دارند. این مسئله، پتانسیل آلودگى محیطى، در هنگام دفع زباله حاصل از آن ها را ایجاد مى کند که به همین علت بحث هایى در مورد از دور خارج کردن این لامپ ها به وجود آمد (که البته اگر صادقانه بگوییم این مطلب قبل از عرضه لامپ هاى LED مطرح شد)
مقدار جیوه یافت شده در یک حباب CFL کمتر از یک درصد جیوه درون یک دماسنج قدیمى است. حتى در این مقدار اندک هم تماس مستقیم با جیوه مى تواند صدمات جبران ناپذیرى به مغز، شش ها و کلیه ها وارد کند. ناگفته نماند که اگر لامپ CFL آشپزخانه شما شکست احتیاجى به وحشت کردن نیست. تنها پنجره ها را به مدت ١٠ دقیقه باز بگذارید و بعد از آن شیشه و غبار حاصله را در پلاستیک در بسته قرار دهید و به زباله دان انتقال دهید. البته اگر لامپ هاى شکسته خود را به مراکز تفکیک زباله تحویل دهید کمک شایانى هم به محیط زیست خواهید کرد.

 

رفیق، تاریخ مصرفت گذشته!

لامپ هاى رشته اى یا همان معمولى خودمان

‏(Incandescent)

متوسط قیمت: ١,٠٠٠ تا ٣٠,٠٠٠ تومان

متوسط توان مصرفى: ۴٠ تا ١۵٠ وات

توسط عمر مفید مورد انتظار: ١٠,٠٠ ساعت

وقتى به شما مى گویم  یک لامپ را تصور کنید، اطمینان دارم که تصویر یک لامپ رشته اى در ذهنتان خطور مى کند. این لامپ کلاسیک توماس ادیسون است: یک رشته تنگستن که در یک پوشش حبابى محبوس شده است. جریان الکتریسیته، رشته ى فلزى را تا دمایى گرم میکند که بدرخشد و به همین سادگى لامپ روشن میشود.

آیا لامپ هاى رشته اى ممنوع شده اند؟

خیر، EISA چیزى را ممنوع نمى کند. تنها استانداردها را بالا مى برد، مخصوصاً حداقلِ قابلِ قبولِ نسبت لومن(روشنایى) به ازاى هر وات(الکتریسیته). لامپ هاى رشته اى ممنوع نشده اند، بلکه شرکت هاى سازنده شان تنها مجبور به بالاتر بردن بازده نورى یا همان کیفیت نورشان شده اند. همچنین لامپ هاى مورد استفاده در وسایل برقى مانند هود و یخچال و برخى کاربردهاى صنعتى هنوز هم رشته اى هستند. پس نگران نباشید چون این لامپ ها به این زودى جایى نمى روند.
این مطلب صحیح است که لامپ هاى رشته اى سنتى توان رقابتى با انواع جدیدتر لامپ ها را ندارند ولى انواع غیر سنتى این لامپ ها جایشان را گرفته اند. برخى تولیدکنندگان چالش را قبول کرده و لامپ هاى رشته اى با بازدهى بالا که توان رقابت با استانداردهاى جدید دارند را ساخته اند تا همچنان در انتخاب هاى شما براى یک لامپ امروزى بگنجند.

هالوژن ها (Halogens)

قیمت متوسط:٢,٠٠٠ تا ۵٠,٠٠٠تومان

توان متوسط مصرفى: ٢٩ تا ٧٢ وات

متوسط عمر مصرفى: ١,٠٠٠ ساعت

 

این لامپ هالوژن با نور گرمی که دارد همانند یک لامپ رشته ای می درخشد

لامپ هالوژن همان لامپ رشته ایست با مقدارى گاز هالوژن محبوس در حباب شیشه اى. این گاز به بازگشت گاز سوخته شده حاصل از تنگستن به این رشته نورى کمک کرده و تا حدودى نور موثرترى ایجاد مى کند. برخلاف گاز خروجى از لامپ هاى CFL، این گاز در طبقه بندى زباله خطرناک قرار نمى گیرد.
به دلیل شباهت زیاد هالوژن ها به لامپ هاى رشته اى -چه در ظاهر و چه در قیمت – این لامپ ها انتخاب مناسبى براى مشکل پسندانى که هنوز با انواع CFL و LED کنار نیامده اند است.

 

راهنمای جامع خرید لامپ

به دنبال چه اطلاعاتى باشیم و کجا؟

می خواهید اطمینان یابید که از زندگى با هر لامپى که مى خرید لذت ببرید، به خصوص اگر لامپى با عمر طولانى مى خرید که قرار است سال ها با آن زندگى کنید ؟ خوشبختانه تولید کنندگان ملزم به درج اطلاعاتى در مورد لامپ هایشان بر روى بسته بندیشان شده اند، درست همانند مواد غذایى که اطلاعات مربوط به تغذیه بر روی آن ها درج شده است.
این اطلاعات شامل همه چیز از جمله هزینه مصرف سالیانه تا مواردى گنگ تر مانند دماى رنگ نور و لومن است.اگر مى خواهید هوشمندانه خرید کنید، ادامه این مطلب به درک این واژه ها کمک زیادى مى کند، پس با ما همراه باشید.

 

با بیش از ۸۰۰ لومن ،این لامپ LED فیلیپس می تواند جایگزین مناسبی برای یک لامپ ۶۰ وات رشته ای باشد

لومن (Lumen)

اگر در دنیاى امروز قصد خرید لامپى را بکنید، بدون دانستن معناى این واژه، در اتاق تاریکى قدم مى گذارید. تعریف واقعى یک مقدار پیچیده و شامل چیزهایى مانند استرادیان (Stradians) و کاندلا (Candela) است. نترسید چون تنها چیزى که احتیاج به دانستن آن دارید این است که لومن واحد روشنایى یا درخشش است. هرچه لومن یک لامپ بیشتر باشد، نور بیشترى منتشر مى کند.حال ببینیم این اطلاعات چگونه کمکمان می کند؟
با یک مثال توضیح می دهم. اگر به یک لامپ CFL یا LED نگاه کنیم با عبارت “جایگزین- Replacement” یک وات مشخص از لامپ هاى رشته اى مواجه مى شویم. شاید کلمه “مشابه – Equivalent” را هم ببینید.
توجه به این عبارات مى تواند مشکل ساز باشد، از این جهت که ممکن است لامپى بیش از حد روشن یا کم نور تر از حد انتظار بخرید و این دقیقاً جاییست که دانستن مفهوم لومن به کمکتان مى آید. با نوشتن مقدار لومن بر روى هر لامپ، یک مبناى مقایسه ثابت در اختیار شما قرار مى گیرد تا بتوانید دو لامپ را با هم مقایسه کنید و روشنایى مورد نیازتان را داشته باشید.
همیشه با ارقام کار کنید:
جایگزین ۴۰w:حداقل ۴۵۰ لومن
جایگزین ۶۰w:حداقل ۸۰۰ لومن
جایگزین ۷۵w:حداقل ۱۱۰۰ لومن
جایگزین ۱۰۰w:حداقل ۱۶۰۰ لومن

دماى رنگ نور(Color Temperature)

 

یک لامپ زرد با دمای نور پایین در مقایسه با لامپ آبی با دمای نور بالا

بعد از لومن مفهوم بعدى که کمکتان مى کند دماى رنگ نور است، که در مقیاس کلوین محاسبه مى شود. این عدد برخلاف ظاهرش واحد اندازه گیرى دما نیست بلکه مقیاس رنگ نورى است که یک منبع نورى تولید مى کند، که مقدار کم آن رنگ زرد و هرچه بیشتر مى شود نور آبى تر مى شود و در وسط رنگ نور سفید را شاهد هستیم. راه ساده به خاطر سپردن این موضوع به وسیله مشابهت آن با شعله آتش است که در دماهاى پایینش رنگ زرد و هرچه دمایش بیشتر مى شود رنگ نورش آبى تر مى شود.
به صورت کلى لامپ رشته اى با نور زردش در ابتداى مقیاس قرار گرفته در حالیکه CFL ها و LED ها به رده بالاتر طیف رنگى تعلق دارند. این موضوع سرمنشأ ایرادها به منابع نورى جدید شده است، زیرا اکثر مردم نورهاى گرم، آشنا و با دماى پایین لامپ هاى رشته اى را ترجیح مى دهند، و تولید کنندگان این صداى مردم را شنیده اند و قفسه مغازه ها را مملو از لامپ هاى با نور زرد LED و CFL کرده اند. اگر باور نمى کنید به دو چراغ کاغذى در عکس نگاه کنید چون در هر دو مورد از لامپ CFL که یک شرکت آن را تولید کرده استفاده شده است.

 

سیلوانیا اغلب بسته بندی خود را با رنگ ها کد گذاری می کند

امروزه خریداران لامپ ها انتخاب هاى زیادى از رنگ ها براى پر کردن سبد خریدشان دارند و تولید کنندگان هم به طور هوشمندانه اى اقدام به رنگ کردن بسته بندى ها در محصولاتشان کرده اند تا انتخاب را ساده تر کنند. آبى براى لامپ هایى با دماى رنگ نور بالا، زرد براى دماى پایین و سفید براى حد وسط این دو رنگ. با علم به این موضوع افسانه خروج گرماى خانه ها با کنار گذاشتن لامپ هاى رشته اى دیگر واقعیت نخواهد داشت.

فهرست ارائه رنگ ها(CRI)

اگر در جایى غیر از خانه، مثلاً یک کلوپ شبانه زندگى نمى کنید، به احتمال فراوان مى خواهید رنگ هاى فضاى زندگیتان به صورت سنتى خود باشد. اینجاست که این فهرست یا همان CRI به دردتان مى خورد. CRI امتیازى از ١ تا ١٠٠ است که توانایى انتشار رنگ هاى دقیق را معین مى کند.براى درک بهتر مثالى از یک مسابقه فوتبال می زنیم که در طول روز نور خورشید امتیاز ۱۰۰ را مى گیرد چون رنگ ها را به صورت واقعى نمایش مى دهد، حال فرض کنید مسابقه در کلوپ شبانه برگزار شود، دیگر تمایز رنگ لباس تیم ها قابل تشخیص نیست. البته تولید کنندگان الزامى به درج این عدد ندارند ولى خیلى هایشان به هرحال این کار را انجام می دهند.

نکته دیگر این است که CRI آنچنان کارامد نیست که دلیل آن وجود ذهن بى حس کننده یا mind-numbing است. (که در صورت کنجکاوى بیش از حد یا مازوخیسم میتوانید خودتان در مورد آن مطالعه کنید!) خلاصه بگوییم CRI تنها در مواردى کاربرد دارد که در مورد لامپ هایى با نور میانى صحبت مى کنیم، که عبارت سفید یا نور طبیعى روى آن ها حک شده باشد. در این مورد CRI معیار انتخاب یک لامپ خوب از یک لامپ بهتر است.
در کل هر لامپى با امتیاز ۸۰ براى خانه شما مناسب است ولى لامپ هاى با امتیاز بالاى ۹۰ زیاد شده اند که از قیمت مناسبى هم برخوردارند. از جمله لامپ BR30 floodlight LED از شرکت GE و یا حتى لامپى از IKEA با قیمت ۵ دلار. اگر ارائه رنگ دقیق مد نظر شماست به سراغ این عدد بروید ولى اگر دنبال نور آبى یا زرد هستید روى آن یک خط قرمز بکشید.

منابع:

http://roshanics.com/

مجله برق و الکترونیک روشانیکس

دکل منوپل

WWW.PEG-CO.COM

۲۰ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

دکل منوپل  :
دکل‌های تک‌پایه یا مونوپل به دکل‌هایی گفته می‌شود که به صورت تک‌پایه باشد. این دکل‌ها با مقاطع چند وجهی ساخته می‌شود. این نوع دکل‌ها بر روی یک پایه استوار بوده و لنگر زیادی در پای دکل وجود دارد. لرزش این دکل‌ها به تناسب بقیه دکل‌ها بیشتر می‌یاشد این نوع دکل‌ها با توجه به فضای کمی که اشغال می‌کنند مد نظر قرار گرفته و در محیط‌های شهری که زمین از ارزش بالائی برخوردار است، استفاده می‌شود. ظرفیت باربری آنها محدود بوده و در اکثر مواقع تنها برای شبکه  موبایل استفاده می‌شود. این دکل‌ها تنها با جرثقیل نصب می‌شود، بنابراین در محلی باید نصب شود که امکان حرکت و نصب با جرثقیل وجود داشته باشد.
دکل های منوپل  به صورت تک پایه ساخته می شوند . این دکل ها با مقاطع ۶ ، ۸ ، ۱۲ و ۱۶ وجهی با استفاده از سکشن های ۳ و ۶  متری به صورت فلنجی و یا تلسکوپی طراحی می گردد .

انواع دکل های منوپل و کاربرد آنها :
•  منوپل مخابراتی ۱۸ تا ۳۶ متری طرح استاندار سازی شده MCI  جهت نصب آنتن های مخابراتی و وایرلس ( ورق خم یا لوله اسپیرال )
•  منوپل نظارت تصویری و کنترل سرعت جهت نصب دوربین
•  منوپل روشنایی جهت نصب پروژکتورهای روشنایی
•  منوپل پایه پرچم

 

انواع پایه های منوپل جهت دوربین

• چندوجهی

• فلنچی

• اورلب

• لوله ای

 

نحوه ساخت :

اتصال فلنجی : در ابتدا پلیت ها جهت عبور پیچ های پر مقاومت سوراخ می شود ، سپس شکسن ها به پلیت ها جوش داده شده تا در هنگام نصب قطعاتی که از طریق فلنج بر روی هم سوار شده اند با پیچ های پرمقاومت با گرید ۸/۸ ، ۹/۱۰  به یکدیگر متصل شوند .
اتصال تلسکوپی (Overlap  ) : با توجه به نیاز مشتری و شرایط موجود برای تامین پایداری با ضریب اطمینان ، اورلپی دکل طراحی می گردد . در نتیجه دستور برش و خم دقیق برای ساخت تعیین شده تا ریزه کاری های نصب دکل های تلسکوپی رعایت شود . درصورت عدم رعایت توصیه های فنی ، طراح با اشکالات عمده ای در نصب از قبیل عدم دسترسی به مقدار اورلپ مورد نیاز جهت پایداری و تمرکز تنش در محل اتصال مواجه می شود .

 

earthing system

WWW.PEG-CO.COM

۲۰ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

 

 

-= سیستم زمین =-

در دنیای امروزی با پیشرفت روز افزون علم و فناوری استفاده از تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی افزایش چشم گیری داشته است و در اکثر موارد ناگزیربه استفاده از این قبیل تجهیزات هستیم.هر چه دقت این دستگاه ها بیشتر می گردد به همان میزان حساسیت آنها به نوسانات ولتاژ و جریانهای خطا نیز افزایش می یابد.

سیستم زمین به عنوان جزء حیاتی سیستمهای الکتریکی، نقش بسزایی در تامین ایمنی و کارکرد صحیح و موثر تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی داشته و می­بایست بطور اصولی و مهندسی مورد بررسی و طراحی قرار بگیرد. به دلیل تاثیر بالایی که طراحی و اجرای صحیح سیستم زمین در افزایش کارایی تجهیزات و حفظ ایمنی پرسنل دارد، استانداردهای متعددی در این زمینه منتشر شده که از آن جمله می­توان بهIEEE 1100 ،IEEE80 ،IEEE142 ، BS7430 و IEC62305-4 اشاره نمود.

تعریف سیستم زمین:

خاصیت رسانایی خاک باعث شد تا جرم زمین بطور قرار دادی به عنوان نقطه­­ای با پتانسیل مرجع صفر در نظر گرفته شود، بطوریکه پتانسیل الکتریکی آن در نقاط مختلف، صفر باشد. اگرچه این حالت تنها تحت شرایط ایده­آل رخ می­دهد ، ولیکن بدلیل حجم و وسعت زیاد خاک زمین، قابل اعمال می­باشد. همچنین خاصیت هدایتی خاک می­تواند شرایط مناسبی را جهت تخلیه جریانهای الکتریکی و الکترواستاتیکی ایجاد کند.دسترسی به این جرم زمین از طریق ایجاد اتصال مستقیم الکتریکی با خاک، امکان پذیر می­باشد. ایجاد هرگونه اتصال الکتریکی با خاک را تحت نام الکترود زمین می­شناسیم و به کلیه اجزای تشکیل دهنده الکترود و اتصال آن به تجهیزات و بخش­های مختلف هادی، سیستم زمین می­گوییم

بطورکلی هر سیستم زمین، به منظور برآورده کردن نیازهای زیر اجرا می­گردد:

§ صاعقه و جریان اتصال کوتاه: سیستم زمین در اینگونه موارد محلی برای انتشار و تخلیه جریانهای ناشی از صاعقه در زمان اصابت مستقیم آن و همچنین مسیر عبور جریانهای اتصال کوتاه می­باشد تا بدین وسیله، از تجهیزات الکتریکی دربرابر آسیبهای احتمالی چون ایجاد قوس الکتریکی ، آتش سوزی و همچنین افزایش دما بر اثر عبور جریان اتصال کوتاه، حفاظت نماید.

§ ایمنی افراد: سیستم زمین می­بایست جریانهای ناشی از اصابت صاعقه و جریانهای اتصال کوتاه را به نحوی هدایت نماید که هیچ شخصی در معرض پتانسیل­های گام و تماس خطرناک قرار نگیرد.

§ حفاظت تجهیزات: سیستم زمین می­بایست با فراهم آوردن یک مسیر با امپدانس پایین، میزان اختلاف پتانسیل نقاط مرجع سیگنال را به حداقل برساند، تا از مدارات الکترونیکی در برابر اغتشاشات و منابع نویز محافظت نماید.

ایجاد نقطه مرجع: سیستم زمین به عنوان یک سطح گسترده هادی می تواند به عنوان نقطه ای با پتانسیل مرجع صفر درنظرگرفته شود. بطور کلی، متناسب با اهداف ذکر شده فوق، سیستم زمین را به دو نوع، دسته بندی نموده­اند:

§ سیستم زمین حفاظتی

§ سیستم زمین الکتریکی

سیستم زمین حفاظتی جزو مدار الکتریکی نبوده و تنها تحت شرایط خطا، از آن جریان عبور خواهد نمود. در صورتیکه سیستم زمین الکتریکی بخشی از مدار الکتریکی بوده و این احتمال وجود دارد که در شرایط کار عادی تجهیزات نیز حامل جریان الکتریکی باشد.

صرفنظر از نوع زمین کردن، شبکه زمین می تواند برای هر دو نوع زمین کردن الکتریکی و حفاظتی استفاده شودو. تمامی تعاریف و پارامترها در هر دو نوع مشابه است.

چنانچه کیفیت اتصالات زمین به حد کافی مناسب نباشد با خطرات جدی زیر روبرو خواهیم شد :

· تلفات انسانی و یا جراحات شدید

· تخریب تجهیزات الکتریکی

· عدم انتقال صحیح اضافه ولتاژهای گذرا ، پایدار و موقت به سیستم زمین

ارت یا سیستم زمین

WWW.PEG-CO.COM

۱۹ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

سیستم حفاظت زمین (سیستم ارت)

مقدمه

امروزه یکی از بخش‌ های مهم تاسیسات الکتریکی مجموعه ‌‌های صنعتی، اداری، تجاری و حتی مسکونی سیستم حفاظت زمین یا ارتینگ است. این سیستم جهت بالا بردن ایمنی مجموعه و جلوگیری از آسیب رسیدن به افراد و مجموعه، طراحی و پیاده ‌سازی می‌شود. در ایران تا سالیان گذشته توجه چندانی به این موضوع نشده است اما امروزه با پی بردن به مزایای سیستم زمین و روشن شدن اهمیت آن برای همگان، این سیستم تقریبا در تمامی ساختمان‌های امروزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به طور کلی اتصال قسمت‌های فلزی تاسیسات و تجهیزات الکتریکی به زمین، ارتینگ یا زمین کردن (Earthing یا  Grounding) نامیده می‌شود. در ارتینگ، قسمت ‌های فلزی موتورهای الکتریکی، تابلو برق ‌ها و سایر تجهیزات از طریق یک هادی (معمولا مسی) یا صفحه فلزی به زمین متصل می‌شود تا بدین ترتیب از خطر برق گرفتگی افراد جلوگیری شود. همچنین ارتینگ برای اتصال نقطه خنثی (Neutral Point) یک منبع تغذیه سه فاز، ترانسفورماتور سه فاز و … به زمین نیز استفاده می‌شود تا بدین ترتیب به هنگام وقوع خطاهای اتصال کوتاه امکان جاری شدن جریان خطا از سیم اتصال زمین فراهم شده و از آسیب رسیدن به تجهیز مربوطه جلوگیری شود.  یکی دیگر از کاربردهای مهم سیستم ارتینگ، استفاده در سیستم حفاظت از صاعقه است؛ به این صورت که جریان بالای ناشی از صاعقه پس از برخورد با صاعقه گیر، با استفاده از این سیستم به زمین منتقل شده و ساختمان را در برابر هرگونه خطر ناشی از صاعقه حفاظت می‌کند.

تفاوت Earthing و  Grounding با Bonding

Earthing یا Grounding عبارات هم معنایی هستند که در بالا به طور مختصر درباره آن‌ها توضیح داده شد و در ادامه این مقاله نیز به تفصیل در مورد آن‌ها بحث خواهد شد. Grounding در استاندارد آمریکای شمالی مورد استفاده قرار گرفته و Earthing مطابق با استانداردهای اروپایی است. اما Bonding برای اتصال دو هادی به یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین باندینگ به معنای اتصال قسمت‌های فلزی دو دستگاه به یکدیگر که حامل جریان الکتریکی نیستند است که با این کار تجهیزات هم‌ پتانسیل شده و احتمال جاری شدن جریان میان آن‌ها  و وقوع خطر برق گرفتگی را کاهش می‌دهد.

اهمیت سیستم حفاظت زمین

هدف اولیه سیستم حفاظت زمین، جلوگیری از برق گرفتگی افراد و آتش‌سوزی ناشی از عبور جریان‌های با دامنه بالا از تجهیزات به زمین است. هنگامی که بدنه فلزی تجهیزات (قسمت‌هایی که توانایی عبور جریان الکتریکی را دارا هستند) در تماس مستقیم با هادی‌های حامل جریان قرار گیرند (این اتفاق می‌تواند بر اثر خرابی تجهیز و یا از بین رفتن عایق کابل رخ دهد) بدنه دستگاه شارژ شده و حامل بار الکتریکی می‌شود. در این حالت در صورت تماس انسان با بدنه دستگاه، بارهای بدنه از طریق بدن فرد به زمین منتقل شده که می‌تواند تلفات جبران ‌ناپذیری را به بار آورد و در برخی موارد و با توجه به شرایط محیط باعث وقوع آتش‌سوزی شود. به همین منظور تجهیزات الکتریکی بایستی زمین شوند تا از طریق سیم اتصال به زمین، بارهای الکتریکی به زمین منتقل شده و خطری متوجه افراد نباشد. در زیر برخی دیگر از علل وجود سیستم ارتینگ در ساختمان ‌ها و مجموعه ‌های صنعتی ذکر شده است:

• ثابت نگه داشتن ولتاژ فازهای سالم به هنگام وقوع خطای اتصال کوتاه
• حفاظت از ساختمان‌ ها و تجهیزات الکتریکی در برابر صاعقه
• به عنوان هادی برگشت (خنثی) در سیستم ‌های الکتریکی و مخابراتی

بخش‌های مختلف سیستم حفاظت زمین

یک سیستم ارتینگ کامل به طور کلی شامل بخش‌ های زیر خواهد بود:

• هادی ارت (Earth Continuity Conductor)
• اتصالات (Earthing Lead or Earthing joint)
• صفحه ارت (Earthing Electrode or Earthing Plate)

هادی ارت

قسمتی از سیستم که به بخش فلزی تجهیزات متصل است، سیم ارت یا هادی ارت نامیده می‌شود. مقاومت این هادی بایستی بسیار پایین باشد. مطابق با استاندارد IEEE مقاومت میان ترمینال ارت سمت مصرف کننده و انتهای هادی (قسمتی که به زمین متصل می‌شود) نباید از یک اهم بیشتر باشد. به طور عامیانه مقاومت هادی بایستی همواره کمتر از یک اهم باشد. سایز هادی مورد استفاده برای سیستم ارتینگ بستگی به سایز کابل‌های مورد استفاده در سیستم سیم‌ کشی ساختمان دارد؛ به این صورت که سطح مقطع هادی مورد استفاده نباید از نصف سطح مقطع ضخیم‌ ترین کابل مورد استفاده در سیم‌ کشی مجموعه کمتر باشد. به طور معمول هادی مورد استفاده در سیستم ارتینگ از نوع ۳SWG است. نکته مهمی که باید در نظر داشت عدم استفاده از هادی‌های ضعیف‌تر از ۱۴SWG برای سیستم ارتینگ است. برای هادی ارتینگ می‌توان به جای مس لخت از تسمه مسی (Copper Strip) نیز استفاده نمود که البته تشخیص این مورد بر عهده سازنده و پیمانکار تاسیسات الکتریکی است. 

اتصالات

اتصالات ارت بخش دیگری از سیستم ارتینگ است که هادی ارت را به صفحه ارت متصل می‌کنند. به طور کلی می‌توان از سیم مسی به عنوان اتصال ارت استفاده نمود اما استفاده از تسمه مسی به علت اتصال بهتر و کامل‌تر به صفحه گزینه مناسب ‌تری است؛ ضمن اینکه به دلیل سطح مقطع بیشتر، توانایی تحمل جریان‌های بالاتری را خواهد داشت. برای بالا بردن قابلیت اطمینان سیستم از دو سیم مسی جهت اتصال هادی به صفحه استفاده می‌شود.

سایز اتصالات مورد استفاده در سیستم ارتینگ نیز نبایستی از نصف سطح مقطع بزرگترین کابل مورد استفاده در تاسیسات الکتریکی مجموعه کمتر باشد. بزرگترین سایز مورد استفاده معمولا ۳SWG بوده و کوچکترین سایز نیز ۸SWG است.

روش دیگری که جهت اتصال هادی به صفحه مسی استفاده می‌شود، جوش کدولد (CADWELD) است که راهکار مناسبی بوده و با استفاده از آن می‌توان هادی مسی را به طور کامل به صفحه ارت متصل کرد.

الکترود یا صفحه ارت

صفحه‌ای فلزی که می‌تواند از جنس مس و یا آهن بوده و آخرین بخش از سیستم ارت است. صفحه ارت در عمق چند متری زمین دفن می‌شود.

سایز این صفحه در صورتی که جنس آن از مس باشد معمولا mm 3×۶۰۰×۶۰۰ انتخاب می‌شود. در صورتی که جنس آن آهن انتخاب شود، معمولا ضخامت آن را دو برابر در نظر می‌گیرند ( mm6×۶۰۰×۶۰۰)

بهتر است صفحه ارت را در خاک مرطوب دفن کرد. در صورتی که خاک از رطوبت کافی برخوردار نباشد، با قرار دادن یک لوله بالای صفحه، به صورت دوره‌ای مقداری آب وارد لوله ریخته تا خاک اطراف صفحه ارت از رطوبت کافی برخوردار باشد و بدین ترتیب امکان جاری شدن جریان بین سیستم ارتینگ و زمین وجود داشته باشد.

این صفحه مسی یا آهنی بایستی به صورت عمودی در داخل خاک قرار گیرد. اطراف صفحه مقداری بنتونیت ریخته می‌شود. بنتونیت ماده‌ای است که جهت کاهش مقاومت اتصال زمین استفاده می‌شود.

منابع:

arkanarzesh.com    

electricaltechnology.org

صاعقه گیر ساختمان های مرتفع

WWW.PEG-CO.COM

۱۸ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

صاعقه چیست ؟

صاعقه پدیده ای است طبیعی که احتمال وقوع آن نیز امری تصادفی می باشد واز یک قانون کلاسیک تبعیت نکرده بلکه یک واقعه احتمالی است و عوامل موثر در بروز صاعقه دریک منطقه عبارتنداز:

موقعیت محل مانند ارتفاع ازسطح دریا،کوهستانی بودن یا واقع شدن در دشت ، نوع آب و هوا از قبیل استوایی، مدیترانه ای، قطبی ،کویری و… وضعیت وزش باد ، رطوبت محل ، موقعیت محل درمسیر جریانات جوی و…

در سازه های با اهمیت بالا که خطرآسیب پذیری آنها در برابرآتش سوزی و انفجار و به دنبال آن خطرات جانی و مالی بحث حفاظت این نوع مکانها را در برابر صاعقه مطرح گردیده است با اطلاعات مربوط به عملکرد صاعقه در هر منطقه جغرافیایی و بررسی شرایط حاکم بر پروژه میتوان، بهترین روش حفاظت دربرابر صاعقه را مطابق با استانداردهای روز دنیا به دست آورد.

حفاظت در برابر صاعقه به دو بخش تقسیم می شود :

1. حفاظت خارجی (اولیه)
2. حفاظت داخلی (ثانویه)

بررسی نیاز یا عدم نیاز به نصب سیستم صاعقه گیر وحفاظت دربرابر صاعقه:

برای بررسی نیاز یاعدم نیاز به نصب سیستم صاعقه گیر وحفاظت در برابر صاعقه مطابق با استاندارد های BS6651 , NFPA780 , LEC62305 , UNE21186 , NFC17-102  باید پارامتر های لازم را جمع آوری نمود تا بتوان ضریب احتمال خطر وقوع صاعقه را به دست آورد. این پارامتر ها عبارتنداز:

۱-          موقعیت جغرافیایی پروژه وتراکم سالیانه اصابت صاعقه :

Ng  پارامتری است که تعداد صاعقه هایی که درهرکیلومتر مربع درسال به زمین اصابت می کند را نشان می دهد. بطور کلی سازمان هواشناسی هر کشور متصدی بررسی این عامل و تهیه نقشه های ایزوکرونیک می باشد که درآن تعداد روزهای طوفانی در نواحی مختلف با اعداد مربوطه مشخص شده است . با توجه به عدم وجود نقشه های مذکور در ایران  می توان براساس اطلاعات وآمار هواشناسی تعداد روزهای طوفانی همراه با صاعقه رادر هر منطقه شمارش نمود و با تطبیق آن درجدول استانداردBS6651عددNg را برای هرمنطقه بدست آورد.

۲-          ارزیابی احتمالی برخورد صاعقه وانتخاب سطح حفاظتی:

برای رسیدن به احتمال برخورد صاعقه و انتخاب سطح حفاظتی مناسب لازم است که دو فاکتور مهم در این زمینه یعنی Nc (تراکم تحمل پذیری ساختمان دربرابراصابت صاعقه) و Nd ( تعدادبرخورد مستقیم صاعقه با ساختمان) را مورد بررسی قرار داد . اگرNdNc باشد باید یک سیستم حفاظتی مناسب نصب گردد که برای آنالیز سطح حفاظتی مناسب با میزان خطر برخورد موجود با استفاده از جداول مربوطه و فرمولهای ارائه شده میتوان سطح مناسب را محاسبه نمود.

عوامل موثر در محاسبه این دو فاکتور عبارتند از :

Ae : سطح جاذب وابسته به طول وعرض وارتفاع سازه مورد نظر

Ng : تراکم اصابت صاعقه درهرکیلومتر مربع به طور سالیانه

C1 : موقعیت قرارگیری ساختمان

‍C2 : نوع ساختمان

C3 : محتوای داخل ساختمان

C4 : فضای اشغالی ساختمان

C5 : پی آمد اصابت صاعقه

برای اطلاعات بیشتر از چگونگی محاسبات و فرمولهای کارشده برای محاسبه دو فاکتور بحث شده لازم است که با استانداردهای مربوطه مراجعه نمائید .

حفاظت خارجی (اولیه):

حفاظت خارجی عبارتست از نصب سیستم صاعقه گیر به منظورجلوگیری از اصابت مستقیم صاعقه به ساختمان می باشد. در تئوری گوی غلطان نقاطی را که در معرض اصابت صاعقه هستند مورد ارزیابی قرارمیدهیم . مطابق این تئوری جریان صاعقه به صورت توده ای از بارهای الکتریکی به صورت یک گوی به سمت زمین درحال حرکت است شعاع این گوی براساس کلاس حفاظتی می تواند ۲۰ متر (کلاس۱) و یا ۴۵ متر(کلاس۲) و یا ۶۰ متر (کلاس۳) باشد و برخورد آن با سطح زمین میتواند در هر نقطه ای صورت پذیرد .

مطابق با استانداردهای موجود دو نوع سیستم حفاظتی بخش حفاظت اولیه وجود دارد :

1. صاعقه گیرهای پسیو مانند میله ساده فرانکلین ، قفس فارادی و سیستم مش که هر کدام برای حفاظت از یک سازه خاص مناسب می باشند .این نوع صاعقه گیرها به صاعقه واکنش نشان نداده فقط محلی هستند برای برخورد صاعقه ، لذا چتر حفاظتی کوچکی را ایحاد می کنند .
2. صاعقه گیرهای اکتیو ( ESE ) مانند الکترونیک خازنی که نسبت به نوع قبلی سریعتر به صاعقه واکنش نشان داده و با ارسال جریانی رو با بالا به سمت صاعقه نقطه اصابت را در فاصله دورتری نسبت به ساختمان ایجاد خواهند نمود لذا شعاع پوششی وسیعتری ایجاد می نمایند .

حفاظت داخلی (ثانویه):

وقتی انرژی حاصل از صاعقه راکه چند صد مگا ژول است باچند میلی ژول انرژی که برای  صدمه زدن به تجهیزات الکترونیکی حساس کافی می باشد ،مقایسه نماییم ضرورت حفاظت این نوع تجهیزات دربرابر اثرات ناشی ازصاعقه مشخص می گردد. آسیب های ایجاد شده درسیستم های الکتریکی والکترونیکی به سبب اثرات الکترومغناطیسی صاعقه می باشد که به صورت شوکهای هدایت شده و القایی و نیز تشعشعات امواج میدان الکترو مغناطیسی ظاهر می شوند.

در مبحث حفاظت داخلی با دو بخش مواجه هستیم :

1. ارستر (surge protection Devicive) وسیله ای است برای محدود کردن ولتاژ های اضافی گذرا به زمین که لازم است در سیستم حفاظتی در نظر گرفته شده نصب گردد . برای نصب آن لازم است با مراجعه با استانداردهای مربوطه، و تحلیل مناطق حفاظتی به مکان مناسب جهت نصب آن خواهیم رسید .
2. ارتینگ که عبارت از سیستم انتقال جریانهای ناهمگون ایجاد شده به زمین می باشد. این ارتباط الکتریکی بین اجزاء و دستگاهها با زمین جهت  هدایت جریان های مختلف به زمین ، نیازمند طراحی و اجرای یک سیستم ارت می باشد. سیستمهای ارت مختلف را با اهداف خاصی همچون انتقال جریانهای خطا به زمین به منظور ایجاد ایمنی برای افراد و تجهیزات درتاسیسات مختلف ایجاد می کنند. وظیفه انتقال جریانها و بارهای الکتریکی به زمین ، برعهده الکترود زمین می باشد، از طرفی زمین دارای یک فضای هادی با یک مقاومت ویژه است، بنابراین ازدیدگاه نظریه  الکترواستاتیک هرالکترود دفن شده در زمین نسبت به نقطه مرجع در بینهایت دارای یک مقاومت است . مقاومت ویژه خاک ،طرح شکل و نحوه قرار گیری اجزای الکترود در میزان مقاومت بدست آمده تاثیر به سزایی دارد. مقاومت الکترود زمین همچنین از مقادیر پتانسیل های سطحی زمین که دراثرجریان خطا بوجود می آیند، متاثراست. ازاینرو لازم است قبل ازاجرای سیستم زمین تحقیقات گسترده ای در زمینه خاک و عوامل موثردرآن و ویژگیهای بیولوژیکی بدن انسان انجام گیرد.

سیستم های زمین به لحاظ کاربرد به دو گروه زمین الکتریکی و زمین حفاظتی تقسیم می شوند زمین حفاظتی درتمامی تاسیسات بدلیل حفاظت و ایمنی در اولویت است.که برای طراحی سیستم ارت حفاظتی به پارمترهائی ازقبیل مقاومت ویژه و جنس خاک ، ابعاد زمین مورد مطالعه ، حداکثرجریان اتصال کوتاه زمین، زمان عملکرد رله های حفاظتی متناسب باجریان اتصال کوتاه، حداکثر ولتاژ قابل تحمل برای افراد و تجهیزات نیاز خواهیم داشت.

مبحث هم پتانسیل سازی ( هم بندی چاههای ارت ) ازمسائل مهم واساسی در طراحی و اجرای سیستم ارت حفاظتی ، می باشد . همبندی به جهت جلوگیری از ایجاد اختلاف ولتاژهای خطرناک بین اجزا در زمان بروز خطا حائز اهمیت می باشد این اختلاف ولتاژها می توانند باعث برق گرفتگی افراد و یا ایجاد جرقه درتجهیزات شوند ، لذا  بهتر است که در این سیستم ها ، ارت های مختلف با یکدیگر هم بندی گردند

تولید کننده های معروف پنل های خورشیدی در جهان

تولید کننده های معروف پنل های خورشیدی در

جهان

WWW.PEG-CO.COM

۱۹ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

هر چند در حال حاضرهزینه استفاده از انرژی خورشیدی بالاست، ولی امروزه در سیاست گذاری ها فقط هزینه سیستم های خورشیدی در نظر گرفته نمی شود، بلکه فواید حاصل از بکارگیری آنها، مانند کاهش آلودگی محیط زیست مدنظر قرار دارد. براساس بررسی‌ها و مطالعات، انرژی خورشیدی وسیع‌ترین منبع انرژی در جهان است. کارشنان بخش انرژی می‌گویند انرژی نوری که توسط خورشید در هر ساعت به زمین می‌تابد، بیش از کل انرژی است که ساکنان زمین در طول یک سال مصرف می‌کنند. از این رو به منظور بهره‌گیری از این منبع باید راهی جست تا انرژی پراکنده آن با بازده بالا و هزینه کم به انرژی قابل مصرف الکتریکی تبدیل شود. قابل توجه است که در حال حاضر انواع مختلفی از پنل های خورشیدی که انرژی دریافتی را به انرژی الکتریسیته تبدیل می کنند، در بازار موجود است. معمولا کارخانه های تولید کننده پنل های خورشیدی بنابر نیاز بازار توانائی تولید انواع مختلف را دارا هستند. دسته اول پنل های خورشیدی شامل پنل های مونوکریستال یا تک بلوری است. این نوع از پنل ها (به ضخامت تقریبی ۱٫۲ تا ۱٫۳ میلی متر) از یک قطعه تک‌بلوری بزرگ در دمای حدود ۱۴۰۰ درجه سانتیگراد تشکیل شده است. سیلیسیم به کار رفته در ساخت این نوع پنل باید تا حد ممکن خالص بوده و ساختار بلوری کامل داشته باشد، از این رو انواع مونوکریستال قیمت بالاتر و البته توانائی جذب بسیار بالاتری نسبت به سایر انواع دارند. نوع دوم پنل های خورشیدی اصطلاحا پلی کریستال یا چندبلوری نام دارد. در این نوع از پنل ها لایه های چندبلوری به وسیله فرآیند ریخته‌گری تهیه می شوند، سیلیسیم مذاب را در یک قالب می ریزند و اجازه می دهند متبلور شود. لایه های چند بلوری که به وسیله ریخته‌گری درست شده‌اند عمدتاً ارزان‌تر هستند و البته بازده پایین‌تری دارند و این به دلیل به نقص در ساختار بلور حاصل از فرآیند ریخته‌گری است. نوع سوم پنل های خورشیدی “فیلم باریک” و یا سیلیسیم بی شکل نام دارد، اگر یک لایه سیلیسیم روی شیشه یا یک ماده دیگر قرار گیرد در واقع پنل خورشیدی از نوع “فیلم باریک” تشکیل شده است. ضخامت این لایه کمتر از یک میکرومتر است، بنابراین تولید این سلولها و هزینه آن کمتر است. به هر حال، بازده “فیلم باریک” به مراتب کمتر از انواع دیگر است و به این علت است که ، اساساً آنها در وسائل با توان کم مانند ماشین‌حساب‌ مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه برترین کمپانی های تولید کننده پنل های خورشیدی بر اساس آخرین رده بندی ارائه شده معرفی خواهند شد:

 

کمپانی LDK Solar   :

ظرفیت تولید: ۳ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۱۰

کشور تولید کننده: چین

دفتر مرکزی: استان جیانگ سای چین

 

کمپانی Sharp Solar  :

 

ظرفیت تولید: ۲٫۸ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال، پلی کریستال و فیلم باریک

شروع فعالیت تولید:۱۹۶۳

کشور تولید کننده: ژاپن، انگلیس و آمریکا

دفتر مرکزی: اوساکا ژاپن

 

 

کمپانی   Suntech Power:

 

ظرفیت تولید: ۲٫۴ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال، پلی کریستال و فیلم باریک

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۳

کشور تولید کننده: چین، آلمان، ژاپن و آمریکا

دفتر مرکزی: استان ژیانگ سو چین

 

کمپانی First Solar :

 

ظرفیت تولید: ۲٫۳ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: فیلم باریک

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۵

کشور تولید کننده: آلمان، مالزی و آمریکا

دفتر مرکزی: آریزونا آمریکا

 

کمپانی JA Solar:

ظرفیت تولید: ۲٫۲ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۶

کشور تولید کننده: چین

دفتر مرکزی: شانگ های

 

کمپانیCanadian Solar   :

 

ظرفیت تولید: ۲٫۰ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۵

کشور تولید کننده: کانادا و چین

دفتر مرکزی: اونتاریو کانادا

 

کمپانی Trina Solar :

 

ظرفیت تولید: ۱٫۹ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۴

کشور تولید کننده: چین

دفتر مرکزی: استان ژیانگ سو چین

 

کمپانی Yingli Green Energy  :

ظرفیت تولید: ۱٫۷ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۲

کشور تولید کننده: چین

دفتر مرکزی: بائودینگ

 

کمپانی Hanwha Solar One  :

ظرفیت تولید: ۱٫۵ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۴

کشور تولید کننده: چین

دفتر مرکزی: شانگ های

 

کمپانیJinko Solar   :

 

ظرفیت تولید: ۱٫۵ گیگاوات در سال

نوع پنل تولیدی: مونوکریستال و پلی کریستال

شروع فعالیت تولید:۲۰۰۹

کشور تولید کننده: چین

دفتر مرکزی: استان جیانگ سای چین

منبع: زیست نیوز

 

الزامات برق بیمارستان ها

WWW.PEG-CO.COM

۱۹ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

امروزه رشد روز افزون فن آوری در تجهیزات پزشکی، گسترش استفاده از سیستم های دیجیتالی و ابزارهای دقیق و مکانیزه شدن واحد های درمانی و پزشکی، اعمال کنترل و مراقبت پیوسته بر سیستم های برق در این مراکز رابه یک الزام تبدیل کرده است. این ضرورت مدیریتی برای حفظ سرمایه، انجام مطمئن عملیات تشخیص و درمان و دستیابی به بهره وری مطلوب است.

در گذشته نه چندان دور بیشتر تجهیزات پزشکی فاقد سیستم های الکترونیکی و دیجیتالی بودند، ولی در حال حاضر تقریباً تمام تجهیزات پزشکی علاوه بر قسمتهای مکانیکی، پنوماتیکی، هیدرولیکی، الکتریکی و … حتماً دارای قسمت های الکترونیکی، حداقل در خروجی (صفحه نمایش و …) یا ورودی ( سوئیچینگ پاورهای تغذیه دستگاه و … ) است. به عنوان مثال یک ونتیلاتور جزو دستگاه های مکانیکی و الکترومکانیکی با تجهیزات پنوماتیکی طبقه بندی می شد ولی در حال حاضر جزو دستگاه های فول الکترونیک، تمام دیجیتال، تمام پنوماتیک و … قرار دارد که با این وضعیت کوچکترین خطایی در سیستم های الکترونیکی و دیجیتالی، امکان هرگونه استفاده درست از امکانات آن را غیر ممکن می سازد.

بنابراین توجه به این نکته که هزینه های ثابت و جاری مربوط به تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی پیشرفته پزشکی، سهم رو به افزایشی از منابع مالی واحدهای تشخیصی،بهداشتی و درمانی را به خود اختصاص می دهد، شناخت و مقابله با عوامل کاهش بازدهی، کاهش عمر مفید، افزایش خطاها و هزینه های تعمیر و نگهداری تجهیزات پزشکی، از درجه اهمیت بالایی برخوردار است.

مشکلات موجود در سیستم های برق علاوه بر این که در عملکرد، دقت، کارآیی و عمر مفید تجهیزات تأثیر نامطلوبی برجای می گذارد، باعث تحمیل هزینه های گزاف دیگری از جمله هزینه تعمیرات اتفاقی، هزینه های مرتبط با زمان خواب تجهیزات و خسارات ناشی از لغو گارانتی خواهد شد.

خصوصیات برق سالم

برق سالم مجاز برای استفاده در مصارف حساس باید دارای سه خصوصیت زیر باشد:

-(Clean) ولتاژ سالم و تمیز

-(Stable) ولتاژ تثبیت شده

-(Continuous) ولتاژ پایدار و پیوسته

با توجه به خصوصیات طبیعى شبکه برق سراسری کشور در خصوص تأمین برق، امکان بهره برداری از برق مناسب برای کلیه تجهیزات الکتریکی در تمام زمان هایی که نیاز آن وجود دارد، از طریق برق شهر میسر نیست. لذا مصرف کننده ها با توجه به اهمیت کاربری هرکدام از تجهیزات الکتریکی مورد استفاده، باید یکی از تجهیزات پشتیبان برق از جمله دیزل ژنراتور، استابلایزر ولتاژ ویا ترانس ایزوله را استفاده کنند.

با توجه به اینکه تأمین یک حاشیه ایمن عملیاتی مستلزم پیش نیازهایی است که در حیطه وظائف مسئولان تجهیزات پزشکی مرکز درمانی نیست، موارد زیر به عنوان پیش فر ضهای انجام شده توسط سایر واحد های مرتبطِ مرکز درمانی (مدیریت، تأسیسات و . . ) در نظر گرفته می شود:

-توان کافی: تأمین یک انشعاب اصلی دارای مجموع قدرت یا آمپر لازم برای مصارف مراکز درمانی با در نظرگرفتن حداقل ۲۰ ٪ ضریب اطمینان.

-تابلو برق استاندارد: استقرار تابلوهای برق اصلی و فرعی با کلیه ملزومات، شامل کلیدهای قدرت اصلی و فرعی، نشانگرهای جریان و ولتاژ، شینه های مناسب با جریان مصرفی، عایق بندی مناسب، ارت و نول استاندارد، سیم بندی و کابل کشی استاندارد، تفکیک مصارف تابلوهای فرعی و بخش ها با استفاده از کلیدها و فیوزهای متناسب با مصرف، ایزولاسیون و تهویه متناسب، کانال های استاندارد برای انتقال سیم و کابل، نقشه و پلاک و علائم مناسب، امکان دسترسی و توسعه آتی.

-تابلوی خازن برای اصلاح ضریب قدرت: اسقرار تابلوی بانک خازنی متناسب با مصرف ( با توجه به عوارض منفی وجود بار راکتیودر شبکه برق کشوری از جمله (Reactive) بالا رفتن جریان، کاهش ولتاژ، افزایش تلفات مسی و عوارض اقتصادی و همچنین افزایش هزینه برق مصرفی برای مصرف کننده، لزوم طراحی ونصب تابلوی بانک خازنی متناسب با مصرف بسیار اهمیت دارد).

-چاه ارت مناسب: وجود چاه یا چاه های ارت مناسب و ارت کشی برای کلیه تجهیزات به صورت استاندارد (به دلیل مسایل ایمنی فنی و حفاظت های لازم حیاتی برای بیماران و پرسنل مراکز درمانی و لزوم حذف نویزهای ناخواسته، ایجاد ارت مناسب جزو ضروریات کلیه مراکز درمانی و تشخیصی است که توضیحات آن در ادامه آمده است

-توزیع مطلوب: تأمین برق مناسب، در پای کار (محل مصرف) با استفاده از شبکه توزیع استاندارد شامل سیم کشی و کابل بندی و اتصالات مناسب (سیم کشی مراکز درمانی از نوع ۵ سیمه شامل ارت، نول و فازهای R ،TوS است که نول و ارت بر خلاف مراکز صنعتی  در هیچ جایی از تابلوهای اصلی و فرعی به هم اتصال داده نشده اند).

الزامات برقى بیمارستان و مراکز درمانى  به شرح زیرند :

-اتصال زمین (ارت)

-برق اضطراری (دیزل ژنراتور)

-برق سالم (استابلایزر)

-(UPS) برق پشتیبان

-ایزولاسیون (ترانس ایزوله)

 

اتصال زمین (ارت)

وجود ارت در مراکز درمانى جزو الزامات اساسى است. استانداردى که در این خصوص وجود دارد به دلیل تماس و ارتباط الکتریکى تجهیزات پزشکى با بدن بیماران کاملاً با استاندارد مراکز صنعتى تفاوت دارد. وجود ارت مناسب و اتصال به زمین بدنه تجهیزات در مراکز درمانى علاوه بر حفاظت الکتریکى پرسنل و بیماران و مراجعان در مقابل جریان هاى نشتى، پارازیت ها و نویزهاى ناشى از خود بیمار، تخت ها و تجهیزات اطراف بیمار را نیز که از طریق امواج الکترومغناطیسى موجود در فضا (موبایل ، تلوزیون و ..) القاء مى شوند،ازبین مى برد.

در شکل زیر نمونه ای از چاه ارت نشان داده شده است.

 

الزامات مربوط به ارت با توجه به مقاومت مخصوص زمین، عمق چاه از حداقل ۲ متر تا ۸ متر و قطرآن حدود ۸۰ سانتیمتر یا کمتر می تواند باشد. در زمین هایی که با توجه به نوع خاک دارای مقاومت مخصوص کمتری است مانند خاک های کشاورزی و رسی، عمق مورد نیاز برای حفاری کمتر بوده و در زمین های شنی و سنگلاخی که دارای مقاومت مخصوص بالاتری است نیاز به حفر چاه با عمق بیشتر است.برای اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک از دستگاه های خاص استفاده می شود. در صورتی که تا عمق ۲-۴ به رطوبت نرسیدیم و احتمال بدهیم در عمق بیشتر از ۶ متر به رطوبت نخواهیم رسید نیازی نیست چاه را بیشتر از ۶ متر حفر کنیم.

محدوده مقاومت مخصوص چند نوع خاک در جدول زیر نوشته شده است.

نکات مهم در مورد چاه ارت

-کلیه بخش های درمانی، تشخیصی و کلیه قسمت هایی که دارای تجهیزات پزشکی هستند، باید مجهز به سیستم ارت باشند.

-تعداد چاه ارت می بایست متناسب با حجم تجهیزات مرکز درمانی (میزان آمپر مصرفی) باشد.

-دستگاه های پرمصرف مانند آنژیوگرافی بایستی دارای چاه ارت مستقل در نزدیکی تابلوی اصلی توزیع برق خودش باشد.

-چاه ارت را باید در جاهایی که پایین ترین سطح را داشته و احتمال دسترسی به رطوبت حتی الامکان در عمق کمتری وجود داشته باشد حفر کرد.

-محل چاه ارت اصلی مرکز بایستی در نزدیکی محل تابلوی اصلی توزیع برق آن باشد.

-نباید چاه ارت با چاه نول ( چاه ویژه نول ) یکی باشند و بایستی به صورت مستقل طراحی و ساخته شوند

-مراکزی که دارای انشعاب ۲۰ کیلو ولت و پست برق اند دارای چاه نول نیز هستند.

-نباید در تابلوی برق بیمارستان، سیم نول و ارت به هم متصل شوند. این موضوع غیر استاندارد است و در صورت وجود بایستی اصلاح شود.

-محل اتصالات سیم ارت باید به روشی، هر چند وقت یکبار بازدید و مقاومت سیم زمین اندازه گیری شود.

-بدنه فلزى کلیه تجهیزات اعم از الکتریکى یا غیر الکتریکى که فاقد دو شاخه ار ت یا به طور کلى فاقد ارت است، باید به طریق مناسب به سیم ارت متصل شود. مخصوصاً در اتاق هاى عمل و بخش هایى که داراى سیستم هاى صوتى و تصویرى (اکو ، مانیتور و … ) هستند، رعایت این نکته ضرورى است.

تولید برق در سراسر جهان غالباً توسط نیروهای مکانیکی ای که باعث گردش ژنراتور مولد برق باشند صورت می گیرد. این انرژی ها در نیروگاه های حرارتی، حرارتی سیکل ترکیبی، گازی، هسته ای ، آبی، بادی، زباله سوز و غیره تبدیل به نیرو برای ایجاد گردش در ژنراتور می شوند. ژنراتور تمام نیروگاه های ذکر شده از نوع سه فاز است که با شبکه سراسری برق سنکرون است. ولتاژ خروجی ژنراتورهای نیروگاهی بین ۶ تا ۱۱ کیلو ولت بین هر دو فاز بوده و سه فاز T , S , R  از آن خارج  می شود. در خروجی توسط چندین مرحله پست فشار قوی از ترانس های مثلث به مثلث استفاده می شود، تا به ۴۰۰ کیلو ولت (ولتاژ انتقال شبکه سراسری برق) افزایش یافته و سپس در نزدیکی شهرها یا کارخانجات طی چندین مرحله تا ۶۳ کیلو ولت و در داخل شهرها به ۲۰ کیلو ولت کاهش مى یابد. در تمام این مراحل انتقال، فقط سه سیم انتقال می یابد که همان سه فاز هستند و سیم نول اصلاً وجود ندارد.
این ولتاژ سپس توسط کابل های ۲۰ کیلو ولت یا تیر های سیمانی خطوط انتقال شهری به پست های تبدیل انتقال داده شده و در آنجا به ۳۸۰ ولت یا ۴۰۰ ولت بین هر دو فاز کاهش می یابد. باید افزود که ثانویه این ترانس ها( ۴۰۰v/20KV) بر خلاف سایر ترانس ها در شبکه توزیع برق، از نوع ستاره است و سر وسط ستاره از طریق چاه نول ایجاد شده در پست برق زمین می شود و سیم نول را ایجاد می کند.
مصر ف کننده های خانگی و کوچک از حالت تکفاز (یکی از فازها و نول) استفاده می کنند که ولتاژ بین هر فاز تا فاز بعدی ۴۰۰ ولت و ولتاژ بین هر فاز تا نول ۲۳۰ ولت (یا طبق استاندارد کشورمان ۲۲۰ ولت) خواهد بود. سیم نول از طریق چاهی که دقیقاً مشابه چاه ارت است زمین می شود. ولی از محل پست تا محل مصرف کننده، با حرکت از بالای تیرهای سیمانی یا داخل کابل ها کلیه امواج الکترومغناطیسی ناشی از فرستنده های رادیویی، تلویزیونی، بی سیم، موبایل و . . . را جذب می کند و تبدیل به سیمی مملو از انواع نویزها می شود و هر چند از نظر حفاظتی در مقابل ولتاژهای زیاد ممکن است قابل قبول باشد ولی برای زمین کردن نویزهای ناشی از امواج الکترومغناطیسی که روی بدنه تجهیزات یا بدن بیمار ایجاد شده است به هیچ عنوان کارایی ندارد و حتی اتصال آن به دستگاه ها مقدار بیشتری پارازیت را وارد دستگاه میکند.
از آنجا که سیم نول مملو از انواع امواج الکترومغناطیسی و پارازیت ها است به منظور جلوگیری از وارد شدن نویز به دستگاه ها و سیستم های پزشکی از طریق سیم نول، طبق استاندارد بایستی سیم نول و ارت از هم جدا باشند.

 

روشهای عیب یابی کابل

WWW.PEG-CO.COM

۱۷ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

امروزه برای تشخیص محل عیب کابلها روشهای پیشرفته زیادی وجود دارد. اما گاهی در کارگاه های دورافتاده امکانات اندکی وجود دارد و برقکار باید با همین امکانات سعی کند تا محل معیوب کابل را بیابد. روشهای ساده ای که در پایین معرفی می شوند با استفاده از میگر و چند قطعه سادی می توانند محل عیب را با تقریب تعیین کنند. اما قبل از اینکه محل عیب مشخص شود باید نوع عیب کابل مشخص گردد.

 

 

الف: برای تشخیص نقطه معیوب یک کابل و تعیین محل آن بدون خاکبرداری در ابتدا نیازمندیم که انواع عیب هایی که برای یک کابل ممکن است روی بدهد بشناسیم:

 

۱-اتصال کوتاه: وصل غیرمترقبه یک یا چند رشته کابل به همدیگر.

 

۲-اتصال زمین: وصل غیرمترقبه یک یا چند رشته کابل به زمین.

 

۳-پارگی: قطع غیرمترقبه یک یا چند رشته کابل.

 

ب: تشخیص نوع عیب و محل آن:

 

۱-  اتصال کوتاه: برای تشخیص اتصال کوتاه در یک کابل باید از یک طرف به آن میگر وصل کرد و طرف دیگر کابل را بازگذاشت. اگر اتصال کوتاهی در خط نباشد میگر مقاومتی را نشان نمی دهد(مقدار بینهایت را نشان می دهد) ولی اگر اتصال کوتاهی در خط وجود داشته باشد میگر مقداری مقاومت نشان خواهد داد که بسته به فاصله سرکابل و محل عیب این مقاومت زیاد می شود.

 

 

 

 

برای تعیین محل عیب اتصال کوتاه باید دو سر کابل را بازکرد و از هر دو سر مقاومت را توسط میگر اندازه گرفت با استفاده از روابط زیر می توان فاصله محل اتصال کوتاه را از سر کابل تعیین کرد.

 

 

R1=k.lx

 

R2=k(l-lx)

 

lx=(R1/(R1+R2))l

 

 

 

۲-اتصال زمین: برای تشخیص اتصال زمین باید هر کابل را جداگانه توسط میگر نسبت به زمین آزمایش کرد. اگر کابل از نقطه ای به زمین وصل شده باشد مقداری مقاومت نشان می دهد ولی اگر کابل اشکالی نداشته باشد میگر مقاومت بی نهایت را نشان خواهد داد.

 

 

 

برای تعیین محل عیب باید سرهای کابل به یک گالوانومتر یا میکروآمپرمتر حساس وصل کنیم

 

(سرهای AوB) و با وصل کردن یک مقاومت ثابت و یک مقاومت متغیر و وصل آنها به یک منبع مستقیم یک پل اندازه گیری بسازیم. دو انتهای کابل (سرهای CوD) نیز باید به یکدیگر متصل شوند. زمانی که گالوانومتر به حالت تعادل برسد(هیچ جریانی از آن عبور نکند) با استفاده از محاسبات زیر می توان فاصله محل عیب را تا سرکابل پیداکرد. برای به تعادل رسیدن گالوانومتر باید مقاومت متغیر را آنقدر تغییر داد تا هیچ جریانی از آن عبور نکند.

R1.Rx=R.R2

 

R1.klx=k(2×l-lx)R2

 

lx=(2×R2l)/(R1+R2)

 

 

 

۳-پارگی: برای تشخیص پارگی در یک کابل بای انتهای سیم ها را به هم وصل کرد و با هم زمین کرد. بعد از سر دیگر به هر رشته به صورت جداگانه میگر وصل می کنیم و مقاومت بین آن سر و زمین را اندازه می گیریم. در صورت وجود پارگی میگر مقاومت بی نهایت را نشان خواهد داد.

 

 

 

برای تعیین محل پارگی بازهم باید یک پل اندازه گیری درست کنیم اما اینبار از یک منبع ولتاژ متناوب استفاده می کنیم تا بتوانیم با اندازه گیری خازن موجود در خط محل عیب را پیداکنیم. دستگاه اندازه گیری مورد نیاز نیز آمپرمتر A.Cخواهد بود. اگر پس از تنظیم مقاومت متغیر آمپرمتر هیچ جریانی را نشان نداد پل اندازه گیری به تعادل رسیده است و می توان با محاسبات زیر محل عیب را پیداکرد.

 

 

 

C1=k(l-lx)

 

C2=kl

 

Cx=klx

 

R1/Cx=R2/(C1+Cx)

 

R1/(klx)= R2/(k(2l-lx)

 

lx=2Rl/(R1+R2)

منبع:power-engineering.blogsky.com

 

 

مزایای ژنراتور های با کانوپی

WWW.PEG-CO.COM

۱۷ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

کانوپی دیزل ژنراتور چیست ؟

آلودگی صوتی در محیط پیرامونی زندگی انسان، یکی از معضلات جامعه امروزی است. میزان آلایندگی صوتی که با واحد دسی بل سنجیده می شود، یکی از دغدغه های کارشناسان محیط زیست در بهینه کردن شرایط زندگی است. به عنوان مثال میزان استاندارد صدا برای خواب ۶۵ دسی بل و صدای قابل تحمل در شرایط بیداری حداکثر ۷۵ دسی بل و در محیط صنعتی و کار ۸۵ دسی بل است. جالب است بدانید که میزان آلودگی صوتی یک دیزل ژنراتور در شرایط معمولی ۱۰۴ دسی بل است. استفاده از کانوپی دیزل ژنراتور به عنوان تنها راه حل موجود برای کاهش صدای دیزل ژنراتور توصیه میشود، که ضمن استفاده از کانوپی دیزل ژنراتور مزایای زیر را برای صاحبان دیزل ژنراتور به ارمغان می آورد.
• حفاظت ایمنی دیزل ژنراتور به دلیل وجود قفل در دربها و محدود کردن دسترسی به دیزل ژنراتور در محیط های پر رفت و آمد کارگاهی
• حفاظت فیزیکی دیزل ژنراتور در برابر گرد و غبار و باران و برف و ارتقای IP دیزل ژنراتور
• کمک به خنک کردن دیزل ژنراتور به خصوص در مناطق مرطوب
و گرمسیری
• محافظت دیزل ژنراتور در برابر فرسودگی طبیعی و افزایش عمر مفید ماشین آلات و قطعات

کانوپی دیزل ژنراتور چه مزایایی دارد؟

۱٫ طراحی مهندسی حرفه ای و کاملاً منطبق بر شرایط دیزل ژنراتور با رعایت پارامترهای مهم موتور از قبیل میزان صدای موتور، دبی هوای مصرفی موتور، تیپ سایلنسر و قدرت کاهش صدای آن، دبی هوای خروجی از جلوی رادیاتور
۲٫ کیفیت بالای تولید: استفاده از ورق آهن مرغوب، قفل و لولای ضد زنگ، رنگ پودری الکترو استاتیک، عایق صوتی، چسب و نوار با استانداردهای اروپایی
۳٫ دسترسی آسان و حداکثری به دیزل ژنراتور برای تعمیرات دوره ای و یا کلی
۴٫ زمان تحویل: تمامی فرآیند طراحی، ساخت و نصب کانوپی روی دیزل ژنراتور در هر نقطه از ایران در ۷ روز کاری انجام می شود.
۵٫ مطابق با سلیقه کاربر: طراحی کانوپی با توجه به شرایط محیطی و بسته به نوع استفاده کاملاً منطبق بوده و با رنگ دلخواه خریدار تهیه و نصب می شود.
۶٫ بدون خاموشی و جابجایی: در تمامی مراحل تامین کانوپی، از طراحی تا نصب، دیزل ژنراتور از مدار مصرف خارج نمی شود و تمام مراحل نصب در محل انجام می شود.
۷٫ حداقل فضا: قابلیت نصب کانوپی در حداقل فضای ممکن، بدون بروز مشکل در دسترسی به دیزل ژنراتور
۸٫ آسانی در جابجایی: در جابجایی های کانوپی ها، حتی بزرگترین کانوپی های ساخته شده به راحتی از هم باز شده و دوباره نصب می شود. برای حمل کانوپی به صورت دمونتاژ شده، نصف فضای باری یک پیکان وانت کافی است.

ضرورت استفاده از کانوپی دیزل ژنراتور برای این دستگاه

در بسیاری از کاربردها (بیمارستانها ،هتلها و اماکن رفاهی تفریحی و …) صدای دیزل ژنراتور باید حداقل میزان ممکن را داسته باشد.
همچنین دراکثر پروژهها از جمله راه سازی ،معادن و … دیزل ژنراتور در فضای آزاد و در معرض گردو خاک و باران قرار میگیرد .
با توجه به نکات بالا دیزل ژنراتور اغلب با یک پوشش محافظ در برابر باران و برف ،گردو خاک وبی صدا ساخته میشوند. این کاور در بازار ،به اصطلاح کانوپی سایلنت (Canopy Silent) شناخته میشود. علاوه بر نکات گفته شده در بخش “تولید کاور بیصدا” برخی دیگر از ویژه گیهای عمومی و الزامی کانوپی های این شرکت در زیر آمده است:

• رنگ پودری الکترواستاتیک(کوره ای) در تمام قسمتهای کانوپی دیزل ژنراتور .
• عایق های صوتی و حرارتی نسوز شانه تخم مرغی با سطح بیشتر و ضریب جذب صوت بالاتر .
• ماژولار بودن (امکان باز و بست ساده و کامل کانوپی دیزل ژنراتور بدون آسیب جهت تعمیرات جزئی و یا اساسی) .
• استفاده از نوار دور درب جهت جلوگیری از خروج صدا و ورود آب و گردو غبار .
• نصب درب های بزرگ و مناسب در دو طرف کانوپی دیزل ژنراتور برای دسترسی آسان به قسمتهای مختلف موتور و ژنراتور جهت سرویس و نگهداری .
• استفاده از درز گیر لاستیکی بین شاسی و بدنه کاناپی جهت سیل بندی هرچه بیشتر و کاهش ارتعاش مجموعه .
• کاهش صدای دیزل ژنراتور تا سطح ۷۰ db در توانهای مختلف .
• استفاده از خفه کن اگزوز دو جداره جهت کاهش صدای دیزل ژنراتور

منبع: fanavarandp.com

 

ضوابط نصب صاعقه گیر و چاه ارت مربوطه و هادی نزولی

ضوابط نصب صاعقه گیر و چاه ارت مربوطه و

هادی نزولی

WWW.PEG-CO.COM

۱۶ مهر ۱۳۹۶

by مديريت وبسايت مهندس عليخانی

 

عبور جریان بسیار زیاد صاعقه بیش از آنکه در کل شبکه آرماتور ساختمان پخش شود، بویژه در نزدیکی محل برخورد صاعقه به ساختمان، می‌تواند خسارت آفرین باشد، همچنین در صورت عبور این جریان از مسیرهای مقاومت‌دار ولتاژهای خطرناکی پدید می‌آید. لذا لازم است کلیه ساختمان های مرتفع و یا ساختمان هایی که در نقاط مرتفع زمین و یا سایر نقاط صاعقه‌گیر احداث می‌شوند به صاعقه‌گیر مناسب تجهیز گردند.
–    لازم است از اتصال صاعقه‌گیر و هادی پایین‌رو آن به بدنه ساختمان جلوگیری شود و بهتر است هادی‌های پایین‌رو در گوشه‌های ساختمان و به صورت روی کار از بالا به سمت پایین ساختمان هدایت شود. اجرای هادی یا هادیهای پایین‌رو از درون داکتهای داخل ساختمان مجاز می‌باشد
–    از داکت مخصوص هادی پایین‌رو برای هیچ سیستم دیگری بجز صاعقه‌گیر نباید استفاده نمود
–    هادیهای پایین‌رو بایستی از ابتدا تا انتها یکپارچه باشند و استفاده از هیچ مفصل یا اتصالی مجاز نمی‌باشد.
–     باتوجه به اینکه دسترس بودن هادی پایین رو برای افراد عادی می تواند خطرآفرین باشد استفاده از هادی بدون روکش در این موارد مجازنبوده و توصیه می شود از هادی با روکش فشار ضعیف ۱۰۰۰ ولت استفاده گردد.
–    هادیهای پایین‌رو بایستی فقط به شمارنده صاعقه و سپس به شین اصلی ارت (نقطه اندازه گیری چاه ارت) ساختمان متصل شود و به غیر از آن هیچ نقطه اتصال دیگری به شبکه ارت یا اجزاء فلزی ساختمان نداشته باشد.
–     مقطع هادی پایین‌رو براساس استانداردهای متداول حداقل ۳۵ میلیمتر مربع است।
عیوب مربوطه به عدم هم بندی Equipotential Bounding Defects
در هنگام برخورد مستقیم صاعقه، عدم وجود اتصالات و هم بندی صحیح می تواند باعث ایجاد جرقه ی شدید و در نتیجه ایجاد جریان مخرب بین دو وسیله گردد. بنابراین باید از هم بندی اجزای صاعقه گیر و عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل نمود. به همین خاطر در یک سیستم برق گیر، تمامی اجزاء و تجهیزات جانبی شامل شبکه ی مخابرات، IT و … به وسیله ی یک هم بندی اضافه، به صاعقه گیر وصل می شوند.
ابتدا تمامی تجهیزات یک ساختمان به وسیله ی هم بندی و سیستم حفاظت در مقابل ضربهSUREGE ARRESTER به یک شبکه ی ارت داخلی وصل و درانتهای شبکه به وسیله قسمت هم پتانسیل کننده به شبکه ی صاعقه گیر وصل می گردند.
یک برقگیر خوب باید دارای مشخصات زیر باشد :
در ولتاژ نامی شبکه، به منظور کاهش تلفات دارای امپدانس بینهایت باشدü
در اضافه ولتاژ به منظور محدود سازی سطح ولتاژ دارای امپدانس کم باشدü
توانایی دفع یا ذخیره انرژی موج اضافه ولتاژ را بدون اینکه خود صدمه ببیند داشته باشدü
پس از حذف عبور اضافه ولتاژ بتواند به شرایط مدار (حالت کار عادی) برگرددü

در زیر مقاومت های مورد نیاز برخی از سیستم های مختلف که در استانداردهای گوناگون به آن اشاره شده است را ملاحظه می فرمایید:  

– سیستم حفاظت در مقابل صاعقه ،کمتر از۱۰اهم

– پست های برق ،کمتر از ۵ اهم

– تابلوهای برق فشارضعیف،کمتر از۵ اهم

– دکل های مخابراتی ،کمتر از ۳ اهم

– سایت های کامپیوتری،کمتر از۲ اهم

– تجهیزات ابزار دقیق،کمتر از ۱ اهم

– سایت های مخابراتی کمتر از ۳ اهم

– مراکز مخابرات کمتر از ۱ اهم

انواع برقگیرها:

۱٫    برقگیر میله ای
۲٫    برقگیر لوله ای
۳٫    برقگیر سیلیکون کارباید (SIC)
۴٫    برقگیر نوع اکسید فلزی (MOV)
معایب برقگیر میله ای:
۱٫    تداوم عبور جریان به زمین حتی پس از حذف اضافه ولتاژ
۲٫    افت شدید ولتاژ فاز به خاطر اتصال کوتاه شدن فاز در لحظه عبور جریان از برقگیر
۳٫    دارای تاخیر زمانی متناسب با اضافه ولتاژ
۴٫    پراکندگی زیاد ولتاژ جرقه
پارامترهای مهم برای انتخاب برقگیر مناسب جهت حفاظت عایقی:
۱٫    ماکزیمم ولتاژ کار دائم (MCOV)
۲٫     ولتاژ نامی (Ur)
۳٫     جریان تخلیه نامی ( ۸٫۲۰ µsec )
۴٫    ماکزیمم جریان ضربه قابل تحمل ( ۴٫۱۰ µsec )
۵٫     قابلیت تحمل جذب انرژی W
عوامل مهم در آسیب دیدگی برقگیرها:
۱٫    نفوذ رطوبت و آلودگی
۲٫     اضافه ولتاژهای گزرا و موقتی
۳٫     عدم انطباق شرایط بهره برداری با مشخصه برقگیر (طراحی غلط )
۴٫     عوامل ناشناخته
استاندارد فرانسه NFC 17-102, NFC 17-100 پیشنهاد می کند صاعقه گیر در سه قسمت مورد بحث قرار گیرد.
۱-    ارزیابی ریسک صاعقه
۲-    انتخاب سطح حفاظت و تجهیزات
۳-    انتخاب تجهیز یا تجهیزات جهت حفاظت
روش های ارزیابی ریسک صاعقه
۱٫    شبکه بندی به صورت مش یا قفسه ای MESHED CAGES
در این روش حداکثر عرض مش ها نباید از ۱۵متر تجاوز کند. نصب سیستم برق گیر بر اساس موارد زیر است:
الف: نصب یک چند ضلعی (معمولاً ۴ ضلعی) در پیرامون سقف ساختمان (محیط سقف)
ب: اضافه نمودن هادی های متقاطع به شبکه ی اولیه جهت اضافه شدن مش بندی
ج: عبور الزامی هادی از هر برآمدگی در سقف. یعنی از هر قسمت که ارتفاع مجزا از سقف دارد، سیستم شبکه به صورت کامل انجام پذیرد و سپس به شبکه ی اصلی متصل شود.
د: شاخک های عمودی (Air Terminal) باید در مرتفع ترین و آسیب پذیرترین نقاط و گوشه ها و نزدیک تجهیزات جانبی نصب گردند.
ترتیب و فواصل: فاصله ی ۲ ترمینال (شاخک) ۳۰ سانتی متری از ۱۰ متر بیش تر نباشد.
فاصله ی ۲ ترمینال (شاخک) ۵۰ سانتی متری از ۱۵ متر بیش تر نباشد.  شاخک (strike air terminal) خارج از چند ضلعی قرار نگرفته و در داخل چند ضلعی باشد.
هادی های پایین رو
جهت هر میله ی برق گیر ساده یا ESE نیاز به یک کنتور (شمارنده ی تعداد صاعقه) وجود دارد. همچنین جهت هر ۴ هادی پایین رو و حداقل یک شمارنده نیاز است. شمارنده معمولاً در ارتفاع ۲ متری بالای سطح زمین و در انتهای هادی پایین رو نصب می شود.
حالت های خاص
وقتی برق گیر (چه از نوع برق گیر ساده و چه از نوع ESE) در یک ساختمان نصب می گردد، به ازای هر میله حداقل یک هادی پایین رو نیاز است. اما در دو حالت نیاز به هادی پایین رو جهت هر میله است:
الف: نصف عرض ساختمان بیش از ارتفاع ساختمان باشد. B>A دو هادی پایین رو (منظور از نصف عرض ساختمان فاصله ی لبه ی ساختمان تا میله ی برق گیر است).
ب: ارتفاع ساختمان معمولی بیش از ۲۸ متر و یا در دودکش ها یا ساختمان های صنعتی بیش از ۴۰ متر باشد.
هادی های ساده (برق گیرهای ساده SRL)
در این گونه سیستم ها به ازای هر برق گیر (میله)، حداقل یک هادی پایین رو نیاز است. در صورتی که ارتفاع ساختمان بیش از ۳۵ متر باشد، حداقل ۲ هادی پایین رو جهت هر میله ی برق گیر نیاز است. این دو هادی به دو دیوار مختلف نصب می گردند. همچنین در ساختمان های مهم و پر رفت و آمد نیز برای میله ی برق گیر ۲ هادی پایین رو نیاز است.
هادی های برق گیر (صاعقه گیر) SRC و ESE
قاعده ی کلی در برق گیرها آن است که بالاترین نقطه ی هر هادی یا برق گیر شاخکی بیش ترین احتمال اصابت صاعقه را دارد. بر طبق سفارش استاندارد، سر برق گیر باید حداقل ۲ متر از تمام نقاط ساختمان (پشت بام، تجهیزات فلزی و جانبی) بلندتر باشد. در این حالت بهتر است برق گیر در بالاترین نقطه ی ساختمان نصب گردد. همچنین محل صاعقه گیر با توجه به تجهیزات جانبی و فواصل مجاز از بدنه های فلزی انتخاب می شود. جهت افزایش طول صاعقه گیر، استفاده از میله ی واسطه با جنس مخصوص لازم است. شرکت هلیتا واسطه ی صاعقه گیرهای میله ای در طول های کلی ۷۵/۵ و ۵/۷ متر را جهت افزایش طول صاعقه گیر به بازار ارائه داده است. این میله ها از جنس فولاد ضد زنگ هستند.
در زمین های ورزشی، استخرها و کمپینگ می توان از سیستم ESE استفاده نمود. جهت محاسبه ی ریسک و سطح پوشش استفاده، از نرم افزار Helita استفاده می شود. همچنین تمهیدات ویژه ای جهت نصب برق گیر در نزدیکی دودکش های فلزی و تجهیزات دیگر در نظر گرفته می شود. در صورتی که هوای محل نصب دارای گازهای خورنده یا دودهای اسیدی – کربنی باشد، باید فاصله ی مناسب نصب در نظر گرفته شود. فاصله ی ۵۰ سانتی متر از تجهیزات فلزی مانند دودکش فاصله ی مناسبی است.
در ساختمان هایی که بیش از یک صاعقه گیر میله ای (ESE یا SRC) در پشت بام آن ها نصب شده باشد و در صورتی که مانع بیش از ۵/۱ ارتفاع بین آن ها نباشد، باید تمامی صاعقه گیرها به یکدیگر متصل شوند. در صورتی که بین هر کدام از آن ها مانع بلندتر از ۵/۱ متر باشد، نباید به یکدیگر متصل گردند.
در انتخاب هادی های مربوط به صاعقه گیر، چه هادی شبکه بندی و یا پایین رو، استفاده از سطح مقطع کم تر از ۳×۳۰ میلی متر و استفاده از هادی های گوشه دار و نوک دار ممنوع است.
آنتن های تلویزیون و رادیو
با موافقت کاربر آنتن ها، می توان تمامی تجهیزات صاعقه گیر را بر روی میله ی آنتن تلویزیون یا دریافت کننده های دیگر نصب نمود. در این حالت لازم است موارد زیر رعایت گردد:
الف: سر برق گیر حداقل ۲ متر از بلندترین نقطه ی آنتن بلندتر باشد.
ب: کابل کواکسیال آنتن به صورت مستقیم از کنار هادی برق گیر به طرف پایین رفته باشد و به آن هادی محکم شده باشد.
ج: نیاز به اتصالات مشترک مرسوم به guging ندارد.
د: هادی پایین رو به میله با کلمپ ثابت شده باشد.
این روش باعث کاهش هزینه ی نصب صاعقه گیر نیز می شود.
اتصالات
هادی های متصل به برق گیر حداقل قطر ۶ تا ۸ میلی متر داشته باشند. در محل هایی که نیاز به شمش مسی است، قطر آن از ۳۰×۳۰ کم تر نباشد؛ مانند اتصال به کلمپ ها و کانترها.
کوپلینگ تست
هر هادی پایین رو باید به یک کوپلینگ تست وصل گردد تا در هنگام تست، مقاومت زمین و یا تست جریان و مقاومت برق گیر، از جا برداشته شود. قسمت تست (کوپلینگ تست) در ارتفاع ۲ متری از سطح زمین نصب می گردد و قابل بازرسی چشمی است. در ضمن بر روی آن کلمات مربوط به اسم تجهیز و شماره ی آن نوشته می شود.
هادی های حفاظتی
این هادی ها بین کوپلینگ تست و قسمت زمین (هادی ها و الکترود زمین) نصب می گردد و ۲ متر طول عمودی و مقداری نیز طول افقی دارد و از جنس مس (هم جنس با دو هادی سر و ته) و یا همان قطراست. در نصب آن از پیچ و مهره ی همجنس استفاده می شود تا خوردگی به وجود نیاید. قسمت عمودی آن با سه اتصال به دیوار محکم می شود. اتصالات (کلمپ ها) از جنس خود شمش یعنی مسی است.
هم بندی اتصالات Equipotential Bonding
برآورد اجمالی:
در هنگام صاعقه، عبور جریان شدید از هادی های برق گیر، ایجاد اختلاف پتانسیل شدید بین نقاط صاعقه گیر و شبکه های مجاور شامل لوله های گاز، آب، سازه ی فلزی ساختمان، تجهیزات سرمایشی و گرمایشی می نماید. این اختلاف ولتاژ گاهی اوقات به خاطر ارت شدن این تجهیزات و عدم هم پتانسیل شدن با صاعقه گیر است و باعث ایجاد جرقه (تخلیه ی سطحی) می گردد. جهت جلوگیری از این معضل دو روش وجود دارد:
الف: برقراری یک اتصال دائمی بین شبکه ی برق گیر و شبکه ی فلزی ساختمان (هادی های ساختمان)
ب: ایجاد یک فاصله ی ایمن بین هادی های صاعقه گیر و تمامی تجهیزات در معرض تخلیه
فاصله ی ایمن فاصله ای است که در صورت ایجاد صاعقه در شبکه های برق گیر، بین این شبکه و هادی های موجود در ساختمان که نزدیک شبکه ی برق گیر هستند، هیچ گونه تخلیه ی الکتریکی به وجود نیاید.
این مهم با افزایش قدرت عایقی تجهیزات و تغییر مسیر هادی ها در هنگام نصب ممکن می گردد که البته روش هزینه بر و پر کاری است. بنابراین از روش هم پتانسیل کردن بیش تر استقبال می گردد. روش ایجاد فاصله ی ایمنی فقط در مواردی مانند لوله گاز، منابع نفت و گاز و … کاربرد دارد که تجهیزات به سبب احتمال انفجار، ترکیدگی و ریسک خطر بالا، قادر به هم بندی نباشند.
محاسبات فاصله ی ایمنی: S(m)=n.kj.L/km
S(m): فاصله ی ایمنی بین هادی های برق گیر و تجهیزات فلزی به حسب متر
n: ضریب که بستگی به تعداد هادی های پایین رو (در سیستم ESE) قبل از اتصال به یکدیگر دارد و مقدار آن:
برای یک هادی پایین رو n=1
برای دو هادی پایین رو n=0.6
برای سه یا بیش تر هادی پایین رو n=0.4
Ki: ضریب، بستگی به لول (سطح) حفاظتی دارد.
جهت سطح حفاظتی یک (حفاظت بالا) مانند خازن سوخت، ساختمان های مهم Ki=0.1
جهت سطح حفاظتی دو (حفاظت خوب) بناهای تاریخی وساختمان های پر جمعیت Ki=0.075

جهت سطح حفاظتی سه (حفاظت نرمال) ساختمان های مسکونی معمولی Ki=0.05
Km: ضریب مواد بین دو سیستم برق گیر و تجهیز.
وجود هوا بین دو سیستم Km=1
وجود جامدات بین دو سیستم Km=0.52
L : فاصله ی عمودی بین نقطه ایی که اندازه گیری انجام می شود (کلپ تست) و نزدیک ترین نقطه (هادی) تجهیز.
S: برای لوله های گاز ۳ متر در نظر گرفته می شود.
مثال: در یک ساختمان با درجه ی حفاظت یک (سطح حفاظت بالا) با ارتفاع ۳۰ متر سیستم برق گیر نصب شده است (نوع ESE).
سوال یک: سیستم تهویه ی هوا در پشت بام ساختمان نصب شده است. در صورتی که ۳ متر با شبکه ی برق گیر فاصله داشته باشد، چرااین فاصله ایمن است؟ مقدار L برابر ۲۵ متر در نظر گرفته شود
جواب:
چون ۹۲/۱ متر از ۳ متر کم تر است این سیستم در فاصله ی ایمن قرار دارد. از نرم افزار هلیتا می توان فاصله ی ایمن را محاسبه نمود.
هم بندی شبکه ی فلزی تجهیزات جانبی  EQUTPOTENTIAL BONDING OF EXTERNAL METALIC NET WORKS
راه دوم حفاظت تجهیزات جانبی ساختمان مانند سازه ی فلزی، لوله ها، سیستم هواساز و هم بندی آن ها و هم پتانسیل کردن با شبکه ی صاعقه گیر است. این حالت وقتی لازم است که نتوان فاصله ی S حفاظتی را در مورد این تجهیزات یا سیستم زمین آن ها رعایت نمود.
جهت هم پتانسیل کردن این تجهیزات، نیاز به هادی های مطمئن و دائمی با محاسبات سطح مقطع و مقاومت وجود دارد. تمامی تجهیزات قابل هم بندی مانند خطوط شبکه ی مخابراتی، اطلاعات، سازه ی فلزی، لوله های آب، گاز و غیره به وسیله ی هادی های مطمئن که حداقل سطح مقطع آن ۱۶ است متصل و توسط هادی های پایین رو که به دیوار محکم شده اند، به جعبه ی هم بندی موسوم به Equipotential Box و از آنجا به آخرین نقطه ی یک شبکه ی برق گیر (قبل از ورود به الکترودهای زمین) که کلمپ تست نامیده می شود، وارد می شود. این اتصال که موسوم به هم بندی اضافه است، باید قابل باز نمودن جهت تست های خاص، و محل و ارتفاع آن مناسب جهت بازدیدهای دائمی باشد. با این عمل تمامی تجهیزات یاد شده از خطر جرقه ناشی از صاعقه (Flash Point) محفوظ می مانند. اما با این عمل می باید سیستم های حساس مانند کامپیوتر، شبکه ی IT و شبکه ی مخابراتی به همراه تجهیزات مربوطه توسطsurge arrester محافظت گردد
بررسی سیستم زمین صاعقه گیر SYSTEM EARTH TERMINATION :
نگاه اجمالی: در هر سیستم برق گیر، تمامی پتانسیل سیستم در جذب و انتقال صاعقه به زمین نهاد شده است. در این سیستم جذب صاعقه به وسیله ی هادی های میله ای یا شبکه، انجام و جریان جذب شده توسط هادی های پایین رو به شبکه ی زمین انتقال داده می شود. در شبکه ی زمین که شامل الکترودها، اتصالات و هادی های مسی است، انتقال این جریان به زمین در کمترین زمان صورت می پذیرد. تفاوت سیستم زمین در یک برق گیر با شبکه ی ارت سیستم برق ساختمان نیز به همین دلیل است. در شبکه ی برق گیر بار استاتیک باید در سطح زمین گسترده شود تا بارهای غیر همنام اثر یکدیگر را خنثی (بار منفی ابر و مثبت زمین) کنند، اما در سیستم برق ساختمان جهت انتقال جریان نشتی از طریق شبکه ی زمین به نقطه ی خنثی ترانفسورماتور باید الکترود ارت به طریق خاص باشد.
هر سیستم زمین مربوط به صاعقه گیر در سه قسمت بررسی شده است:
الف: در فرانسه و اکثر کشورهای پیشرفته ی دنیا، مقاومت حداکثر ۱۰ اهم جهت سیستم زمین هر صاعقه گیر پیشنهاد می شود. اندازه گیری این مقدار با باز کردن کلمپ تست و اندازه گیری مقاومت الکترودهای زمین به روش های ۲ سیمه و ۴ سیمه انجام پذیر است. در صورتی که مقاومت ۱۰ اهم مورد نیاز در این قسمت حاصل نگردد، استاندارد پیشنهاد افزایش طول الکترودهای زمین، نصب میله های ارت در خاتمه هادی های زمین الکترودها و استفاده از الکترولیت های مجاز مانند سولفات ها، بنتونیت و غیره را داده است.
افزایش طول هادی زمین (الکترودها) تا ۱۰۰ متر یعنی هر هادی تا ۲۰ متر نیز مجاز است.
ب: توانایی هدایت جریان
جهت افزایش توانایی حمل جریان توسط هادی زمین، نیاز به سه هادی (الکترود) به جای یک الکترود پیشنهادی استاندارد است. افزایش تعداد هادی ها موجب افزایش طول هادی و دمپ سریع تر جریان صاعقه می گردد.
ج: هم بندی اضافه (هم پتانسیل کردن)
استاندارد نیاز به یک هم بندی اضافه جهت هم پتانسیل کردن در سیستم برق گیر و سیستم ارت ساختمان را لازم و ضروری می داند.
بازرسی های سیستم صاعقه گیر: تمامی اجزای یک برق گیر از میله تا سیستم زمین نیاز به بازرسی های دوره ای و اندازه گیری مقاومت دارند. فرایند تست و بازرسی به شرح زیر است:
سیستم حفاظت با سطح بالا (لول یک) سالیانه؛
سیستم حفاظت با سطح خوب (لول دو) دو ساله؛ و
سیستم حفاظت با سطح معمول سه ساله.
در ضمن پس از هرگونه تعمیرات ساختمان یا اصابت صاعقه بر سیستم، باید بازرسی و تست ها مجدداً انجام پذیرد.
انواع الکترودهای زمین در سیستم صاعقه گیر
ابتدا سیستم الکترود زمین در صاعقه گیر ساده ESE بررسی می شود:
۱- الکترودهای سه گانه (پنجه اردکی): در این سیستم سه شمش مسی با ابعاد ۲×۳۰ میلی متر به صورت پنجه اردک است. هر کدام از شمش ها فاصله ی ۴۵ درجه با شمش وسطی دارند و (حداکثر) طول کل شمش ها ۲۵ متر است و به سه قسمت – یکی از شمش ها حدود ۲ متر بلندتر است – تقسیم می شوند.
دو شمش کناری با زاویه ی ۴۵ درجه به شمش وسط در انتها با استفاده از کلمپ مسی یا کدولد وصل می گردند. شمش وسط پس از ارتباط با شمش دیگر به طرف نقطه ی تست ادامه می یابد. طول الکترودهای زمین بستگی به مقاومت زمین دارند و از ۶ متر به بالا ادامه می یابند.
۲- میله های ارت: در صورتی که جغرافیای ساختمان اجازه ی استفاده از شبکه ی پنجه اردکی را ندهد، می توان از سیستم مثلث متساوی الاضلاع با طول هر ضلع ۲ متر که میله ی ارت به انتهای هر زاویه متصل شده است، استفاده نمود. طول میله ی ارت ۲ متر است. هر میله با زاویه ی مربوطه کلمپ یا جوش کدولد می گردد
۳- سیستم ترکیبی: در صورتی که عمل الکترودهای زمین دارای وسعت باشد، می توان جهت کاهش مقاومت زمین از ترکیب شبکه ی پنجه اردکی و میله ارت (در انتها) استفاده نمود
شبکه ی زمین در صاعقه گیر شبکه ای (شبکه قفسه ای)
در برق گیر نوع شبکه ی قفسه ای از دو سیستم پنجه اردکی و میله ی ارت می توان استفاده نمود.
۱- شبکه ی ارت پنجه اردکی: اتصالات به وسیله ی ۳ تسمه ی مسی ۲×۳۰ میلی متر که یکی از تسمه ها بزرگ تر است و دو عدد دیگر با زاویه ی ۴۵ درجه در انتها به شمش اصل جوش کدولد و یا کلمپ می گردند، صورت می پذیرد. طول مفید هر یک از هادی ها ۲ متر و در عمق ۶۰ تا ۸۰ سانتی متری زمین دفن می گردند.
۲- میله های ارت: در این حالت میله های ارت به صورت عمودی به طول ۲ متردر داخل زمین کوبیده می شوند. فاصله ی آن ها ۲ متر از یکدیگر و فاصله از پی یک تا ۵/۱ متر است. این دو میله به وسیله ی شمش مسی ۲×۳۰ به یکدیگر کلمپ و یا جوش داده می شوند
علت تفاوت شبکه ی زمین در دو سیستم صاعقه گیر ESE و شبکه ی قفسه ای به خاطر احتمال جذب صاعقه ی آن ها است.
تجهیزات سیستم ارت  EARTH SYSTEM EQUIPMENT BONDING
هنگامی که دریک ساختمان سیستم زمین جهت تجهیزات برق نصب می گردد، می توان سیستم برق گیر را در نقطه ی خاص به نام کلمپ هم بندی ولتاژ به این سیستم وصل نمود. این نقطه ی اتصال نزدیک ترین نقطه ی به هادی پایین رو است. در صورتی که امکان وصل این قسمت نباشد، می توان سیستم برق گیر را مستقیم به هادی زمین وصل نمود. اما اتصال باید به طریقی باشد که جریان القائی صاعقه بر روی کابل های برق اثر گذار نباشد. در اتصال به نقطه ی هم پتانسیل (هم بندی اضافه) باید بتوان نقطه ی اتصال را جهت تست مقاومت اهمی و جریان جدا نمود. همچنین نقاط قابل دید و تست دوره ای باشند.
فواصل مجاز بین هادی های سیستم صاعقه گیرو انشعابات برق، آب، گاز زیرزمین:
بر طبق استاندارد NFC فواصل مجاز بین تمامی هادی های شبکه ی صاعقه گیر و سیستم انشعاب برق و آب و گاز و کابل های زیرزمینی بر طبق جدول وجود داشته باشد. این فواصل برای تمامی اجزای فلزی صادق است و اجزای غیر فلزی را شامل نمی شود (جدول ۴)
ارزیابی ریسک (احتمال) برخورد صاعقه
بر طبق پیشنهاد استاندارد NFC مطالعه ی صاعقه در سه قسمت انجام می پذیرد.
۱٫ ارزیابی ریسک صاعقه
۲٫ بررسی سطح حفاظت
۳٫ بررسی شیوه ی حفاظت
بررسی ریسک صاعقه (احتمال برخورد صاعقه به ساختمان)
در بررسی احتمال برخورد صاعقه، روش مورد استفاده به صورت زیر است.
۱- تعداد مورد انتظار برخورد صاعقه با برق گیر که به Ng شناخته می شوند.
که در این فرمول:
Ng: حداکثر تعداد صاعقه هایی است که به واحد سطح در این منطقه برخورد می کند (تعداد صاعقه / کیلومتر مربع / سال)؛ و Ngman=2Ng
که می توان آن را به صورت زیر محاسبه نمود:
الف: استفاده از نقشه ی منطقه ی جغرافیائی
ب: استفاده از سطح ایزوکرونیک موج به Nk
که تقریباً برابر Nk/10 می شود.
محاسبه ی سطح (ایزوله) ساختمان بر حسب مترمربع Ae
در معرفی سطح زیر ساخت، همان تعداد صاعقه که به ساختمان اصابت می کند در نظر گرفته می شود. در پیوست استاندارد NFC 17-100, 17-102 محاسبات و جداول مربوطه ارائه شده است. ضریب بستگی به شرایط محیطی ساختمان دارد.
از نرم افزار ارائه شده توسط شرکت هلیتا محاسبات ریسک حریق ارائه شده است. همچنین این محاسبات در مجموعه های دیگر توسط سازندگان معروف ارائه گردیده است. شرکت فرسFurse نیز مجموعه محاسباتی خود را با توجه به ساختمان ارائه کرده است.
بررسی تعداد قابل انتظار برخورد صاعقه به ساختمان NC: (تعداد قابل تحمل صاعقه)
در بررسی احتمال برخورد صاعقه از فرمول زیر استفاده می شود.
: ضریب که بستگی به نوع ساختمان دارد.
: ضریب که بستگی به اجزاء ساختمان دارد.
: ضریب که بستگی به تجهیزات داخل ساختمان دارد.
: ضریب که بستگی به آثار و نتیجه ی برخورد و صاعقه به ساختمان دارد.
همچنین از طریق نرم افزار قابل محاسبه است.
سطح حفاظتی PROTECTION LEVEL :
در این حالت مقادیر مقایسه شده اند.
اگر کوچک تر یا مساوی باشد، در نتیجه نیاز به اجباری کردن نصب برق گیر نیست.
اگر بزرگ تر از باشد،نیاز به سیستم صاعقه گیر با سطح حفاظتی است.
مقادیر سطح حفاظتی، شعاع حفاظت برق گیر را مشخص می کند. فاصله ی ایمنی و پریود تعمیرات نیز توسط این سطح مشخص می گردد.
در بررسی نقشه مربوط به تعداد صاعقه در ایران بین صفر تا یک صاعقه (یک صاعقه /سال/ کیلومتر مربع) را می توان انتظار داشت.
مزایای برقگیر نوع اکسید فلزی (MOV)
۱- کارایی بهتر نسبت به سایر برقگیرها
۲- پراکندگی کم ولتاژ پسماند همچنین دارای ولتاژ پسماند خیلی کم
۳- دارای تاخیر زمانی خیلی کم
۴- برگشت طبیعی به وضعیت اولیه یا مدار باز
۵- دارای مشخصه ولت-جریان خطی تر از برقگیر SIC
۶- دارای سطح حفاظتی خوب

 

bms, earthing, solar, UPS, WWW.PEG-CO.COM, ارت,ارتینگ, ارستر, استابلایزر, اسمارت هوم, انرژی تجدید پذیر,انرژی پاک, برق اضطراری, برق خورشیدی, برق رسانی, برق سولار,برقگیر, برقگیر الکترونیکی, بهروز علیخانی, تاسیسات برقی,تثبیت کننده ولتاژ, تست چاه ارت, جوش احتراقی, جوش کدولد,حفاظت کاتدیک, خانه هوشمند, خط ۲۰, دیزل ژنراتور, رله حفاظت از جان, سرج ارستر, سلول خورشیدی, سولار, سیستم زمین, شبکه ۲۰KVA, صاعقه گیر, صاعقه گیر الکترونیکی, نصاب برق خورشیدی, نصاب برقگیر, نصاب صاعقه گیر, نصاب پکیج خورشیدی, نصاب ژنراتور, نصاب یو پی اس, نصب ترانس ۲۰,نیروگاه خورشیدی, هم پتانسیل سازی, همبندی, پست هوایی,پست کامپکت, پست کمپکت, پنل خورشیدی, پیشرو الکتریک,پکیج برق خورشیدی, پیشرو الکتریک غرب, پیشروالکتریک غرب,پیمانکار ارت, پیمانکار برق, چاه ارت, کاهنده مقاومت زمین,کدولد, کرمانشاه, گراندینگ, یو پی اس, یوپی اس-انرژی خورشیدی